Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/127 K.2023/3628

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TPMK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1980 yılından bu yana ülke genelinde ve dünyada tahıl, bakliyat, kuru yemiş, yem ve yağlı tohumların tedariki, üretimi, depolaması ve ticareti alanlarında faaliyet gösterdiğini, Türkiye'nin en büyük tarım şirketleri arasında yer aldığını, TPMK kurumu nezdinde ''TİRYAKİ'' ve ''TİRYAKİ'' esas unsurlu markaların sahibi olduğunu, tanınmış markalar olduğunu,

davalının müvekkil şirketin tescilli markalarında esas unsur olan ''TİRYAKİ'' ibaresini iltibas yaratacak şekilde ''TİRYAKİ STEAK HOUSE'' markasını 29. ve 43. sınıflara giren emtialarda kullanılmak üzere tescili için davalı TPMK nezdinde 2018/12029 kod numarası ile marka tescil başvurusunda bulunduğunu, marka tescil başvurusuna itiraz üzerine Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından itirazın kısmen kabul edildiğini, ancak başvurunun tescil işlemlerinin kalan emtilar yönünden devamına karar verildiğini, kısmi ret kararı üzerine YİDK nezdinde itirazda bulunulduğunu itirazın reddedildiğini,

davalı markasının müvekkilinin tanınmış ''TİRYAKİ'' markaları ile ayniyet derecesinde benzer olduğunu, iltibas ihtimalinin mevcut olduğunu, arasında ilişkilendirme ihtimali bulunduğunu, başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek TPMK YİDK’nın 2018-M-11188 sayılı kararının iptaline, dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvurunun “TİRYAKİ STEAK HOUSE” ibaresinden oluştuğu, kapsamında çekişmeli dava konusunu oluşturan 29, 43. sınıftaki " Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri.

Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri" mal ve hizmetlerinin bulunduğu, itiraza dayanak markanın ise "tiryaki", "tiryaki", "tiryaki", "öztiryaki+şekil", "tiryaki+şekil", "öztiryaki", "tiryaki+şekil", "öztiryaki", "tiryakioğlu", "tiryaki", "tiryaki good people good earth", "tiryaki iyi insanlar bereketli topraklar" ibaresinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 29, 30. sınıftaki "Kuru bakliyat.

Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler, Süt ve süt ürünleri (tereyağ dahil). Kuru bakliyatlar yani fasulye, nohut, barbunya, bezelye, soya, yeşil mercimek, kırmızı mercimek, sarı mercimek, pirinç, keşkek, aşurelik buğday.

Mercimek Bulgur." sınıflardaki emitanın yer aldığı, başvuru kapsamındaki çekişmeli 29, 43. sınıftaki mal ve hizmetlerinin itiraza dayanak markaların kapsamındaki mal ve hizmetlerle aynı/aynı tür/benzer olmadıkları tespit ve kabul edildiği, markaların benzer olduğu 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6/5 koşullarının somut olayda oluşmadığı, davacının ticaret unvanı Tiryaki Agro Gıda San. ve Tic.

A.Ş. olup ticaret unvanının çekirdek unsuru TİRYAKİ ibaresi olduğu, somut olayda davalının marka başvurusunun esaslı unsuru da TİRYAKİ olmakla birlikte davalının marka başvurusunun kapsamı 29. sınıf “Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları.

Patates cipsleri.”ve 43. sınıf “Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri.” şeklinde olduğu, davacının ticaret faaliyeti kapsamında söz konusu hizmetlerin de bulunduğuna ilişkin somut verilerin dosya kapsamında bulunmamasından ötürü 6769 sayılı Kanun'un madde 6/6 koşullarının oluşmadığı,

davalı şahıs tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakla ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyi niyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, davalı şahsın kötü niyetli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Mahkemece hüküm kurmaya elverişli bulunmayan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiğini, itirazlarına mesnet markaların kapsamında yer alan mallar ile dava konusu mal ve hizmetlerin benzer olduğunu, dava konusu markada 29. sınıfta yer alan "zeytin ve zeytin ezmeleri" emtiasının müvekkilinin markaları kapsamında yer alan "süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil)" emtiası ile,

yine dava konu markada 29. sınıfta yer alan "yenilebilir bitkisel yağ emtiası ile" itirazlarına mesnet markaları kapsamında yer alan "bitkisel kaynaklı sütler, süt ürünleri (tereyağları dahil" emtiası ile dava konusu markada 29. sınıfta yer alan "kuru yemişler, fındık "emtiası ile müvekkiline ait markalar kapsamında yer lana "kuru bakliyat, nohut vb" emtiasının, dava konusu markada 29. sınıfta yer alan "yumurta ve yumurta tozları, fındık ezmesi" emtiasının da markaları kapsamında yer alan "süt ürünleri ve hayvansal kaynaklı sütler" emtiası ile benzer olduğunun açık olduğunu, söz konusu ürünlerin kahvaltı,

