Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/8114 K.2023/2299

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.04.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Av...... ile davalı vekili Av. ..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

"Yangın Ayşe” adlı TV dizisinin senaryosunun müvekkiline ait olduğunu, davalı ile müvekkili arasında imzalanan 10.06.1997 tarihli Taahhüt Sözleşmesine göre müvekkilinin her biri 50'şer dakikalık 13 + 13 = 26 bölüm senaryo yazma taahhüdünde bulunduğunu, müvekkilinin bu taahhüde uygun olarak eseri vücuda getirdiğini, sözleşmenin 11 inci maddesinde dizinin yayınının davalı tarafça durdurulması yetkisi bulunduğunu ve davalının 21 inci bölümden itibaren dizinin yayınını durdurduğunu, bu dizinin ilk 13 bölümünün yapımının Gold Prodüksiyon A.Ş. tarafından,

kalanların yapımının ise müvekkiline ait Ayışığı TV Film Yapım Ltd. tarafından gerçekleştirildiğini, 21 inci bölümde yayın durduğunda, 22 ve 23 üncü bölümlerin çekilmiş olmasına karşın bunların post prodüksiyon işlemlerinin tamamlattırılmadığını ve bu bölümlerin yayınlattırılmadığını, tüm bu olaylardan 14 yıl geçtikten sonra tesadüfen 2011 yılında D-Smart dergisinin Ağustos sayısında “Yangın Ayşe” adlı dizinin Max Smart logolu televizyon kanalında yayınlanmakta olduğunu farkettiklerini, dizinin 2010, 2011 ve 2012 yıllarındaki yayın tarihlerini belirleyip listelediklerini, davalının bu diziyi zaman zaman umuma arz ettiğini,

müvekkilinin davalıya devir yetkisi vermediğini, davalının eylemlerinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 22, 23, 24 ve 25 inci maddelerine aykırı olduğunu, 10.06.1997 tarihli sözleşmenin 9 uncu maddesine göre müvekkilinin başrol oynadığı ilk 13 bölüm için 2.000,00 TL + KDV, ikinci 13 bölüm için ise 3.000,00 TL + KDV ödenmesinin hükme bağlandığını" iddia ile müvekkilinin eser sahipleri arasında yer aldığı Yangın Ayşe adlı esere vaki tecavüzlerin durdurulmasını, yeni tecavüzlerin engellenmesini,

5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin birinci fıkrası gereği üç kat talep hakkına dayalı olarak ıslah ile artırılmak üzere şimdilik 25.000,00 TL'lik kısmının ihlâl tarihinden itibaren en yüksek ticari faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili yargılama sırasında, maddi tazminat talebini 260.377,74 TL artırarak 285.377,74 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından yapılan yayının hukuka uygun olduğunu, Star TV logolu televizyona Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından el konularak Kasım 2005’de Doğan Medya grubuna ihale ile satıldığını, dava konusu TV dizisinin de Star TV arşiviyle birlikte müvekkiline devredildiğini, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun (5411 sayılı Kanun) 134 üncü maddesine ve TMSF Ticari ve İktisadi Bütünlük Oluşturan Mahcuzların Satışına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesi gereğince bu dizinin de Star TV'nin iktisadi bütünlüğüne dahil olduğunu, “Yangın Ayşe” adlı dizinin devredilen arşiv listesinde yer aldığını,

dava dışı Mozaik İletişim Hizmetleri A.Ş (D-Smart) ile 1 Yıl Televizyon Yayıncılık A.Ş.

(Star TV) arasında imzalanan 02.02.2011 tarihli sözleşme kapsamında, Star TV bünyesindeki eserlerin Max Smart TV kanalında yayınlanmasına ilişkin Arşiv Kullanım Sözleşmesi imzalandığını, bunu takiben de Mozaik A.Ş. ile müvekkili arasında, 02.02.2011 tarihli sözleşme konusu hakların kullanımına ilişkin 04.02.2011 tarihli sözleşme imzalandığını, bu kapsamda müvekkilinin kullanımının hukuka uygun olduğunu, 10.06.1997 tarihli sözleşmenin 8 inci maddesine göre davacının haklarını devrettiğini, mali ve manevi hakların devrinde sayı ve süre sınırı da bulunmadığını,

