Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3380 K.2023/2821

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı iptali ve markanın tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin bilgisayar sarf malzemeleri, özellikle yazıcı mürekkep sistemleri ve dolumu alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, Türkiye’de 285 ana bayi ve 3200’ün üzerinde standart bayisinin bulunduğunu, tüm bu faaliyetlerinde "bitmeyen kartuş" markasını kullandığını, “bitmeyen kartuş” markasının müvekkili adına tescili için yaptıkları başvurunun, davalı TPMK YİDK'nın 2013-M-8159 sayılı kararı ile nihai olarak 556 sayılı Markaların Korunması Hakkındaki Kararnamenin (556 sayılı KHK) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi uyarınca haksız şekilde reddedildiğini,

anılan maddelerde belirtilen ret koşulları somut uyuşmazlıkta bulunmadığı gibi müvekkili şirket markasının kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazandığını ileri sürerek davalı TPMK YİDK kararının iptalini ve müvekkilinin markasının tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.04.2017 tarihli ve 2014/95 E. ve 2017/199 K. sayılı kararıyla; dava konusu marka tescil başvurusunun soyut ayırt ediciliğinin olması karşısında, olayda 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi şartlarının bulunmadığı, 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi şartlarının ise 02/01.sınıftaki: "boyalar, vernikler, laklar, boyalar için bağlayıcı ve inceltici maddeler, boya pigmentleri, metali koruyucu maddeler, ayakkabı boyaları;

matbaa boyaları ve mürekkepleri, tonerler, besin maddelerini, ispençiyari ürünleri ve içecekleri boyamaya mahsus maddeler", 09/02. sınıftaki: "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar (veri işlem, haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar bilgisayar yazılımları ve bilgisayar çevre donanımları dahil)." 16/05. sınıftaki: "Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç)", 16/06. sınıftaki: "Büro makineleri", 35/06’nin konusunu oluşturması açısından 02/01, 09/02, 16/05,

16/06. sınıflarda yer alan mal ve hizmetlerin dışında kalan (hariç olan) başvuru kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden kısmen oluştuğu, sunulan delillerle potansiyel müşterilerin önemli bir kısmının “bitmeyen kartuş” ibaresini jenerik bir ibare değil de mal ve hizmetlerin kaynağını gösteren bir ibare olarak algıladığı yönünde müspet bir kanaatin doğmadığı,

dolayısıyla 556 sayılı KHK'nın 7/son maddesinin şartlarının davacı yararına oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile TPMK YİDK 2013-M-8159 sayılı kararının 02/01 sınıfta yer alan "boyalar, vernikler, laklar, boyalar için bağlayıcı ve inceltici maddeler, boya pigmentleri, metali koruyucu maddeler, ayakkabı boyaları, matbaa boyaları ve mürekkepleri, tonerler, besin maddelerinin ispençiheri ürünleri ve içecekleri boyamaya mahsus maddeler" 09/02. sınıfta yer alan "ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu), için cihazlar (veri işlem, haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar,

bilgisayar yazılımları ve bilgisayar çevre donanımları dahil)", 16/05. sınfta yer alan "kırtasiye, büro eğitim ve öğretim malzemeleri, (mobilayar ve cihazlar hariç)", 16/06 sınfta yer alan "büro makinaları", 35/06 sınıfın konusunu oluşturması açısından 02/01, 09/02, 16/05, 16/06 sınıflarında yer alan mal ve hizmetlerin dışında kalan (hariç olan) başvuru kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden kısmen iptaline, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.02.2020 tarihli ve 2018/1996 E., 2020/195 K. sayılı kararıyla; mahkemece hangi mal ve hizmetler yönünden davanın kabulüne karar verildiğinin tek tek belirtilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, dava konusu 02, 09 ve 16 ncı sınıfta başvuru kapsamında kalıp da 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan başka mallar da olduğu halde, infazda tereddüt oluşturacak şekilde, üstelik de 35/6 ncı sınıf hizmetler yönünden mal ve hizmetlerin sadece numarasının belirtilmesi suretiyle karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle,

taraf vekillerinin istinaf itirazlarının kısmen kabulüyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle, davanın kısmen kabulüne, davaya konu YİDK kararının kararda tek tek belirtilen 01, 02, 09, 16 ve 35 inci sınıftaki mal ve hizmetler bakımından iptaline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.03.2021 tarih, 2020/1721 E. ve 2021/1839 K. sayılı kararıyla davaya konu “Bitmeyen Kartuş” ibaresinin başvuru kapsamındaki tüm mal ve hizmetler yönünden, başvurunun yapıldığı tarih itibariyle somut olaya uygulanması gereken 556 sayılı KHK’nın 5 inci ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre marka olabilecek işaretlerden olmadığı gibi,

aynı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre kapsamındaki tüm mal ve hizmetler bakımından vasıf bildirici mahiyette ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre de haklı yanıltabilecek işaretlerden olduğu anlaşıldığından davanın tamamıyla reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu “Bitmeyen Kartuş” ibaresinin başvuru kapsamındaki tüm mal ve hizmetler yönünden, başvurunun yapıldığı tarih itibariyle somut olaya uygulanması gereken 556 sayılı KHK’nın 5 inci ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre marka olabilecek işaretlerden olmadığı gibi, aynı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre kapsamındaki tüm mal ve hizmetler bakımından vasıf bildirici mahiyette ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) maddesine göre de haklı yanıltabilecek işaretlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

"Bitmeyen Kartuş" ibaresinin ortalama zekaya sahip tüketicinin aklında sonsuza kadar kullanılacak kartuş olarak canlanmayacağının aşikar olduğu, "Bitmeyen Kartuş" kelimesinin oluşturduğu bütün itibarıyla parça kelimelerin gerçek anlamından sıyrılarak yeni bir kurgusal yapıya büründüğünü, bu husus dikkate alınmaksızın markanın 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında reddi gerektiği yönündeki değerlendirmenin hatalı olduğu,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla, 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında yapılacak incelemenin tescili talep edilen mal ve hizmet kapsamında yapıldığı ve olası bir ret kararının da yanıltıcı olduğu düşünülen mal ve hizmetle sınırlı olması gerektiğinden, bu husus dikkate alınmaksızın davanın tümden reddi yönündeki kararın bu yönüyle de hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, marka başvurusunun mutlak nedenle reddine dair YİDK kararının iptali ve markanın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK’nın 5 inci maddesi, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,