Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3739 K.2023/7722

Taraflar arasındaki asıl davada markaya tecavüzün tespiti, maddi ve manevi tazminat davası karşı davada ise manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davada davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin fotokopi makineleri, faksimile cihazlar, yazıcılar, tarayıcılar, telefon cihazları ve santralleri ile taşınabilir bilgisayarlar (note-book) alanında Türkiye’de tanınmış bir şirket olduğunu, müvekkilinin "e-studıo" markasını 25.10.2011 tarihinden itibaren 2011 84681 no ile 09 uncu sınıfta yer ... emtialar bakımından tescil ettirdiğini, davalının söz konusu markayı imal, ithal ettiği ürünler ile yazılı ve basılı evraklarında, tabelalarında, "www.cozumgrup.com", "www.cozumsanburo.com.tr." - "www.toshıba-fotokopi.com" isimli web sitelerinde etkili bir şekilde kullandığının,

bu siteler üzerinden müvekkilinin ticari faaliyet konusu ve tescilli markalarının tescil kapsamında yer ... hizmetler verdiğinin ve pazarlama yapıldığının tespit edildiğini, davalının müvekkilinin tescilli markası olan "e-studıo" markasını marka kapsamında yer ... emtialar için birebir aynısını kullandığını, tarafların birbirinden ayırt edilemeyecek kadar benzer ve hatta neredeyse aynı olan ... adını, aynı ve benzer hizmetler alanında kullanmaları nedeniyle iltibas tehlikesinin meydana geldiğini,

markalar arasındaki benzerliğin tüketicilerin satın almayı düşündükleri mal veya hizmet yerine bir başka mal veya hizmet almak durumunda bırakılması olduğu gibi tüketicilerin iki farklı mal karşısında olduklarını bilmelerine karşın bu markaların aynı kişiye ait olduğunu sanmaları ya da bu malları üreten işletmeler arasındaki idari-ekonoınik anlamda bir bağın olduğu düşüncesine kapılmaları anlamına geleceğini;

bu nedenle davalının davaya konu "e-studıo" markasını kullanmasının müvekkilinin 556 sayılı Markanın Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'den (556 sayılı KHK) ... haklarına tecavüz teşkil ettiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nu (6102 sayılı Kanun) anlamında haksız rekabet oluşturduğunu, davalı şirket tarafından "www.cozumgrup.com", "w.cozumsanburo.com.tr",

"www.toshiba-fotokopi.com" internet erişim adresinin kullanılmasının müvekkili şirket aleyhine haksız rekabet ve marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine ve 556 Sayılı KHK'nın ilgili maddeleri uyarınca yargılama esnasında tedbiren haksız kullanımının engellenmesine ve bu sitelere erişimin durdurulmasına, tedbir kararının yargılama sonuna kadar uygulanmasına,

yine davalı şirket tarafından kullanılan ve üzerinde "e-studıo" markasının bulunduğu " fotokopi makinaları, fax cihazları, yazıcılar, tarayıcılar (scanner), PC'ler ve diğer cihazlar ile bu ürünlerin üretiminde kullanılan araç ve gereçler ile sözkonusu markanın yeraldığı reklam, kartvizit, broşür gibi tüm yazılı evraklar ve tanıtım vasıtaları ile ile tabela ve yol kenarında halka açık alanlarda bulunan levhaların tedbiren toplatılmasına ve imhasına, bu suretle markaya vaki tecavüzün men'ine ve durdurulmasına, haksız rekabetin men'ine ve durdurulmasına,

müvekkili şirketin marka hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerinden dolayı davalı 20.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari reeskont faiziyle birlikte, 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, karar kesinleştikten sonra hükmün trajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına, ilan masrafının davalı şirket tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili karşı davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin 1988 yılından beri Türkiye'de önemli ölçekler de iş yapan bir firma olduğunu, davacı ile zaman zaman ticari ilişkilerinin bulunduğunu, davalı tarafın ihtarname göndermeden müvekkili şirket hakkında arama el koyma kararı çıkarttırdığını bu sırada davacı yanın markasından haberdar olduklarını, müvekkili şirketin ithal ettiği ürünlerin isimlerinin "TOSHIBA e-STUDİO" şeklinde olduğunu, "e-STUDIO" ibaresinin sadece "Toshiba" markasının ürettiği ürünlerin serisini belirtmek amacıyla kullanılan seri ismi olduğunu ve ... başına "E-STUDIO" şeklinde bir marka kullanımının söz konusu olmadığını,

