Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/7901 K.2023/2246

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin mühendislik üzerine bilgisayar yazılımı üreten sayılı firmalardan biri olduğunu ve lisans hakkı kendilerine ait olan NETCAD isimli bilgisayar yazılımın FSEK uyarınca eser sahibi olduğunu, NETCAD ibaresini marka olarak tescil ettirdiklerini, Bandırma Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/73 D.

İş dosyasında yapılan arama sonucunda düzenlenen 30.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere mali hakları müvekkili şirkete ait olan Netcad yazılımı ile modüllerinin davalının bilgisayarında kurulu ve aktif çalışır durumda olduğunun tespit edildiğini, yazılımların izinsiz olarak korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş olduğu ve kullanılmakta olduğunu, davalının faaliyet alanı gereği bu programlardan haksız kazanç elde ettiğini,

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davaya konu bilgisayar programının satımı konusunda sözleşme olması halinde belirlenecek mutad bedelin 3 katı tutarında tazminat talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirkete ait bilgisayar programlarının davalı tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkili şirketin mali haklarını ihlal edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’nin,

haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 14.06.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 86.280,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu "NETCAD' adlı bilgisayar programının 5846 saylı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, davacının söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisini haiz olduğu, davalının işyerindeki 1 adet bilgisayarda lisansız olarak "NETCAD" programının yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu,

davaya konu bilgisayar programının davalının kontrolünde olan bir bilgisayara, davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin 5846 sayılı Kanunun 22 nci maddesinden kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlal edilmiş olduğu, yazılım kurulum tarihinin 28.06.2018 olduğu, yazılımın bu tarihte alındığı dikkate alındığında bilirkişi raporunda hesaplanan KDV hariç lisans bedelinin 28.760,00 TL olduğu,

FSEK 68 inci maddesi uyarınca rayıç bedelin en fazla 3 katı telif tazminatı istenebileceğinden tazminat miktarının en fazla 86.280,00 TL'ye kadar olabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, FSEK 68 inci maddesi uyarınca 86.280,00 TL telif tazminatının 28.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 119 uncu maddesindeki unsurları taşımadığını, taleplerin birbiri ile çeliştiğini, davacı tarafın 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin birinci fıkrasına mi yoksa 68 inci maddesinin ikinci fıkrasına mı yoksa genel tazminat hükümlerine mi dayandığının belirli olmadığını, mahkemenin bu ifadeleri davacı tarafa açıklattırması gerekirken bu yola gitmediğini,

davanın 3 kata kadar tazminat davası mı yoksa elde edilen karın iadesi davası mı yoksa genel hükümlere göre haksız fiilden kaynaklı maddi tazminat davası mı olduğunun net olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte lisansız sürümün bilgisayarda tespit edildiği tarihten itibaren faiz işletilmesi gerekirken mahkemece 28.06.2016 tarihinden itibaren faiz işletildiğini, kısmi dava açılmasına rağmen mahkeme tarafından faizin bütün alacağa işletildiğini, müvekkilinin bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere kendi sabit bilgisayarında lisanslı ürünü olduğunu,

lisansız ürünün yüklü olduğu bilgisayarın kendisi tarafından alınmadığını yanında çalışan kişi tarafından satın alındığını, parça başı iş yaptırdığı ve daimi işçisi olmayan bir kişinin bilgisayarındaki yazılımdan müvekkilinin sorumlu tutulmasının hem hukuka hem mantığa aykırı olduğunu, müvekkilinin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, lisansız olarak kullanılanın sadece bir program olduğunu, NETCAD 5.1 GİS programı olduğunu, değişik iş dosyasında sadece bu programın LİSANSIZ olarak kullanıldığı tespit edilmişken, iş bu dosyadaki hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise NETCAD 5.0 yazılımı ile CNVAPP, EDİTOR, GİS, HARİTA, İMAR, NCMACRO,

NETPRO, RASTER, UTİLS gibi modüllerin hükme esas alındığını, tazminat miktarının tayininin takdire ilişkin bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile NETCAD isimli bilgisayar programının FSEK'te saylan eser türlerinden ilim ve edebiyat eseri vasfinı haiz olduğu, dava konusu bilgisayar programının davalı tarafindan kullanımının tespiti tarihinden de evvel davacı tarafindan hazırlatıldığı ve pazarlanmakta olduğu, eserle ilgili mali hakların tasarruf yetkisinin davacı şirkette bulunduğu, davalının işyerindeki bilgisayarlardan birinde NETCAD 5.1 sürümünün yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğunun ve bilgisayara 28.06.20l8 tarihinde yüklendiğinin tespit edildiği,

hak sahibinin 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca telif tazminatı isteminde bulunmasının mümkün olduğu, bilirkişi raporundaki fotoğraflardan Netcad programının ve modüllerin bulunduğunun görüldüğü, belirlenen lisans bedelinin emsallere uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ait yazılımın, davalı tarafından iş yerindeki bilgisayarda lisanssız olarak yüklenip kullanılması iddiasına dayalı, mali hakların ihlalinden kaynaklanan 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca üç kat telif tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin ikinci fıkrası.

2.5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gerek hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, davacıya ait eserin davalı tarafça izinsiz kullanılması nedeniyle 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup mahkemece, davacıya ait eser niteliğindeki programın davalı tarafça izinsiz olarak kullanıldığı kabul edilerek söz konusu programın bilgisayara yüklendiği tarih 28.06.2018 olarak tespit edilmesine rağmen hüküm kısmında 28.06.2016 tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca açılmış olan tazminat istemlerine ilişkin davada, davalının eylemi esas itibariyle haksız eylem niteliğinde olup, davacının uğramış olduğu maddi zararın belirlenmesinde hukuka aykırı fiilin işlendiği an esas alındığına göre, faiz başlangıç tarihinin de talep halinde bu tarih olması gerekmektedir. Davalının davaya konu bilgisayar programını izinsiz olarak 28.06.2018 tarihinde yüklediği tespit edilmiş olup talep edilen faiz başlangıç tarihi bu tarih olmasına rağmen mahkemece 28.06.2016 tarihinden itibaren faizi ile tahsiline karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu yönü itibariyle düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan “28.06.2016” ibaresinin çıkartılarak yerine “28.06.2018” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,