Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2134 K.2023/2203

Taraflar arasında görülen patent lisansının feshi davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin TR 2010 07003B sayılı "Hava Soğutmalı Soğutucular İçin Soğutma Sistemi ve Yöntemi" isimli patentin ve 2008/32275 sayılı “Ekotor” ibareli markanın sahibi olduğunu, davalı şirketle müvekkili arasında zikredilen patentte ilişkin olarak 04.03.2014 tarihinde patent lisans sözleşmesi imzalandığını, davalı ...’in sözleşmeyi davalı şirketi temsile yetkili kişi olarak imzaladığını, ancak davalı şirketin sözleşme gereği olan edimlerini yerine getirmediğini,

davalı şirketin Eti Bor Maden İşletmesine davaya konu patente konu tesisin kuruluşunu yaptığını ancak sözleşmenin 5.1 maddesine aykırı olarak sözleşme görüşmeleri hakkında müvekkiline bilgi vermediği gibi, kuruluşu da müvekkilinin uhdesinde ve kontrolünde yapmadığını, bunun üzerine müvekkilince davalı şirkete hitaben gönderilen 04.07.2014 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek taraflar arasında imzalanan 04.03.2014 tarihli sözleşmenin müvekkilince haklı nedenlerle feshedildiğinin ve sözleşmenin 04.07.2014 tarihi itibariyle hükümsüz kaldığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; patent lisans sözleşmesinin müvekkili şirket adına davalı ... tarafından imzalandığını, imza sirkülerinden de anlaşılacağı üzere ...’in davalı şirketi tek başına temsile yetkili olmadığını, ayrıca sözleşmede müvekkili ...’i şahsi olarak borç altına sokan bir hüküm de bulunmadığından sözleşmenin hiç yürürlüğe girmediğini ve zaten baştan itibaren hükümsüz olduğunu, müvekkili şirketçe, Eti Bor Maden işletmesine ait iş yerine kurulan sistemin davacı patentiyle alakasının olmadığını, kurulan sistemin müvekkili ... adına tescilli 2014/08811 sayılı patent kapsamında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 26.10.2016 tarih, 2015/93 E. ve 2016/146 K. sayılı kararı ile 20.07.2016 tarihli bilirkişi raporuna göre davalılarca kurulan sistemin davacı patenti kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalılar vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 11.11.2019 tarih, 2019/226 E. ve 2019/7022 K. sayılı kararı ile mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığı, zira mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (mülga 551 sayılı KHK) 83 üncü maddesinde patentten kaynaklanan korumanın kapsamının istem veya istemlerle belirleneceğinin belirtildiği,

bilirkişi raporunda davacıya ait patentin istemleri tek tek belirtilerek Eti Maden firmasına ait işletmeye kurulan sistemin patent kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmediği gibi, sistemin davalı ...’e ait patent kapsamında kalıp kalmadığına ilişkin bir inceleme de yapılmadığı, öte yandan, davacının davalılar aleyhine açtığı bu davada, davalılarca Eti Maden firmasına ait işletmeye kurulan sistemle davalı ...’e ait 2014/08811 sayılı patentin kendisine ait patentin gasp edilmesi sonucu oluşturduğunu iddia ettiği ve davalıların eyleminin patent isteme hakkının gaspı niteliğinde olduğunun tespitini istediği,

İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/129 E. sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiği ve Dairece 25.09.2019 tarihinde düzeltme yolu açık olmak üzere onandığı ancak henüz kesinleşmediğinden mahkemece söz konusu hükmün kesinleşmesi beklenerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; bozma ilamındaki eksikliklikler doğrultusunda alınan 02.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda, bozma öncesi hazırlanan kök raporun da mevzuat hükümlerine uygun olduğu, uyuşmazlığın çözümüne dair anılan raporda herhangi bir eksik inceleme bulunmadığı,

patente ihlalin gerçekleşmesi için patentin en az bir istemindeki tüm özelliklerin ihlal iddiası ile yöneltilen Emet Bor İşletme Müdürlüğünde bulunan sistemde bulunmasının yeterli olacağı, en geniş kapsamlı istem bağımsız istem olacağından değerlendirmenin bağımsız istem üzerinden yapılmasının yeterli olacağı, davalı tarafından Emet Bor İşletme Müdürlüğüne kurulan sistemin davacıya ait TR 2010 07003 B sayılı patent belgesinin bağımsız istemlerindeki tüm özellikleri taşımasına istinaden anılan patentin koruma kapsamında kaldığı, bu nedenle patent sahibinin patentten doğan haklarının ihlal edildiği,

