Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/5643 K.2023/400

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu çeklere dayalı olarak başlattığı takibe davalı tarafından itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali talebinde bulunmuş, cevaba cevap dilekçesi ile davayı ıslah ederek taraflar arasında taşınmaz alım satımı bulunduğunu, karşılığında dava konusu üç adet çekin davalı tarafından davacıya verildiğini, çeklerin bedelinin ödenmediğini belirterek alacağın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; dosyada mevcut çek yaprağının ciro silsilesi incelendiğinde çekin davacı ... tarafından kendisine ciro edildiğini, takiben tekrar kendisine ciro edildiğinin görüldüğünü, bu nedenle takas def'inde bulunduğunu, alacaklı borçlu sıfatlarının birleştiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu üç çek yaprağının arka sayfası incelendiğinde çeklerin ... tarafından ...'a, ... tarafından da tekrar ...'a ciro edildiği, ticaret sicili gazetelerine göre 25.12.2017 ve 25.01.2018 düzenleme tarihli çeklerin imzalandığı dönemde şirket yetkililerinin münferiden imza yetkisi bulunduğundan bu iki çekin geçerli olduğu, 25.11.2017 düzenleme tarihli çekin imzalandığı dönemde ise şirket yetkililerinin çifte imza ile imza yetkisinin söz konusu olduğu,

25.11.2017 düzenleme tarihli senet bakımından geçerli bir çekten söz edilemeyeceğinden 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun havaleye ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği, her ne kadar davalı taraf, yemin metni kendisine usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya katılmamakla yemin metnindeki vakıaları ikrar etmiş sayılsa da çeklerde geriye dönüş cirosu bulunduğu, çeki geriye dönüş cirosuyla devralan cirantanın çeki devretmeden önceki durumuna döneceği, bu şekilde kimlere başvurma hakkı var ise ancak onlara karşı takip yapma imkanına sahip olduğu, ...'ın ...'a karşı müracaat hakkını kullanma imkanı bulunmadığı,

bu halde ... tarafından ödeme yapılması durumunda, ... tarafından tekrar ...'a karşı müracaat hakkının kullanılmasının gündeme geleceği, bu durumda ...'ın müracaat hakkını kullanabileceği şahsın çekin düzenleyeni konumunda olan Bey Madeni Yağlar Petrol Ürünleri Nakliye Lojistik İnşaat Sanayi ve Limited Şirketi olduğu, şirket kaşesi üzerinde bulunan imzanın şirketin yetkili temsilcisine ait olmaması ya da yetkisini aşan temsilciye aidiyeti durumunda ise bu kimse bizzat sorumlu olacağından bu kişiye karşı müracaat hakkının kullanılması imkanı bulunduğu,

25.12.2017 ve 20.01.2018 tarihli çekler yönünden geriye dönüş cirosu bulunduğundan bu yöndeki talebin reddine, 25.11.2017 tarihli havale yönünden ispat edilen talebin kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının davaya konu çekler hakkında takas def'inde bulunmasına rağmen müvekkili davacının 04.03.2019 tarihinde davasını ıslah ederek alacak davasına dönüştürdüğünü, çeklerin davacıya teslim edilme nedeni olan taşınmazın davalı hakkında birden fazla icra takibi olması nedeni ile dava konusu çeklerin müvekkiline teslim edildiğini, bu teslim sırasında ... ve ...'nın şahit olduğu iddiası ile alacak davası açıldığını, işbu alacak davasında dava konusu çeklerin artık 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 202 nci maddesine göre yazılı delil başlangıcı olduğunu,

tanıklar ile çeklerin hangi borca ilişkin teslim edildiğinin ispatlandığını, yemin metnini okumaktan davalının imtina ettiğini, iki defa mazeret dilekçesi sunduğunu, bir kez de mazeretsiz duruşmaya katılmadığını, yemin delilinin artık kesin delil olduğunu, dava alacak davası olduğundan ciro silsilesinin önemli olmadığını, bu çekler yönünden kabul kararı verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanık beyanları ve yemin ile davanın ispatlandığını, davanın alacak davası olması nedeniyle çekteki ciro silsilesinin ve keşideci şirket yetkilisinin imzalarının önemi olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu çekler nedeniyle davacının alacaklı olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı aleyhine başlatılan takibe itirazın iptalini talep etmiş, cevaba cevap dilekçesi ile talebini ıslah ederek davacının taşınmazını davalı borçlu ...’ın elinde bulundurduğu keşidecisinin Bey Madeni Yağlar Petrol Ürünleri Ltd. Şti. olduğu dava konusu üç adet çek karşılığında davalı ...’ın gösterdiği kişiye devrettiğini iddia etmiş, çek bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Çeklerin davalı borçlu tarafından ciro edilmek suretiyle davacıya devredildiği, davacı ve davalı arasında temel ilişki bulunduğu ve davacının da dilekçesinde temel ilişkiye dayandığı anlaşılmaktadır. Temel ilişki konusunda davacının yemin teklifi davalıya usulüne uygun biçimde tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya katılmayarak yemin metnindeki vakıaları ikrar etmiş sayılacaktır.

Mahkemece bu husus değerlendirilerek davanın kabulü gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,