Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2021/9224 K.2023/3027

Taraflar arasındaki asıl dava tasarıma tecavüzün tespiti meni refi ile haksız rekabetin tespiti meni, ürünlere el konulması, imhası istemine, birleşen dava tasarıma tecavüz ve haksız rekabete dayalı maddi manevi tazminat istemine ilişkin olup yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 16.05.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı Kral Av San. Müt. Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin silah sanayi ve ticareti ile iştigal ettiğini, tabanca ürünü buluşu ve tabanca parçası ürünleri buluşları için Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde başvurularda bulunduğunu, bu başvuruların TPMK'nın ilgili bültenlerinde yayınlandığını, tasarımın OHIM nezdinde tescil edildiğini, davalıların ise...'de müvekkili ile aynı iştigal alanında faaliyet gösterdiğini ve müvekkiline ait tasarımları müvekkilinin bilgisi ve izni olmaksızın taklit şekilde üreterek piyasaya sürdüğünü ileri sürerek davalıların müvekkilinin tasarım haklarına vaki tecavüzünün tespitine, menine ve giderilmesine,

haksız rekabetin de tespiti ile menine ve davalıların ürettiği, satımını yaptığı, taklit ürünlerine ve işbu taklit ürünlerini ürettiği makine aparat ve cihazlara el konularak imhasına, maddi ve manevi tazminat taleplerinin saklı tutulmasına, kararın Türkiye'de tirajı en yüksek 2 gazetede masrafı davalılardan alınarak ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın tasarımlarının TPMK nezdinde 2012/01491 ve 2012/01968 numara ile tescil edilerek koruma altına alındığını, davacı tarafından üretilen "ZORAKİ M906" ve "ZORAKİ M2906" isimli ürünlerin davacı tarafından tüm dünyada satışa sunulduğunu, tanıtımlarının yapıldığını, davalının bu ürünleri kopyalayarak taklit ürünler ürettiğini, yapılan tespitte davalının elinde satışa hazır en az 10.000 adet ürün tespit edildiğini, ürünlerin "kuru sıkı ses tabancası" olarak faturalandırıldığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından ürünler için OHİM tescili yapıldığını,

davalının eylemlerinin tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet olduğunu ileri sürerek tecavüz ve haksız rekabete konu fiillerin işlendiği tarihten itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte şimdilik 30.000,00 TL fiili zararlar ve yoksun kalınan gelir bakımından maddi tazminata hükmedilmesine, ihlal tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile brilikte 400.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, ürünün uygun olmayan şekilde piyasaya sürülmesi nedeniyle şimdilik 70.000,00 TL itibar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen davada davalı Kral Av Sanayi Müteahhitlik Tıbbi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu ürünün kuru sıkı tabanca ve silah olduğunu, tabancalar ve bilimum silahların işlevi, teknik özellikleri ve kullanım amacının gereği belirli bir şekilde yapılmak ve tasarlanmak zorunda olduğunu, teknik zorunluluk gereği tabanca ve silahların tasarımlarının belirli şekilde ve dizaynda yapılması gerektiğini, silah ve tabanca sektöründe tasarımcının çok fazla seçenek özgürlüğü bulunmadığını, davacının davaya konusu tasarım başvurusunda ve bu davayı açmakta kötü niyetli olduğunu, davaya konu olan tabanca tasarımlarının harcı alem olduğunu, açılan hükümsüzlük davası bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Retay Silah San. ve Tic. Ltd. şirketi davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı adına tescilli 2012/01491-1 ve 2 nolu endüstriyel tasarım tescilinin ve 2012/01968 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği ve her iki kararın da kesinleştiği, tabanca tasarımlarında tasarımcının seçenek özgürlüğünün çok geniş olmadığı, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği tasarımları tescil tarihi ve dava tarihinden yaklaşık 2 yıl öncesinde kamuya sunmuş olması nedeniyle tasarımların kamuya mal olduğu, davalıların kendi markası ile kendi üretim tesislerinde bu tasarımlar ile kısmen benzer olduğu bilirkişi raporları ile belirlenen silahların üretilip satışa sunulmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada müvekkilinin tescilli tasarımlarına, faydalı model ile OHIM nezdinde tescilli ve tescilsiz haklarına ve haksız rekabet hükümlerine dayanıldığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile davalıların tecavüz eylemlerinin tespit edildiğini, müvekkilinin tasarım tescil belgeleri hükümsüz kılınmışsa da halen OHIM belgesinin mevcut olduğunu, dava tarihinde de tescil belgelerinin geçerli olduğunu ve davalı eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek asıl ve birleşen davanın reddine dair kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının her iki tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiği, hükümsüzlük kararının geçmişe yönelik etkili olduğu, dava tarihinde tasarımların tescilli olmasının sonuca etkili olmadığı, mahkemece tecavüzün tespiti, meni, refi ve tazminat istemlerinin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, endüstriyel tasarımların korunmasında ülkesellik ilkesinin geçerli olduğu, davacı tarafça tasarımının haksız rekabet hükümlerine göre korunması gerektiğinin ileri sürüldüğü, ancak davalı tarafça tasarımlar üzerine farklı isimler konulduğu,

tasarımların tıpatıp aynı olmadığı, bir kısım farklılıklar bulunduğu, hükümsüzlük davalarında davacının 2012/01968 numaralı tasarımının daha önce 2010 yılında kamuya sunulduğu, Türkiye'de o tarihte tescil bulunmadığından kamuya mal olduğu, diğer tasarım yönünden de davalıların kendi ayırt edici işaretini kullanmak suretiyle iltibas tehlikesine yol açılmasından kaçındığı, bu durumda haksız rekabet koşullarının oluşmadığı, mahkeme kararının ve gerekçesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tasarıma tecavüzün bulunup bulunmadığı ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 45 inci maddesinin birinci fıkrası, 48 inci ve 49 uncu maddeleri

3. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 54 üncü ve 55 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kral Av Sanayi Müteahhitlik Tıbbi Malzemeler San. ve Tic. Ltd. Şti. verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,