bahse konu sistemin davalıya ait patentin de kapsamında olduğu, ancak davalının sonradan patent almış olmasının 551 sayılı KHK'nın 78 inci maddesi uyarınca ihlal için bir savunma teşkil etmeyeceği, bu bağlamda davacının patentinin ihlal edildiği gerçeğinin davalının sonraki tarihli bir patente ait olmasından etkilenmeyeceği yönünde görüş bildirildiği, Mahkemenin 2017/129 E. sayılı dosyası kapsamında verilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27.05.2021 tarih, 2020/979 E. ve 2021/4508 K. sayılı ilamı dikkate alındığında, ilama konu dosyasının beklenmesinin dosyaya katacağı bir şey olmadığının anlaşıldığı,

her ne kadar davalılar vekilince Mahkemenin 2021/104 E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep edilmişse de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 139 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca hükümsüzlük karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeye etki etmeyeceğinden bekletici mesele yapılma talebinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanmış 04.03.2014 tarihli patent iş birliği protokolünün 04.07.2014 ihtar tarihi itibariyle haklı nedenle fesih edildiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından davacı ... ... aleyhine 2010/07003 numaralı patentin tescilinin hükümsüzlüğü için İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/104 E. kayden açtığı davanın eldeki davaya etkisi olacağının dikkate alınmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bozma ilamında belirtilen dosyanın sonucu beklenilmeksizin karar verilmesinin doğru olmadığını, davaya konu patent sözleşmesinin şirketi temsile yetkili kişi tarafından imzalanmaması sebebi ile baştan hükümsüz olduğunda dair savunmalarının dikkate alınmadığını,

taraflar arasında imzalanan 17.04.2014 tarihli işbirliği protokolü gereği davacının 2010/07003 sayılı patent başvurusu ile alakalı buluşun davalı şirket tarafından kullanılması için izin vermeyi taahhüdünü yerine getirmemesinden dolayı ihtarname keşide edildiğini, davacının davalılar ile davalı şirketin dava dışını ortaklarını zarara uğrattığına dair hususlarda mahkemece herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre karar verilemeyeceğini, yerinde inceleme yapılmaksızın Emet Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/3 D.İş tespit dosyasında alınan rapora dayandırılarak hazırlandığını,

tespit dosyasındaki raporun 3 üncü maddesinde su püskürtmesi ile ilgili hususun yeni bir patente buluş niteliğinde olup olmadığının taraflarınca değerlendirilemeyeceği ve 7 nci maddesinde ise yazılım ve kontrol ünitesi teknik detayları için kıyaslama yapılabilecek gerekli verilerin bulunmadığının belirtildiği,

bilirkişi raporunda davalı ...'e ait 2014/08811 sayılı Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) ile İsveç Patent Ofisi tarafından onaylanan patent belgesinin benzer olmadığına dair görüş ve onayının dikkate alınmadığı gibi dosyaya sunulan uzman görüşünün de değerlendirilmediğini, 2010/07003 sayılı patent başvurusunda ne hareketli bir askı elemanından ne de askı elemanına iletilmesini sağlayan elemanlardan bahsedilmediğinden davacı patent başvurunda yer alan istemlerle davalının 2014/08811 sayılı patent başvurunda yer alan istemlerin aynı olmadığını,

İsveç Patent Ofisince düzenlenen araştırma raporunda 2014/08811 patent başvurusunun bağımsız olan birinci isteminde ve dolayısıyla bu isteme bağlı olan 2-14 bağımlı istemlerinde koruma altına alınmak istenilen özelliklerinin yeni olduğu ve buluş basamağı taşıdığının açıkça görüldüğünü, davalı ...’in 2014/08811 sayılı patent başvurusunun İsveç Patent Ofisi ve TPMK tarafından tekniğin bilinen durumunu aşan tamamen yeni bir buluş olarak 07.12.2016 tarihli İncelemeli Patent Kararı ile onaylandığını, davacının 2014/08811 sayılı patent başvurusuna itirazının kabul görmediği,

müvekkilinin patenti ile ilgili tartışılacak herhangi bir konu kalmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, patent lisans sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6769 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi

2. Mülga 551 sayılı KHK'nın 78 inci maddesi

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 97 ve devamı maddeleri

3.Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,