Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1832 K.2023/1635

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün tespiti men’i ,ref’i ile tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “SÜVARİ" ibareli markalarının inşaat sektörünün bir kalemi ve kozmetik sektörü dışında bütün sektör ve işkolları sınıflarına bağlı ürünler için uzun süreden beri tescilli olduğunu, "SÜVARİ SÜRÜCÜ KURSU" isminin davalı tarafından kullanıldığını, gerek kartvizitlerinde gerekse tabelalarında kullanılan görselin, müvekkil adına tescilli markalar ile aynı renk ve dizaynda olduğunu,

karıştırılma ihtimali bulunduğunu ileri sürerek tecavüz neticesi uğranılan zararın giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini için 10.000,00 TL manevi ve fazlaya dair hakları saklı kalmak ve belirsiz alacak kapsamında olmak kaydı ile 2.000,00 TL maddi tazminat olmak üzere 12.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini, marka hakkına tecavüz dolayısı ile müvekkil markasının basılı olduğu eşya ve levhalara el koyulmasına ve imhasına karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 39.398,38 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesinde; davacı firmanın konfeksiyon dışında marka tescili yaptırdığı diğer iş kollarıyla ilgili bir faaliyetinin, üretiminin olmadığını, kendilerinin sürücü kursu olarak hizmet sektöründe faaliyet gösterdiklerini, SÜVARİ isminin yazılımı ve kullanılan logonun da davacı firmanın tescil ettirdiği ismin yazılımı ve logosuyla bir benzerliğinin bulunmadığını, davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, davacının markası aleyhine kullanmama sebebine dayalı hükümsüzlük davası açtıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 22.12.2015 tarih, 2011/86 E. ve 2015/1026 K. sayılı kararı ile davalının kendisine ait kartvizitte yer alan “SÜVARİ SÜRÜCÜ KURSU” ibaresinde “SÜVARİ” kelimesini sürücü kursu kısmına göre daha kalın puntolarla belirginleştirerek, bu kelimeyi ön plana çıkartmak suretiyle ticaret unvanını unvansal kullanmaktan ziyade (ticaret sicilinde tescilli olduğu şekilde kullanmayarak) markasal olarak kullandığı,

davalının davacı aleyhine açılan hükümsüzlük davasının bekletici mesele yapılması talebinin davayı uzatmaya yönelik olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 39.398,38 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, davacının marka hakkına tecavüz eden davalıya ait basılan eşya, levha, kartvizit vs. eşyalara el konulmasına ve imhasına karar verilmiş taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 20.12.2018 tarih, 2017/298 E. ve 2018/8116 K. sayılı kararıyla, davalı tarafça markasal kullanımın başladığı tarih ve bu kullanımın davalının kazancına etkisi değerlendirilmeksizin, davalı şirketin toplam kazancının, marka hakkına tecavüz edenin markayı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanç olarak kabul edilmesi doğru olmadığını, davalı şirketin ''SÜVARİ'' markasını kartvizit ve tabelalarında hangi tarihten itibaren kullanmaya başladığı ve bu kullanımının kazancına etkisi belirlenerek maddi tazminata ve buna uygun düşecek miktarda bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine,

davacı vekilinin 23.10.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 39.398,38 TL olarak artırarak, maddi ve manevi tazminat taleplerinin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş ise de, mahkemece davacının ıslah dilekçesinin nazara alınmaması doğru olmadığı gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait “süvari özel eğitim öğretim ve sürücü kursu danışmanlık inşaat ticaret ve sanayi limited şirketi” ne ait olan kartvizitte davalının “SÜVARİ SÜRÜCÜ KURSU” ibaresinde “SÜVARİ” kelimesini (sürücü kursu kısmına göre) daha kalın puntolarla belirginleştirerek bu kelimeyi ön plana çıkartmaya çalıştığı, bu anlamda davalı taraf ticaret sicilinde tescilli bulunan kendi ticaret unvanını unvansal kullanmaktan ziyade (ticaret sicilinde tescilli olduğu şekilde kullanmayarak) markasal olarak kullanma eğiliminde olduğu, davalının markasal kullanımda bulunduğu,

davacı adına tescilli olduğu tespit edilen, “SÜVARİ + şekil” markasının davalı tarafından kullanıldığı hususunun dosya içinde bulunan bilirkişi tespit raporundan anlaşıldığı ve de davalı tarafından tescilli markanın kullanıldığı hususunun kabul edildiği,

dava konusu Süvari kelimesi ticaret unvanında yer alan davalının bu ismi kullanmasında bir haklı kullanımın varlığının kabul edilmesi gerektiği, davalının markasal kullanımda bulunduğunun kabul edilmesi halinde dahi davacının, davalının faaliyet alanında bir faaliyet alanı olmaması nedeniyle, davacının herhangi bir zararının oluştuğunun söylenemeyeceği, netice itibariyle, davacının maddi tazminat talep etme şartlarının oluşmadığı,

ayrıca davacı vekilinin mahkemenin son celsesinde Yargıtayın bozma gerekçesindeki hususlar doğrultusunda sunulacak herhangi bir belgelerinin olmadığı beyanı ile davacı tarafça dosyaya maddi tazminat talebini destekler mahiyette delil ve belgeler sunulmadığı anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat talebi yönüyle ise davacı tarafın markasının davalı tarafça haksız kullanımı nedeniyle manevi tazminat talebi haklı ve yerinde görülmekle talebin kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacının marka hakkına tecavüz eden davalıya ait basılan eşya, levha,

