Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/2688 K.2019/4170

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 24/01/2017 tarih ve 2013/102 E. - 2017/19 K. sayılı kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin reddine-kabulüne-kısmen kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nce verilen 01/03/2018 tarih ve 2017/1304-2018/231 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların iş yerlerinde müvekkili adına tescilli 2012/01596 sayılı tasarım kapsamında yer alan (1) sıra numaralı elbise tasarımlarına tecavüz teşkil eden ürünlerin bulunduğunun ve satışa sunulduğunun mahkeme eliyle tespit edildiğini ileri sürerek, müvekkilinin endüstriyel tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz edildiğinin ve haksız rekabetin tespitine, tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine, hükmün ilanına, 1.000.- TL maddi, 40.000.- TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, maddi tazminat talebini ıslahla 8.431,78 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince iddia, savunma ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davalılara ait iş yerlerinde tespit edilen ürünlerin, davacı adına tescilli tasarımlara tecavüz oluşturduğu, tazminat sorumluluğunun kusur şartına bağlı olduğu, davalı Şükran Tekstil Ltd.

Şti.'nin imal edeceği ürünlerin başkasına ait bir tescile konu olup olmadığını bilmesinin veya en azından araştırmasının gerektiği, dolayısıyla bu davalı yönünden kusur şartının gerçekleştiği, diğer davalının ise kendisine ait internet sitesi üzerinden sattığı ürünleri kendisinin üretmediği, çeşitli kategorilerdeki pek çok ürün çeşidinin tedarikçilerden temin ederek perakende satışını yaptığı, daha önce kendisine davacı tarafça bir ihtarda bulunulmadığı ancak aleyhine yapılan delil tespiti neticesinde dava konusu ürünün satışını durdurduğu,

tekstil-moda sektöründe herhangi bir ürün modelinin satışta kaldığı sürenin mevsimle sınırlı kısa bir süre olduğu, ürün çeşitliliğinin çok fazla bulunduğu nazara alındığında davalının ticaretini yaptığı bütün malların bir tasarım tescili ile korunmakta olup olmadığını bilmesinin beklenemeyeceği, bu sebeple dava konusu ürünleri diğer davalıdan tedarik ederek satışa sunmasında kusurunun ve tazminat sorumluluğunun bulunmadığı,

554 sayılı KHK'nın 52/a maddesine göre davacının 8.431,78 TL maddi zararının oluştuğu, genel hükümler ve tecavüz edilen tasarım sayısı da gözetilerek manevi tazminatın belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı Şükran Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin üretip satışını yaptığı, yine diğer davalı Est Marjinal Medikal İletişim San. Tic. Ltd.

Şti.'nin satışını yaptığı bayan elbise ürünlerinin biçiminin davacının tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin ve haksız rekabet yarattığının tespitine, davalıların tecavüzünün önlenmesine, men ve ref'ine, tecavüzün maddi sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalıların tecavüz teşkil eden katalog reklam afiş ve metaryellerde kullanımının ithal ve ihracının her şekilde ticari amaçla satışa sunulmasının durdurulmasına ve önlenmesine, anılan ürünlere ve tanıtım amaçlarına bulundukları yerde el konulmasına, tanıtmayla ilgili yerlerden silinmesine,

silinmesi mümkün değil ise imhasına, 8.431,78 TL maddi, 8.000.-TL manevi tazminatın 22/01/2013 tarihiden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalı Şükran Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekillerince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalılarca ileri sürülen sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ancak, somut olayda, davacı tarafça maddi tazminatın KHK'nın 52/a maddesi uyarınca, tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, tasarım hakkı sahibinin tasarımı kullanması ile elde edebileceği muhtemel gelire göre hesaplanmasının talep edildiği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacı yanca tercih edilen yönteme göre değil, davalıların, tecavüz teşkil ettiği tespit edilen ürünün satışından elde ettiği kâra göre maddi tazminatın belirlenmesi yoluna gidildiği,

belirtilen husus isabetli görülmemişse de, davalıların tescilli endüstriyel tasarıma tecavüzleri olmasaydı tasarım hakkı sahibinin tasarımı kullanması ile elde edebileceği gelirin tam olarak tespiti, dosya kapsamındaki delillerle mümkün olmadığından ve TBK'nın 50. maddesi uyarınca uğranılan zararın miktarının tam olarak tespit edilememesi halinde hakimin, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleme yetkisi bulunduğundan ilk derece mahkemesince belirlenen 8.431,78 TL maddi tazminatın hakkaniyete uygun görüldüğü,

bu durumda, mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile 8.431,78 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle bu miktara hükmedilmesi doğru olmadığından ve ve 6100 sayılı HMK ile benimsenen istinaf sisteminde istinaf mahkemelerinin kararı gerekçesini düzeltmek suretiyle onama yetkisi verilmediğinden, mahkemece verilen hükmün kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm tesisi gerektiği, öte yandan, somut olayda objektif dava birleşmesi olarak adlandırılan olgunun söz konusu olduğu,

bu durumda her bir asli talep bakımından yargılama giderlerin ve vekalet ücretlerinin ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda davalı Est Marjinal Med. Tan. ve İlet. San. ve Tic.

A.Ş hakkındaki maddi ve manevi tazminat istemleri reddedildiğinden adı geçen davalı yararına ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği gerekçesiyle, davalılar vekillerinin sair istinaf itirazlarının reddine, hükmün gerekçe kısmında yer alan (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Şükran Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Est Marjinal Med. Tan. ve İlet. San. ve Tic.

A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmesi suretiyle, davalı Şükran Tekstil San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin üretip satışını yaptığı, yine diğer davalı Est Marjinal Medikal İletişim San. Tic. Ltd.

Şti.'nin satışını yaptığı bayan elbise ürünlerinin biçiminin davacının tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin ve haksız rekabet yarattığının tespitine, davalıların tecavüzünün önlenmesine, men ve ref'ine, tecavüzün maddi sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalıların tecavüz teşkil eden katalog reklam afiş ve metaryellerde kullanımının ithal ve ihracının her şekilde ticari amaçla satışa sunulmasının durdurulmasına ve önlenmesine, anılan ürünlere ve tanıtım amaçlarına bulundukları yerde el konulmasına, tanıtmayla ilgili yerlerden silinmesine,

silinmesi mümkün değil ise imhasına, 8.431,78 TL maddi ve 8.000,00 TL manevi tazminatın 22/01/2013 tarihiden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalı Şükran Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsiline, diğer davalı hakkındaki maddi ve manevi tazminat talebinin reddine ve hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.