Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2539 K.2023/2181

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra

dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 13.11.2012 tarihinde sicile kayıt olduğunu, ilk defa alan adı aldığı 19.03.2010 tarihinden bu yana oto kiralama alanında faaliyet gösterdiğini, kuruluşundan bu yana alanında “...” ibaresini kullandığını, anılan ibareye tanınmışlık ve ayırt edicilik kazandırdığını, gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu, davalının adına tescilli 2002 yılında "... ...+Şekil" ve 2011 yılında "..." unsurlu markaları kullanmadığını, kullanmama nedeniyle markaların iptal koşullarının oluştuğunu, markayı müvekkilinin kullandığını,

davalı şirketin yöneticilerinden birinin müvekkiline dışarıdan danışmanlık verdiğini ve bu süreçte müvekkiline ait e-posta hesabını kullandığını, bu sebeple davalının müvekkilinin marka kullanımından haberdar olduğunu, bu duruma uzun süre sessiz kaldığını, bu sebeple iyi niyetli markaya ilişkin müvekkilince yatırımların yapıldığını ileri sürerek, müvekkilinin kullanımının marka hakkına tecavüz teşkil etmediğinin tespitine, davalı tarafından kullanılmayan markaların iptaline ve 2011 tarihli markanın ise müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, birleşen davada ise davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı-birleşen davada davacı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiş, birleşen davaya yönelik dava dilekçesinde; markalara konu işaretler üzerinde gerçek hak sahibinin müvekkili olduğunu, müvekkili ile davacı-birleşen davalı arasındaki ticari ilişki sona erdikten sonra kötü niyetli olarak markaların kullanıldığını, davadan önce birleşen davada davalıya tecavüzü durdurması için ihtarnameler gönderildiğini, ancak davalıların kullanıma devam ettiğini, davalılardan ...

Oto Kiralama Turizm A.Ş.’nin ticaret unvanının kök unsuru olan “...” ibaresinin müvekkilinin markası ile iltibasa sebebiyet verdiğini ve ayrıca bu davalı adına “www....cars.com” alan adının müvekkiline ait markayla iltibas yarattığını, eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, marka hakkına tecavüzü ile haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi, tescilli markanın web sitesinde, ürünler, ambalaj, ilan, broşür, basılı kağıtlar üzerinde kullanılmasının önlenmesini ve imhasını, “www....cars.com” alan adı ile ticaret unvanında bulunan “...” ibaresinin terkinini talep etmiştir.

2.Birleşen dosyanın diğer davalıları cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.03.2017 tarih, 2014/517 E. ve 2017/143 K. sayılı kararıyla iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.11.2019 tarih, 2017/1226 E. ve 2019/1624 K. sayılı kararıyla; asıl dava yönünden; markanın kullanmama sebebine ilişkin mülga 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 14 üncü maddesinin Anayasa Mahkemesinin 14.12.2016 tarih, 2016/148 E. ve 2016/189 K. sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş olması nedeniyle markanın iptali isteminin reddine karar verilmesi gerektiği halde, esastan inceleme yapılarak ret kararı verilmesinin doğru olmadığı, markanın kullanımında öncelik hakkının da davalı tarafa ait olduğu, bu nedenle markanın hükümsüzlük isteminin de yerinde olmadığı,

birleşen dava yönünden; davalı/birleşen dosya davacısına ait markalarında yer alan ... ibaresinin, birleşen dosya davalısı tarafından 13.11.2012 tarihinde tescil edilen ticaret unvanında ve 2010 tarihli alan adında yer almış olması ve bunları kullanmasının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, taraflar arasındaki e-posta yazışmalarından bir hukuki ilişkinin mevcudiyeti anlaşılmakta ise de tescilli markanın devredildiğine veya kullanımına izin verildiğine ilişkin bir yazılı belge sunulamamakla, sessiz kalma şartlarının da oluşmadığı,

gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen dosya davalısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 16.11.2020 tarih, 2019/5399 E., 2020/5084 K. sayılı kararıyla; "... davalı tarafın savunması doğrultusunda, birleşen dosya davacısı ile birleşen dosya davalısının arasındaki ticari ilişkinin niteliği ile ...’ın her iki şirketteki hukuki ve fiili pozisyonu tereddüde mahal vermeyecek ölçüde belirlenerek,

savunmada ileri sürülen olgunun doğruluğunun belirlenmesi halinde birleşen dosya davacısının bahse konu eylemlerden sonra marka hakkına tecavüz, haksız rekabet ve ticaret unvanı ile alan adının terkini davaları açmasının 4721 sayılı TMK’nın 2. maddesi kapsamında çelişkili davranma yasağı kapsamında kalıp kalmadığı ve bu sebeple dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edip etmediği değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde birleşen davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve hükmün bu nedenle birleşen dosya davalısı lehine bozulmasını gerektirmiştir.

3- Ayrıca kabule göre de, ... yukarıda izah olunan hususlarda bir değerlendirme yapılmaksızın ticaret unvanının terkinine karar verilmesi de doğru olmamış ve hükmün bu nedenle de birleşen dosya davalısı yararına bozulması gerekmiştir.

