Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/1662 K.2017/4494

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/11/2015 tarih ve 2015/199-2015/546 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, sigortalı A.B Gıda şirketinin Helm A.G ünvanlı firmadan CFR esasıyla satın aldığı ve Güney Afrika'nın Richards Bay Limanı’ndan ... Limanı’na M.T JO Betula isimli gemi ile taşınan toplam 8.542,165 m. ton fosforik asit cinsi eşyanın müvekkili sigorta şirketi tarafından %10 oranında sigortalandığını, eşyanın tahliye limanında yetkili konişmento hamili şirkete 170.485 kg eksik teslim edildiğini, müşterek sigorta poliçesi şartlarına göre %10 üzerinden hesaplanan 5.635,75 ABD dolarının ödendiğini, davalı donatanın eksik eşya tesliminden dolayı oluşan zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, 5.635,75 ABD dolarının faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tahkim itirazında bulunmuş, davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın taşındığı yükü ilişkin konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığı, çarter partinin 15. maddesinde de tahkim şartının düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliği edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı itirazının kabulü ile, mahkemenin görevlizliğine, dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, uluslararası deniz yolu taşımasından kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı tarafından yargılama sırasında yapılan tahkim itirazı kabul edilerek yazılı olduğu şekilde dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir. Somut olayda uyuşmazlık, konişmentonun atıf yaptığı çarter partideki tahkim kaydının konişmento hamiline karşı da geçerli olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Dosyada mevcut 21/03/2014 tarihli konişmentoda 08/03/2011 tarihli çarter parti uyarınca düzenlendiği ve çarter parti ile kullanılacağı belirtilmiş, çarter partinin 15. maddesinde de “Genel avarya ve tahkim Londra'da yer alacaktır. Navlun sözleşmesinin uygulandığı sırada doğan her türlü anlaşmazlık Londra'da çözülecektir...Bu hususlara yönelik olarak İngiltere yasaları uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 1237. maddesinde '' Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır. Taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkiler navlun sözleşmesinin hükümlerine bağlı kalır. Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir.

Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir. Ancak, 1245 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi hükmü saklıdır.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu itibarla, mahkemece dava konusu taşıma tarihi itibari ile yürürlükte bulunan TTK’nın 1237. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.