Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/6216 K.2016/7347

Taraflar arasında görülen davada ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19/11/2015 tarih ve 2015/26-2015/443 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirket ile, ...'de bulunan ... & ... Ltd.

Şti.nin 8 konteyner dolusu 50.400 paket A4 kağıt satın alımı konusunda, malların tesliminin CIF yöntemi ile olacağı ve birim fiyatının 1,90 USD olmak üzere toplam 95.260,00 USD olacağı konusunda anlaştığını, yine satış bedelinin %30'unun peşin, geri kalanının teslimden sonra satıcıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin önödeme olarak satıcı şirkete bedelin %30'u olan 25.800,00 USD'yi ödediğini, satıcı firmanın Japon menşeli davalı ...ile taşıma konusunda anlaştığını, davalı şirketin, davaya konu malları ...'de bulunan satıcı şirketten alıp müvekkili şirkete teslimi etmeyi taahhüt eden taşıyıcı olduğunu,

taşıyıcı firmanın satıcı ile aralarında sözleşmeye uygun olarak bir konşimento düzenlediklerini ve malları tam ve istenilen miktarlara uygun bir şekilde teslim aldığını bildirmesi üzerine, daha önceden kararlaştırılan %70'lik ödemenin satıcıya yapıldığını, ancak belirtilen miktarda malların teslim edilmediğini, bu durumun davalıya ihtarname ile bildirilmesine rağmen davalının ihtarnameye cevap vermediğini, 68.400,00 USD eksik ürün bedeli, 22.320,00 TL ithalat masrafı, 1.562,50 TL delil tespiti dosyaları masrafları, 2.009,84 USD eksik malları için yapılan fazla ödemenin faizi,

655,84 TL ithalat masraflarından eksik mallara tekabül eden kısmın faizi olmak üzere toplam 168.472,01 TL alacağın tahsili bakımından İstanbul 2. İcra Müdürlüğü'nün 2013/31121 esas sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, davalının borca haksız itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu iddia ederek, haksız itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, konşimento hükümleri uyarınca Tokyo/Japonya Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu savunarak davanın usul ve esastan reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açıldığı, geminin yabancı bayraklı ve yükleme limanının ... dışında ... olduğu, taşımada yabancılık unsurunun bulunduğu, MÖHUK m. 47.'ye göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemeleri'nin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ve uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğmasının gerektiği, ... Ltd adına davalı tarafından düzenlendiği anlaşılan konişmentonun 27.maddesinde taşıyıcı aleyhine açılacak herhangi bir davanın, ...'daki ... Bölge Mahkemesi'nde görüleceğinin belirtildiği gerekçesiyle mahkemece davalının yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, uluslararası deniz taşımacılığından kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalının yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.

Davalı acente olup, davacı ile dava dışı firma arasındaki konişmentoya dayanarak yetki itirazında bulunmuştur. Sözleşmelerin nispiliği uyarınca, konişmento ancak tarafları bakımından bağlayıcı olup, sözleşmeye göre üçüncü kişi konumunda olan davalı acentenin, konişmentodaki yetki sözleşmesinden yararlanması olanağı yoktur. Bu nedenle davalının konişmentoya dayanarak yaptığı yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.