4- Yine kabule göre; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacı-birleşen dosya davalısı şirketin, dosyada bulunan 04.01.2017 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesine göre, “... Oto Kiralama ve Tur. A.Ş.” olan unvanının, İlk Derece Mahkemesi yargılaması sırasında, şirket birleşmesi nedeniyle “Baykan Otomobil A.Ş.” olarak değiştirildiği ve bu sebeple birleşen davada davalı şirketin ticaret unvanının terkini istemi yönünden dava konusuz kaldığı halde esasa ilişkin olarak hüküm verilmesi de doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden, bozma ilamına uyulmasıyla usuli kazanılmış hak doğmuş olması nedeniyle asıl davanın reddine karar verilmesi gerektiği, birleşen dava yönünden ise İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 01.04.2021 tarihli yazı ekinde gönderilen SGK tescil ve hizmet dökümü belgelerinin incelenmesinde davacı-birleşen davalı tarafından, kullanımdan ve yatırımlardan haberdar olduğu ve kendilerine hizmet verip 3. kişilere elektronik posta gönderdiği savunulan davalı-birleşen davacı ...

Tic.

A.Ş.'nin yöneticisi dava dışı ...'ın davacı-birleşen davalı nezdinde sadece 1 gün çalışmış olduğu, SGK kayıtlarının aksinin kanıtlanamadığı, dosyaya sunulan e-mail yazışmalarının dava dışı Alpay Akbay'ın davacı-birleşen davalı şirkete dışarından danışmanlık vererek çalıştığını, markanın davacı-birleşen davalı şirketçe kullanıldığını ve yatırım yapıldığını bildiğini, davalı-birleşen davacı şirketin kullanıma sessiz kaldığı hususlarını kanıtlamaya yeterli olmadığı, böylece davalı-birleşen davacı şirketin açtığı davanın 4721 sayılı Kanun'un ikinci maddesi kapsamında dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmediği, davalı-birleşen davacı ...

Tic. A.Ş.'nin Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdindeki 2002/02850 numaralı "... ..." ve 2011/82534 numaralı "..." markalarında yer alan ... ibaresinin, markaların tescilinden sonra davacı-birleşen davalı ...

Oto Kiralama ve Turizm A.Ş.'nin (birleşme sonucu Baykan Otomobil A.Ş.) 2010 yılında ... ibaresini alan adı olarak seçip kullanması ile diğer kullanımlarının, daha önceki tarihli 2002/02850 numaralı tescilli marka sahibinin öncelikli kullanım hakkını ortadan kaldıramayacak olması, davalı-birleşen davacının 2011/82534 nolu "..." ibareli markasının davalı-birleşen davacıya ait 2002/02850 "... ..." markası dikkate alındığında davalı-birleşen davacı tarafın daha önceki hakkına dayalı olarak seri marka yaratma hakkının bulunması,

davacı-birleşen davalının www....cars.com alan adında, broşür, ilan, ambalaj v.s tanıtım gereçlerinde kullanılmasının haksız rekabet oluşturduğu anlaşıldığı, ... Oto Kiralama ve Tur.

A.Ş.'nin 22.12.2016 tarihi itibariyle Baykan Otomobil A.Ş. ile birleşmek suretiyle bu şirket bünyesine girdiği, "Baykan Otomobil A.Ş." unvanını aldığı, birleşmenin 04.01.2017 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan olunduğu, bu sebeple birleşen davada davalı şirketin ticaret unvanının terkini istemi yönünden davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, davalıların davacı şirketin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet fiillerinin tespitine, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,

davalıların davacıya ait ... markasının aynısını ya da benzerini kullanmasının önlenmesine, davalıların bu markayı Web sitesi, ürünler, ambalajlar, ilan, reklam, broşür, afiş ve sair her türlü tanıtım malzemesi, basılı kağıtlar, faturalar ve her türlü ticari evrak üzerinde kullanmasının önlenmesine, bulundukları yerlerden toplanarak emin bir yerde muhafaza edilmesine, hükmün kesinleşmesi ile imha edilmesine, marka hakkına tecavüz dolayısıyla üretilen veya kullanılan eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara el konulmasına, davalılardan ...

Oto Kiralama ve Turizm A.Ş. (Baykan Otomotiv A.Ş.) adına tahsis edilmiş www....cars.com olan adının terkinine ve kullanımının önlenmesine, davalılardan ... Oto Kiralama ve Turizm A.Ş.'nin (Baykan Otomotiv A.Ş.) ticaret unvanının terkini istemine ilişkin dava konusuz kaldığından bu konuda bir hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; birleşen davanın da reddinin gerektiğini, karşı taraf nezdinde çalışan ...'ın müvekkile dışarıdan danışmanlık hizmeti verdiğini, bu nedenle müvekkilin kullandığı ticaret unvanının bilinebilir olduğunu, bozma ilamı gereklerinin yerine getirilmediğini, eksik inceleme yapıldığını, müvekkilin dava konusu ibareyi ticaret unvanında kullanmasının marka hakkına tecavüz sayılamayacağını, ... ibaresinin karşı taraf tarafından gerçek hayatta kullanılmadığını, bu taraf nezdinde bir ayırt ediciliğin bulunmadığını savunarak birleşen davaya ilişkin kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, birleşen davada davalı ... Oto Kiralama ve Turizm A.Ş.'nin birleşen davanın davacısının marka hakkını ihlal edip etmediği, haksız rekabet şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 556 sayılı KHK'nın dokuzuncu, 61 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 52 inci ve 54 üncü maddeleri

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı-birleşen davada davalı yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,