kartvizit vs. eşyalara el konulmasına ve imhasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflarınca markanın davalı tarafından ne zamandır kullandığına ilişkin evrakların davalı tarafından sunulması gerektiği, aksi takdirde bu hususa ilişkin ticaret sicilinden gelen yazı cevapları doğrultusunda dosyada bilirkişi raporu aldırılması gerektiği hususunda talepte bulunulduğunu, ancak Mahkemece işbu taleplerin değerlendirilmeden maddi tazminat taleplerinin reddine karar verildiğini, Mahkemece taleplerinin ve Yargıtay ilamı doğrultusunda dosyada gerekli incelemeler yapılması ve maddi tazminat yönünden yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken; herhangi bir inceleme yapılmaksızın hüküm kurulduğunu ileri sürerek ve resen göz önüne alınacak nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı tarafın bozma ilamından sonra maddi ve manevi zararlarını ispatlayamadıklarını, maddi tazminat talebinin reddedilmesi hukuka uygunken, manevi tazminat talebinin kabul edilmesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu ileri sürerek ve resen göz önüne alınacak nedenlerle kararın manevi tazminat yönünden bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının ayırt edici işaret olarak kullandığı ‘‘Süvari Sürücü Kursu’’ ibaresinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde davacı adına tescilli ‘‘SÜVARİ’’ ibareli markaya tecavüz oluşturup oluşturmadığı ve tazminat noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 66/b maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dava, markaya tecavüzün tespiti, men’i ve ref’i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkemece Dairemizin 20.12.2018 tarih 2017/298 E. ve 2018/8116 K.sayılı bozma ilamına uyulduktan sonra ‘‘davalı Süvari Özel Eğitim Öğretim ve Sürücü Kursu Danışmanlık İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’ne ait kartvizit incelendiğinde, davalının “SÜVARİ SÜRÜCÜ KURSU” ibaresinde “SÜVARİ” kelimesini (sürücü kursu kısmına göre) daha kalın puntolarla belirginleştirerek ön plana çıkartmaya çalıştığı,

böylece davalı ticaret sicilinde tescilli bulunan ticaret unvanını unvansal kullanmaktan ziyade (ticaret sicilinde tescilli olduğu şekilde kullanmayarak) markasal olarak kullanma eğiliminde olduğu ve dolayısıyla davalının markasal kullanımda bulunduğu, söz konusu kullanımın ticaret unvanının çekirdek kısmı ile markalar arasında karışıklık yaratılmasını mümkün kıldığı, davacı adına tescilli, “SÜVARİ + şekil” markasının davalı tarafından kullanıldığı hususunun hem dosya içinde bulunan bilirkişi tespit raporunda belirtildiği hem de davalı tarafından kabul edildiği,

ticaret unvanında Süvari ibaresini kullanmakta davalının kullanım hakkı bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, davalının markasal kullanımda bulunduğunun kabul edilmesi halinde dahi davacının, davalının faaliyet alanında bir faaliyeti olmaması nedeniyle, davacının herhangi bir zararının oluştuğunun söylenemeyeceği, netice itibariyle, davacının maddi tazminat talep etme şartlarının oluşmadığı’’ gerekçesiyle maddi tazminat talebinin reddine,

manevi tazminat yönünden ise ‘‘davacı markasının davalı tarafça haksız kullanımı nedeniyle manevi tazminat talebinin haklı ve yerinde olduğu’’ gerekçesiyle manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. O nedenle yazılı şekilde maddi tazminatın reddine manevi tazminatın kabulü ve karar verilmesi çelişkili olacağına ancak Dairemizin bozma ilamına uyulmakta davacı markasına tecavüzün oluştuğu yönünde davacı yararına müktesep hak oluşmuştur.

Kaldı ki mahkemenin kabulü de bu yöndedir.

Somut olayda davacı, kendi adına tescilli ''SÜVARİ'' markasının davalının kartvizit ve tabelalarında tescilli ticaret unvanında yer aldığı şekliyle değil, kendi markasına tecavüz oluşturacak şekilde markasal kullanıldığını ileri sürerek, marka hakkına tecavüz sebebiyle tazminat talebinde bulunmuş olup, 556 sayılı KHK'nın 66/b maddesine göre marka hakkına tecavüz edenin markayı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre hesaplama yapılmasını talep etmiştir.

Bozmaya uyulmak üzere Mahkemece yapılması gereken bozma ilamında belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yaptırılıp, davalı şirketin ''SÜVARİ'' markasını kartvizit ve tabelalarında hangi tarihten itibaren kullanmaya başladığı ve bu kullanımının kazancına etkisi belirlenerek mütecaviz davalının elde etmiş olduğu kâr saptanıp şayet mütecavizin elde ettiği kâr saptanamıyorsa 6098 sayılı Kanun’un 50 nci maddesi uyarınca uygun bir maddi tazminat takdir edilerek ve buna göre de manevi tazminat takdiri ile karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde çelişkili gerekçe ile maddi tazminat talebinin reddine,

manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

2.Bozma sebebine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,