5846 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin c bendi gereği müvekkilinin yeniden iletim konusunda münhasıran hak sahibi olduğunu, Star TV cebri icra ile satıldığında, müvekkilinin bu satış yoluyla hak sahibi olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davalının, senaryosu davacıya ait olan “Yangın Ayşe” adlı TV dizisini, izinsiz olarak yayın ve tekrar yayın şeklinde mali hakları ihlâl ederek umuma ilettiği, dizinin izinsiz olarak 22 kez gösterildiği,

ilk gösterim bedelinin bölüm başına 4.000,00 TL, ikinci ve tekrar gösterimlerin bedelinin ise bölüm başına 2.500,00 TL olduğunu buna göre davacının talep edebileceği miktarın 528.263,85 TL olduğunu ancak taleple bağlı kalınarak 260.377,74 TL yönünden davanın kabulü ile bu meblağın ilk ihlâl tarihi olan 08.04.2010 tarihinden dava tarihine kadar ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmesel ilişki kurulmuş olması nedeniyle ref talebinin reddine, bundan sonraki gösterimlere ilişkin tecavüzlerin men'ine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.05.2019 tarihli, 2017/1805 E. ve 2019/1016 K. sayılı kararıyla; yeniden bilirkişi raporu alınmak suretiyle yargılama yapılmış ve davacının eser üzerinde mali hak sahibi olduğu, davalının gösterimi için taraflar arasında geçerli bir iznin olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf istemlerinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile gereğince İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 13.12.2016 tarihli 2012/235 E. ve 2016/112 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

davacının ıslah talebi de dikkate alınarak davanın maddi tazminat yönünden kabulüne, davacının senaryo yazarı olarak "YANGIN AYŞE" isimli eser üzerinde hak sahibi olması nedeniyle mali hakları ihlâl edildiğinden 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi gereğince 252.000,00 TL telif tazminatı ile dava tarihine kadar hesaplanan 33.377,74 TL avans faizi ile birlikte asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 16.03.2021 tarih, 2019/3632 E. ve 2021/2494 K. sayılı kararıyla gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki bulunduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının eser üzerinde mali hak sahibi olduğu, davalının gösterimi için taraflar arasında geçerli bir iznin olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf istemlerinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacının senaryosunu yazdığı,

“YANGIN AYŞE” isimli tv dizisi formatındaki sinematoğrafik eserin davalı tarafından izin alınmaksızın ve telif ücreti ödenmeksizin yeniden yayın ve tekrar yayınlanarak mali haklarının ihlal edildiğinin tespitine, davalıların tecavüzlerinin men’ine, davacının ıslah talebi de dikkate alınarak maddi tazminat talebinin kabulü ile 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi gereğince 252.000,00 TL telif tazminatı ile dava tarihine kadar hesaplanan 33.377,74 TL avans faizi ile birlikte asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

taraflar arasındaki farazi sözleşme ilişkinin doğması nedeni ile davacı yanın ref talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada birbiriyle çelişen raporlar bulunduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince çelişkinin giderilmesi için alınan bilirkişi raporunun çelişkileri gidermediğini, önceki raporlar dikkate alınmadan hazırlandığını, dizi ilk kez yayınlanıyormuş gibi senaristin alacağının hesaplandığını, ancak ilk kez yayınlanmasının üzerinden 13 yıl geçtikten sonra tekrar yayımlanmasında ödenecek ücretin aynı olamayacağını, ekonomik nedenlerden diziye devam edilmediğini, bu halde dizinin maddi değerinin düşük olduğunu, hesaplamanın da piyasadaki en düşük senaryo bedeli üzerinden yapılması gerektiğini,

davacının hem senarist hem de başrol oyuncusu olarak dizi yayımlandığı tarihte toplam 50.000,00 TL kazandığını, senarist olarak diziden kazancının ancak 8.000,00 TL olacağını, aradan geçen zaman dikkate alındığında hükmedilen miktarın çok yüksek olduğunu, dizinin yayımlanıp yayımlanmadığının araştırılmadığını, uyuşmazlık konusu eser TMSF tarafından cebri icra usulüyle ek koyulmuş bir varlık olduğundan 5846 sayılı Kanun'un 49 uncu hükmünün uygulanamayacağını ve mali hak devri için eser sahibinin muvafakatine lüzum bulunmadığını,

ayrıca 4721 Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesi hükmü uyarınca bir hakkın açıkça kötüye kullanımını hukuk düzeninin korumayacağını, 3 kat oranında tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının eser sahipliğine dayanarak açtığı esere tecavüzün tespiti, men’i ve ref’i talebi ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,