Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1815 K.2023/1814

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı olan dava dışı ...'ne ait emtianın nakliyesi sırasında araçta yangın meydana gelmesi nedeniyle hasarlandığını, hasar nedeniyle sigortalıya hasar bedeli ödendiğini, ödenen hasar bedelinin işleten ve sürücü olan davalılardan talep edilmesine rağmen ödenmediğini ileri sürerek 186.179,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Halafkan cevap dilekçesinde; yangında kusuru bulunmadığını, istenilen tazminat bedelinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; hasarın poliçe kapsamı dışında olduğunu, bu durumda ödemenin lütuf ödemesi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 14.12.2015 tarih, 2015/580 E. ve 2015/1010 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelini alıcı firmadan tahsil ettiği, sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, menfaati sigortalanan alıcı firmanın sigortaya müracaat ederek hasar bedelini talep edebileceği, alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde taşıyıcıya rücu edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin halefiyet hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 09.01.2018 tarih, 2016/5965 E. ve 2018/116 K. sayılı kararıyla davanın mutlak ticari dava olduğu, asliye hukuk mahkemesinin görevli bulunmadığı, ticaret mahkemesinin görevli olduğu, işin esasına girilmemesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 18.10.2019 tarih, 2019/319 E. ve 2019/1140 K. sayılı kararı ile davacı sigortalısı ile alıcı arasında teslim yerinin Gaziantep olacağı bir satımın yapıldığı, satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, dosyadaki belgelerden de satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelinin alıcı firmadan tahsil ettiğinin anlaşıldığı, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin bağış niteliğinde olduğu, bu halde de sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun bulunmadığı,

sigortalıya yapılan ödemenin ex gratia niteliği taşıdığı, ayrıca davacı tarafça alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde taşıyıcıya rücu edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin halefiyet hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 17.03.2021 tarih, 2021/34 E. ve 2021/2514 K. sayılı kararıyla poliçenin tanziminden hasar tarihine dek olan süreçte sigortalının menfaatinin olması gerektiği, sigortalı şirket tarafından alıcıdan satım bedelinin tahsil edilip edilmediğinin araştırılarak tahsil edilmemiş olduğunun tespiti halinde sigortalının menfaatinin bulunduğu gözetilerek karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 27.09.2021 tarih, 2021/586 E. ve 2021/709 K. sayılı kararı ile sigortalı Erhan İç ve Dış Tic. Ltd. Şti vekilinin sunduğu belgelere göre A-212187 no.lu faturaya konu alışverişin 173.371,20 TL olduğu, 2012 yılı yevmiye defter örneğinin incelenmesinde satışa konu faturanın deftere işlendiği, mahsup fişi örneğinin de beyan dilekçesi ekinde yer aldığı, 2012 muavin defterindeki kayıtlara göre dava dışı Tashov Kahraman'dan bakiye alacağın bulunmadığı, alıcıdan satım bedelinin tahsil edilmiş olduğu, bu durumda sigortalının menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yanan ürünlerin alıcıya ulaşmadığını, altı tırın teslim edildiğini ancak dört tırdaki emtianın yandığını, dört tır için ödeme yapılmadığını, eksik incelendiğini, temlikname gereğince dava ve talep haklarının bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, nakliyat abonman sigorta poliçesi kapsamında ödendiği iddia edilen tazminatın rücuen tahsil talebinin haklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1408 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Dava, emtia nakliye sigorta poliçesiyle sigortalı emtianın zarar görmesi nedeniyle hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili, emtianın davalıların sürücü ve taşıyanı oldukları araçta Kazakistan'a nakliyesi sırasında 08.05.2012 tarihinde meydana gelen yangında bir kısım emtianın yandığını, yanan emtia yerine 16.05.2012 tarihinde tekrar alıcıya sevkiyat yapılarak teslimatın gerçekleştirildiğini, ancak yanan emtia bedelinin alıcı tarafından ayrıca ödenmediğini iddia etmiş, Dairenin 2021/34-2514 sayılı bozma ilamı ile "yanan emtianın satış bedelinin alıcıdan tahsil edilip edilmediğinin araştırılması" gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Yerel mahkemece bozma ilamına uyulmakla birlikte bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Bu halde, yukarıda açıklanan hususların sigortalı şirketin defter ve kayıtlarından ayrıntılı bir şekilde, araştırılması ve aynı hususların yurtdışındaki alıcıdan yöntemine uygun şekilde tahkik ve tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi için yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,