Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/272 K.2023/444

Taraflar arasındaki bankacılık işleminden kaynaklanan tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı...

Baloğlu'nun davalı banka ile imzalamış olduğu yazılı sözleşme uyarınca, davalı nezdindeki kiralık kasanın yasal kullanıcısı olduğunu, davacı...'ün, kiralık kasasını açmak ve işlem yapmak üzere 28.01.2003 tarihinde bankaya gittiğinde banka kılavuz anahtarının kasa kilidini çevirmesine karşılık, davacıya verilen anahtarın kilidi çevirmemesi sonucu kilidin açılamadığını, ertesi gün banka çilingiri tarafından kasanın açıldığını ve kasanın içindekilerin yerinde olmadığının anlaşıldığını,

kıymetli eşyalarının bulunduğu kasanın boşaltılması sebebiyle davacıların çok üzüldüklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.500,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın, temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 80.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kasa içerisinde bulunanlar bakımından herhangi bir sorumluluğunun ya da garanti yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının her zaman için tek başına hareketle kiralık kasa içerisinde bulunanları alma ve tasarrufta bulunma imkanına sahip olduğunu, kiralık kasa sözleşmesinin 3 üncü maddesinde bankanın, kiraladığı kasaların içinde bulunanlardan sorumluluk kabul etmeyeceğinin, kaza ve mücbir sebep sonuçlarından, ağır kusuru dışındaki hallerden hiçbir şekilde sorumlu olmayacağının düzenlendiğini, manevi tazminatın koşullarının gerçekleşmediğini, davacılardan ...'nun davada davacı sıfatının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkeme Kararı

Mahkemenin 22.05.2018 tarih, 2016/292 E. ve 2018/168 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre davalı bankaya anahtar imalatı yapan şirketten bilgi alınmaya çalışıldığı; ancak şirketin kasa ve kilit üretim ve servis işini yıllar önce bıraktığı, imalat makine teçhizatlarını da başka bir firmaya devrettikleri, davacı...

Baloğlu'nun elindeki anahtarın kasayı açması gerektiği; ancak açmamasının davacının kusuru olamayacağı, sektör bilirkişisi temin edilemediğinden emekli banka müdürlerince düzenlenen bilirkişi raporunda, olayın banka açısından değerlendirildiği, müşterinin sorumluluğuna gidilebilecek hiçbir tespitte bulunulmadığı gerekçesiyle davacı ...'nun aktif husumet ehliyeti olmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davacı...

Baloğlu yönünden davanın kısmen kabulüne, taktiren 66.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı vekilinin fazlaya ilişkin isteminin reddine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 06.11.2019 tarih, 2018/5729 E. ve 2019/6912 K. sayılı kararıyla davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile Mahkemece davanın reddine dair verilen ilk kararın Dairemizce davacının elindeki anahtarın davalı banka tarafından verilen anahtar olup olmadığı, bu hususun tespit edilip edilemeyeceği, tarafların müterafik kusurunun olup olmadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararından sonra alınan bilirkişi raporunda kasanın kilit yuvasının incelenmesinde kilidinin orijinal olduğu;

ancak davacının elinde bulunan anahtarların üzerinde yazan seri numarası ile kilit yuvası üzerinde yazan seri numarasının aynı olmadığı, dolayısıyla davacıda bulunan anahtarların orijinal anahtarlar olmadığının belirlendiği, bu itibarla dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacıda bulunan anahtarın orijinal olmaması sebebi ile davalı bankanın sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

C. Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içerisine alınan kiralık kasa imza föyü incelendiğinde kasanın kiracısı durumunda olan davacı...

Baloğlu dışında bir başkasının imzasının da yer aldığı, söz konusu imzanın davacı...'ün annesi ...'nin imzasına benzediği; ancak bu kişinin ise 1999 yılında öldüğü, davalı bankanın kiraladığı kasanın içindekilerin kaybolmasından sorumlu tutulması için kusurlu olduğunun kanıtlanması gerektiği, gerek davacılar gerekse davalı taraf davacı...'e ait olamayan imzanın kime ait olduğu konusunda imza incelemesi yapılması konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmediği, davacı...’ün de imzaları inkar etmediği, dava konusu kasanın anahtarının davacı... tarafından kullanılmak üzere annesi ...'ye verildiği,

dolayısıyla davacı...'ün tamamen kendi sorumluluğunda olan ve korumakla yükümlü olduğu anahtarı bazı dönemlerde başkasına teslim ettiği, 03.11.2017 tarihli bilirkişi raporunda da davacı...'ün elindeki anahtarların kasanın kilit yuvası ile uyumlu olmadığının tespit edilmesinin dava konusu olayda davalı bankanın kusur sorumluluğunu ortadan kaldırdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kiralık kasanın müvekkiline banka tarafından verilen anahtar kullanılarak açılamadığını, bu durumun banka görevlileri tarafından düzenlenen 29.01.2003 tarihli tutanak ile belirlendiğini, banka müdürü, kiralık kasaya bakan banka yetkilisi, bankanın görevlisi olan çilingir ve müvekkilemin hazır bulunduğu ortamda kiralık kasanın çilingir marifetiyle açıldığını ve içerisinin boş olduğunu, müvekkilinin zararının giderilmesi için sulh yapılması olanağının bulunmaması üzerine 06.02.2003 tarihinde Kartal 2003/11D.İş sayılı dosyasından banka kiralık kasasında banka vekilinin,

banka müdürü ile kasa yetkilisinin hazır bulunduğu ortamda tespit yapıldığını, davalının müvekkilinin elinde bulunan kiralık kasa anahtarının orijinal olmadığını iddia etmediğini, hatta davalının savunma dilekçesinde buna dair beyan ileri sürülmediğini, anahtar Mahkeme kasasına alınmış olmasına karşın 2012 yılına kadar bu anahtarın orijinal olup olmadığı konusunda hiçbir inceleme yapılmadığını, 24.04.2013 tarihli emekli banka müdürlerinden oluşan bilirkişi raporunun mesleki tecrübesi olmadığı halde anahtarın orijinal olmadığına dair görüş beyan ettiklerini,

İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi Öğretim Üyesi bir bilirkişi ile emekli bankacı bilirkişiden oluşan iki kişilik bilirkişi kurulunun hiçbir somut gerekçe belirtilmeksizin, "bu anahtar orijinal anahtar değildir" şeklinde beyanda bulunduklarını, Mahkemece davalı banka tarafından dahi dile getirilmeyen varsayıma dayalı hiçbir delili bulunmayan gerekçeyle davanın reddine karar verildiğini, gerekçede söz edilen ...’nin, davacı... annesi olup kiralık kasanın müştereken ikisi tarafından kiralanmış olduğunu, müvekkili...

Baloğlu'na banka tarafından verilen ve 2003 yılında dava açıldığından beri Mahkeme kasasında saklı tutulan anahtarın orijinal olmadığına ilişkin iddianın ispat yükünün davalı banka üzerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu kiralık kasa içerisinde olduğu iddia olunan kıymetli eşyaların kaybolmasında davalı bankanın kusuru ve sorumluluğu bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 nci ve devamı maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 472 nci maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,