akşam yemeği gibi öğünlerde tüketici tarafından sıklıkla kullanılan gıda ürünleri olduğu ve bu sebeple bu ürünler arasında işlev ve amaç bakımından benzerlik bulunduğunu, kahvaltılık ürünler içinde sayılabilecek bahsi geçen gıda ürünlerinin aynı tüketici grubuna hitap ettiğini, günlük tüketime konu anlık kararlar ile satın alınıp aynı reyonlarda yan yana satıldıklarını, ayrıca dava konusu başvuru kapsamında yer alan "zeytin, zeytin ezmeleri, yenilebilir bitkisel yağlar, salçalar, fındık ve fıstık ezmeleri yumurtalar v.b" emtiaları ile müvekkilinin markaları kapsamında yer alan "hayvansal kaynaklı sütler, bitkisel kaynaklı sütler,

süt ürünleri(tereyağı dahil" emtialarının aynı/benzer ihtiyaçları olan ve her yaştan tüketici kitlesine hitap eden gıda ürünleri olması nedeniyle de benzer olduğunu, diğer taraftan dava konusu markada yer alan "yumurta, zeytin, zeytin ezmesi,

fındık ezmesi" mallarının "süt ve süt ürünleri" ile birlikte kullanımlarının ve tüketilmeleri çok yaygın olduğundan benzer kabul edilmesi gerektiğini, dava konusu marka kapsamında yer alan "hazır çorbalar, bulyonlar "emtiası ile mesnet markalarında yer alan "mercimek, bulgur, kuru bakliyat..." emtiası arasında hammade -mamul ilişkisi bulunduğundan benzer olduklarını, yine taraflar arasında görülen Ankara 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2018/141 E. sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonucu mahkemece 29. sınıfta yer alan "Hazır çorbala, bulyonlar, Kurutulmuş konservelenmiş, dondurulmuş pişirilmiş, tütsülenmiş,

salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" ile 43. sınıfta yer alan "yiyecek ve içecek sağlanması "hizmetlerinin müvekkilinin markaları kapsamında yer alan emtia ile benzer kabul edildiğini, öte yandan taraf markaları arasında yüksek derece benzerlik bulunduğundan mal ve hizmetler arasındaki düşük düzeyde benzerliğin iltibasa neden olacağını, davalının kötü niyetli olduğunu, davalı başvuru sahibinin hiçbir işletmesi bulunmamasına rağmen başta TİRYAKİ ibaresi olmak üzere birbirinden farklı ve alakasız pek çok marka başvurusu yaptığını,

davalının müvekkilinin markalarından haberdar olmasına rağmen bu markaları ile benzer şekilde birden fazla marka başvurusunda bulunduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6/3 koşullarının oluştuğunu, müvekkilinin 1994 yılında kurulduğunu ve ana sözleşmesinde yer alan faaliyet konusunun dava konu mal ve hizmetlerde benzer olduğunu, aynı nedenlerle 6769 sayılı Kanun'un 6/6 maddesindeki koşullarında bulunduğunu, müvekkilinin TİRYAKİ ibareli markalarının tanınmış olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6/5 koşullarında da oluştuğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu "TİRYAKİ STEAK HOUSE" ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "TİRYAKİ" asıl unsurlu markaları arasında , başvuru kapsamında 29. sınıfta yer alan "Hazır çorbalar, bulyonlar. Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" emtiası bakımından 6769 sayılı Kanun'un 6/1 maddesi uyarınca iltibas koşullarının oluştuğu, başvuru kapsamında 29 sınıfta yer alan "Zeytin, zeytin ezmeleri. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları.

Patates cipsleri" malları ile 43. sınıfta bulunan" Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri" hizmetleri yönünden ise iltibas koşulları bulunmadığı, 6769 sayılı Kanun'un 6/5 ve 6/6 maddesindeki şartlarının oluşmadığı ve başvurunun kötü niyetli de olmadığı gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulü ile TPMK YİDK’nın 24.12.2018 tarih ve 2018-M-11188 sayılı kararının 29. sınıfta yer alan "Hazır çorbalar, bulyonlar. Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" malları yönünden kısmen iptaline fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu marka tescil edilmediğinden hükümsüzlük talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle. 6769 sayılı Kanun'un 6/1 maddesinin uygulama şartlarının gerçekleşmediğini mahkemenin kabulünün aksine, “hazır çorbalar, bulyonlar. Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş konservelenmiş dondurulmuş pişirilmiş salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler salçalar” malları ile 29 ve 30 sınıftaki bakliyatlar yani fasulye, nohut, barbunya, bezelye, soya, yeşil mercimek, kırmızı mercimek, sarı mercimek, pirinç, keşkek aşurelik buğday, mercimek, bulgur” emtiaları arasında hammadde mamul ilişkisi olmadığı gibi, ürünler birbirinin tamamlayıcısı da olmadıklarını, mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığını, benzerlik ilişkisi içinde olmayan emtialar benzer kabul edilmek suretiyle kısmen kabul kararı verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı TPMK vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı TPMK'ya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,