Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/5219 K.2019/2092

Taraflar arasında görülen davada ... 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/04/2011 tarih ve 2009/70-2011/65 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Dernek Yönetim Kurulu'nca alınan 20/03/2000 tarihli karar gereğince Galatasaray Profesyonel Futbol Takım posterini ayrı basım veya gazete sayfası olarak yayımlamak, tamamen veya futbolcuların resimleri ile takvim, fikstür yapmak, kulüp adı veya logosu ile promosyon malzemesi olarak vermek için öncelikle kulüpten izin alınması ve sözleşme yapılması gerektiğini, 22.05.2008 tarihli Pas Fotomaç Gazetesi’nde profesyonel futbolcu ... , ... ... ve ... 'nın dev posterlerinin davacı ile sözleşme yapılmaksızın ve önceden izin alınmaksızın yayımlandığını, telif hakkı nedeniyle sözleşme yapılması ve ücretin ödenmesi konusunda gönderilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek 50.000 USD telif hakkı bedelinin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, yayının 28.05.2008 tarihinde yapıldığını, davanın zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, futbolcu fotoğraflarının yayınlanmasının serbest olduğunu, yayınlanan fotoğrafların poster niteliğinde olmayıp, şampiyonluk kutlamalarındaki sevinç gösterilerine ait olduğunu, yayımın basın özgürlüğü kapsamında olduğunu, kamu yararının bulunduğunu, dava konusu fotoğrafların davacıya ait olmadığını, talebin fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamına göre, 22.05.2008 tarihli Fotomaç Gazetesi’nin 10. sayfasında tam sayfa olarak yayımlanan ... , ... ... ve ... adlı futbolculara ilişkin ikişer adet fotoğraf kullanılarak posterleri verildiği, TFF tek tip profesyonellik sözleşmesi ile profesyonel futbolcuların hiç bir ticari iş ve faaliyette bulunmayacağının öngörüldüğü, kulüp yönetim kurulunun 20/03/2000 tarihli kararı ile Galatasaray isim hakları, logo, bayrak, posterlerin telif hakkı bedeli olarak her biri için 50.000 USD karşılığında medya yayınlarında kullanım izni verileceğinin kararlaştırıldığı,

futbolcu posterlerinin ticari biçimde değerlendirilme hakkının davacı ... ile dernek adına bu ticari kullanıma sahip olan davacı şirkete ait olduğu, memleketin siyasi ve içtimai hayatında rol oynayan kişilere ait resimlerinin kullanımı izne tabi değil ise de, bu hükümle ticari amaç taşımayan haber nitelikli kullanımların kasdedildiği, dava konusu kullanımda "dev poster" adı altında poster şeklinde verilmesi haber niteliğinde olmadığı, futbolcu hayranlarının dergiyi satın almalarına yönelik tiraj artırıcı bir faaliyet olduğu, davalının izinsiz kullanımıyla haksız rekabet gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Mahkemece, davacı Derneğin yönetiminde olan Galatasaray futbol takımının bazı oyuncularının resimlerinin izinsiz olarak davalıya ait gazetede yayınlandığı gerekçesiyle FSEK 86. maddesi ve TTK hükümleri uyarınca maddi tazminata hükmedilmiştir.

Somut olayda, resim veya portresi izinsiz olarak tasvir edilen şahıslar tarafından açılmış bir dava bulunmadığından yerel mahkemece 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 86. maddesi uyarınca tazminata hüküm olunması doğru olmamıştır.

Ancak bir spor derneğine bağlı spor kulübünün tarafları ile oluşturduğu sadakat, sevgi ve sempati bağından hareketle maddi ve ekonomik değeri olan ayırt edici isim ve işaretleri ile ticari değeri olan resim, portre, her türlü yayınlar vb. üzerinde üstün hakkının bulunduğu ve bu değerlerden yararlanma hakkının münhasıran o derneğe ait olduğu kabul edilmelidir.

Söz konusu ayırt edici isim ve işaretler ile derneğe bağlı spor kulübünün ticari değeri olan her türlü resim, portre, poster, yayın vb. üzerindeki tescilsiz sınai haklar mülga 6762 sayılı TTK'nın 56 vb. maddeleri uyarınca koruma altındadır.

Diğer yandan basının Anayasa ve Basın Kanunu uyarınca özgür haber yapma ve ifade hürriyeti, halkın da bilgilenme ve haber alma hürriyeti bulunmaktadır. Şüphesiz bu hakkı kullanırken basının kişilik haklarına ve başkalarına ait ticari değerlere zarar vermemek için azami dikkati göstermesi, orantılılık ilkesi doğrultusunda hareket etmesi gerekir. Söz konusu orantılılık değerlendirilirken, halkın haber alma hakkı, sunulan bilginin haber değeri ve haberin güncel olması, doğru bilgiler içermesi ve bilgi edinme yöntemi gibi hususlar özellikle dikkate alınmalıdır.

Tüm bu ilkeler doğrultusunda somut olayda, davalı gazetenin 10. sayfasında tam sayfa olarak yayımlanan davacı derneğe ait spor kulübü futbolcularına ait fotoğraf kullanılarak dev posterlerinin yayınlanmak suretiyle davacı tarafın haklarına tecavüzde bulunulmuş olması ve davada eylemin haksız rekabet teşkil etmesi nedeniyle zamanaşımı süresinin de dolmamış olması nedeniyle somut uyuşmazlık bakımından ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının ve usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşılmış olmasına göre, ilk derece mahkemesince verilen kararın onanmasına, karar vermek gerekmiştir.