ayrıca "Toshiba e-Studio" ibaresinin Toshiba'nın resmi internet sitesinde Trade Mark şeklinde yer aldığını, bu nedenle dünyaca tanınmış marka olan Toshiba'nın Türk Patent Enstitüsü (TÜRKPATENT) nezdinde tescil edilmemiş dahi olsa "tanınmış marka" sıfatına haiz olması nedeni ile davalı şirket markasından öncelikli koruma hakkına sahip olduğunu, kaldı ki davacının tazminat ve diğer taleplerine konu ettiği marka ve logo tasarımının, Toshiba tarafından işaret ettiği ürün serisini tanımlamak amacıyla davacının markasının tescilinden çok daha önceki tarihte kullanıldığını,

davacının Toshiba markasının seri ismi olarak kullandığı ibare ve logoyu iltibasa neden olacak şekilde sonradan TÜRKPATENT nezdinde tescil ettirdiğini, "e-Studio" ibaresinin bir seri adı olduğunu, bu sebeple düşük koruma sağlayan ve tam anlamıyla marka tanımının karşılığı olabilecek bir ibare olmadığını, müvekkilinin "e-Studio" ibaresinin seri adı olarak yer aldığı Toshiba ürünlerini 2009 yılında satmaya/ithal etmeye başladığını, müvekkilinin fiilen önceki tarihli kullanım hakkı bulunduğundan davacının marka tecavüzüne yönelik iddialarının hukuken mümkün olmadığını,

Türkiye’nin de taraf olduğu Paris Sözleşmesi’nin 6 ncı maddesinin tescil edilmemiş olmakla birlikte pazarda çok tanınan markaların sahiplerini, aynı markanın daha sonradan başkaları tarafından da tescil edilmesini önleme suretiyle korunmasını sağlamak üzere geliştirildiğini, www.estudio.com adresine girildiğinde söz konusu adresin Toshiba markası altında konumlandığını ve Toshiba grup şirketleri içinde yer aldığını, 2000 yılında Toshiba e-Studio16 modeliyle başlayarak günümüze değin değişik modellerde e- Studıo serisinde makine üretimi yapıldığın, söz konusu internet sitesinin altında "Telif hakkı 2015 Toshiba TEC Singapore Pte.

Ltd. tüm hakları saklıdır.” ibaresinin yer aldığını, bu ifadeyle e-Studıo adının Toshiba’nın kullanımına ait olduğunun anlaşıldığını, e-Studıo logosunun Çözümsan’ın sattığı Toshiba ürünlerinin seri adı olduğunu, ... başına bir markanın sağladığı yararları sağlamadığını, ürünlerin üzerinde e-Studıo ibaresinin Toshiba markasıyla birlikle yer aldığını, dava dilekçesinde ve bilirkişi raporunda yer ...

Çözümsan’a ait internet sitelerindeki görüntülerde kullanılan ürünlerin tamamının üzerinde Toshiba markasının bulunduğunu, hiç birinde ... başına e-Studıo ibaresinin yer almadığını, model adı olarak kullanılan e-Studıo ibaresinin yanında 2550-C, 2007/2507 ve benzeri ürünlerin serilerini işaret eden numaraların olduğunu, Elektromak'ın Çözümsan’la geçmişte ticari ilişkisinin olduğunu ve söz konusu Toshiba e-Studıo ibareli ürünlerin 2013-2014 yıllarında Elektromak tarafından, Çözümsan'dan satın alındığını, aynı yıllarda Çözümsan’ın Elektromak'a aynı ibareli ürünü sattığını,

dosyaya sunulan faturalar ile davaya konu markanın Elektromak tescilinden önce Çözümsan tarafından ithal edilip, satıldığının kanıtlandığını bu açıklama doğrultusunda Elektromak’ın bu malları sattığını bilmesine karşın Çözümsan'la alışverişe girdiğini. Elektromak'ın bu kullanıma ... süre göz yumduğunu, Çözümsan’ın tescilden önce mal satması nedeniyle tescilsiz dahi olsa hakkının korunması gerektiğinnden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı karşı dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davacı şirketin marka hakkına herhangi bir tecavüzünün söz konusu olmadığını, hem e-Studio'nun Toshiba markala ürünlerden bir serinin ismi olması, hem Toshibe e-Studio olarak tescilli bulunması ile birlikte tanınmış marka olan Toshiba'nın Paris Sözleşmesi uyarınca marka hakkının Türkiye sınırlarında korunacak olması ve müvekki şirketin davacı şirketten daha önceki tarihte Toshiba markalı e-Studio serisine ait ürünleri alıp satması nedeni ile kazanılmış bir hakkı bulunduğunu ve açıkça zarara uğradığını, bu nedenle müvekkili şirketin uğradığı ve/veya uğrayacağı maddi zarara ilişkin hakları saklı kalarak, 15.000,00 TL manevi tazminatın davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı Toshiba'nın ürünlerinde kullanılan "E- STUD1O" ibaresini tescil ettirmek sureti ile paralel ithalat yolu ile orijinal ve aynı marka ürünleri satan Çözümsan’ı marka hukukunun sağladığı olanaklarla dava ettiği, Çözümsan’ın iş yerinde arama ve elkoyma işlemlerinin yapıldığı, Çözümsan’ın bayilerine ihtarname yollamak sureti ile bayiler ile Çözümsan arasında ticari ilişkilerinin zedelenmesine sebebiyet verdiği,

