Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/556 K.2018/6943

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 24/11/2016 tarih ve 2015/225-2016/205 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-birleşen davada davalı vekili, müvekkili şirket adına tescilli koltuk ve masa tasarımlarının davalı tarafından izin alınmaksızın üretildiğini, tanıtımlarının yapıldığını, satışa sunulduğunu, davalının fiilleri ile müvekkilinin haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek; müvekkilinin endüstriyel tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin tespitine, durdurulmasına, önlenmesinin sağlanması için tecavüze konu ürünlerin imalatına yarayan kalıp ve makinelere el konulmasına, davalının elinde bulunan ürünlerin ve tecavüze konu tasarımların tanıtıldığı broşür ve katalogların toplatılmasına, 100.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına birleşen davada ise hükümsüzlük talebinin reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-birleşen davada davacı vekili, davacı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliğini taşımadığını, davacının tasarımları ile müvekkilinin ürünlerinin birbirine benzemediğini savunarak, asıl davanın reddini istemiş; birleşen davada ise davacı-birleşen davada davalı adına tescilli tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterini haiz olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak tüm dosya kapsamına göre; birleşen dava yönünden yapılan incelemede davalıya ait 99/01501 -7185 tescil numaralı koltuk tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalıya ait 99/01501 -7185 tescil numaralı koltuk tasarımının hükümsüzlüğüne,

... kayıtlarından terkin edilmesine, 95/01497-281 masa tasarıma yönelik ispat edilemeyen hükümsüzlük talebinin reddine, asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile 99/01501-7185 tescil numaralı endüstriyel tasarım hükümsüz sayılmakla hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olup buna dayalı hak elde edilmesi mümkün olmadığından bu endüstriyel tasarıma yönelik tüm taleplerin reddine, 95/01497-281 numaralı masa endüstriyel tasarımına yönelik talebin kabulü ile,

söz konusu endüstriyel tasarıma yönelik davalının kullanımının davacı tasarımına yönelik tecavüz olduğunun tespit ve men'ine, davalı tarafın 281 numaralı masa endüstriyel tasarımına yönelik üretim yapmasının, ürünleri piyasaya sürmesinin, tanıtım ve broşür bastırmasının engellenmesine, ürünlere, üretim kalıplarına, tanıtım evrakı ve broşürlere el konulmasına,

el konulan ürünlerin, tasarım kalıplarının, broşür ve tanıtım evrakının masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhasına, kararın kesinleştikten sonra masrafı davalıdan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına, takdiren 25.000,00 TL maddi, 12.500,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin birleşen davalara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile birleşen dava yönünden hükmün ONANMASINA karar verilmiştir.

2- Asıl dava, davacının koltuk ve masa tasarımına tecavüzün tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, Mahkemece davanın kısmen kabulüne, davalı ürünlerinin davacının masa tasarımına tecavüz ettiğinin tespitine, tecavüzün men'ine, maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Ancak, dosya içerisinde bulunan davacıya ait 95/01497-281 sayılı tasarımın üç boyutlu bir ürün tasarımı niteliğinde olmadığı, şematik görsel tasarım niteliğinde olduğu, mülga 554 sayılı Tasarım KHK'sı uyarınca tasarım korumasının, esası tescile dayalı olup tasarım başvurusuna konu görsellerin, bilgilenmiş kullanıcılar tarafından nihai kullanımı sırasında insan duyularıyla algılanabilir kısımları korunabilecektir. İşlevsellik tasarım korumasının kapsamı dışındadır. (C.

Suluk Tasarım Hukuk, s 43 vd). Keza tasarım başvurusuna ilişkin tarifname ile Locarno Anlaşmasına göre yapılan ürün sınıflandrmasının da korumanın kapsamının belirlenmesinde bir önemi bulunmamaktadır.

Bu durumda anılan tasarımın ancak aynı ya da ayırt edilemeyecek ölçüde benzerinin şematik görsel tasarım şeklinde oluşturularak kamuya açıklanması halinde tecavüzde bulunulabileceği gözetilmeksizin ve davalı tarafça böyle bir tasarım konusu ürün üretmediği dikkate alınmaksızın Mahkemece davalı tarafından üretilen masa ürünlerinin davacı tarafa ait 95/01497-281 sayılı tasarıma tecavüz oluşturduğundan bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın asıl dava yönünden davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3- Bozma sebep ve şekline göre, tarafların asıl davaya yönelik maddi ve manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.