Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/4554 K.2021/6879

Taraflar arasında görülen davada Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 05.11.2019 tarih ve 2018/338 E. - 2019/510 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce verilen 06.02.2020 tarih ve 2020/172 E. - 2020/184 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının Sivas ilinde yumurta ticareti yaptığını, davalı ile aralarındaki ticari ilişki sebebiyle toplamda 115.750,00 TL’lik çeklerin davacı tarafından davalıya verildiği, ancak davalının mal teslimi yapmadığını ileri sürerek Sivas 3. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8773 Esas ,2018/8783 Esas, 2018/8779 Esas sayılı dosyalarına konu çeklere ilişkin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalının kömür ticareti ile uğraştığını bu nedenle taraflar arasında iddia olunduğu gibi bir ticari ilişki olmadığını, 2014 yılından sonrasında davacı firmanın maddi durumu ciddi şekilde bozulduğunu, bütün malvarlığı üzerine haciz konulduğunu, davalının bu anlarda işletmenin devamını sağlamak adına davacıya maddi yardımda bulunduğunu, kendi çeklerini davacı firmanın tedarikçilerine vererek mısır almasını temin ettiğini, dava konusu çeklerin davacı firmanın tedarikçisi konumunda bulunan Kesmezoğlu Gıda San. Ltd. Şti.’ye verildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, çekin bir ödeme aracı olduğunun ve mevcut borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kural olarak kabulünün gerektiği, davalının savunmasında çeklerin davacının 3. kişilere olan borcunun üstlenilmesi sonrası 3. kişilerden aldığı mallara karşılık alındığını ileri sürmekle her iki tarafın da çeklerin borç ödemesi amacı ile düzenlenmediği mal karşılığı alındığı beyanında bulunduğu, böylece somut olayda çift taraflı talil söz konusu olduğu, çift taraflı talilde ispat külfetinin yer değiştirmeyeceği, ispat külfetinin davacıda olduğu,davacı tarafça davanın usulüne uygun delillerle kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, çekin kural olarak ödeme vasıtası olduğu, aksi kararlaştırılmadığı sürece bir borcun tediyesi amacı ile verildiğine karine olduğu, aksini iddia eden tarafın iddiasını yazılı delil ile ispat etmek zorunda olduğu, somut uyuşmazlıkta davacının davalıya çek düzenlemiş olmasının davalının mevcut iddiaya göre karşılığı malları teslim ettiğine karine teşkil edeceği, davacının işbu karinenin aksini iddia ettiğinden malların teslim edilmediğini yazılı delillerle ispat yükünün davacı üzerinde olduğu,

davaya konu çeklerin miktarları, niteliği, taraflar arasında iddia edilen ticari ilişki nazara alındığında dosya kapsamında davacının çeklerin peşin/avans olarak verildiğini ve karşılığı malların kendisine teslim edilmediğini yazılı ve kesin delillerle ispat edemediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince temyiz kanun yoluna başvurulmuştur. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.