kötü niyetli hareket ettiği, davacının daha önceleri ticari ilişki içerisinde bulunduğu davalının, Toshiba marka ürünlerin pazarlanmasında davaya konu ibareyi kullandığını, doğrudan kendi tescilli markasına yönelik bir kullanımının bulunmadığını, davacı karşı davalı tacirin bu sıfatı nedeniyle bildiği ya da bilmesinin gerektiği, tüm bunlara rağmen kötü niyetli ve haksız olarak hakkında tedbir vs tedbirlere yöneldiği şu basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı davranışlarda bulunduğu haksız ve kusurlu olduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalının markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i,

ortadan kaldırılmasına yönelik davası ile maddi ve manevi tazminat davalarının reddine, karşı dava yönünden manevi tazminat şartlarının oluştuğu, talep edilen tazminat miktarının dosya kapsamı eylemin ağırlı hak ve nesafet kurallarına uygun olduğu gerekçesiyle manevi tazminata yönelik karşı davanın kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın davacı-karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya ödenmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı karşı dava davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl dava yönünden davanın 556 sayılı KHK uyarınca çözümlenmesi gerektiğini, alınan 06.03.2018 tarihli rapordaki tespitlerin tamamına itiraz ettiklerini ancak itirazlarının Mahkemece yeterli düzeyde değerlendirilmediğinin, asıl davanın markaya tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi davası olduğunu, müvekkilinin e-STUDIO markasını 25.10.2011 tarihinde 9 uncu sınıftaki emtialar yönünden tescil ettirdiğini, müvekkilinin markasının Toshıba ile bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin markasının izinsiz kullanılmasının marka haklarını ihlal edeceğini,

tescilli bir markanın hükümsüz kılınana kadar sahibine kanundan ... haklar bahşedeceğini, ayrıca Toshiba, Singapore, Pte. Ltd.

Şti.'nin Türkiye'de hak sahibi olduğuna dair iddiası ve talebinin bulunmadığını, Mahkemenin ilgili web sitelerinin kime ait olduğu hususunda inceleme yaptığını buna göre bu sitelerin davalı şirkete ait olup, yetkilisinin Cihat Isıcak olduğunun ve www.toshiba-fotokopi.com isimli sitenin www.cozunsanburo.com.tr isimli siteye doğrudan yönlendirildiğini, bu site içeriklerinde sitede bulunan fotokopi makineleri, katalog ve site sayfalarında logosunun bulunduğu ve sitede yayınlanan fotokopi makineleri üzerinde de logosu ve e-STUDIO ibarelerinin bulunduğunu, siteden internet yoluyla satış yapılmadığının tespit edildiğini,

bu raporun müvekkilinin iddialarını doğruladığını, müvekkilinin tescilli markası olan e-STUDIO nun davalı tarafından ... başına büyük ve vurgulayıcı olarak kullanıldığını, yine davalının sattığı ürünler üzerinde de markanın kullanıldığını, bu nedenle Mahkemenin ihtiyati tedbir kararı verdiğini, marka tescilinde ülkesellik prensibi bulunduğunu, müvekkiline ait markanın hükümsüzlüğü ya da iptalinin istenmediğini, dava konusu olayda paralel ithalat durumunun mevcut olmadığını, bilirkişi raporundaki davalı kullanımını 556 sayılı KHK'nın 12 nci maddesindeki dürüst kullanım çerçevesinde değerlendirilmesinin hatalı olduğunu,

yine 13 üncü madde uyarınca marka tescilinden ... hakların tüketildiği iddiasının hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığını, uzman görüşünün müvekkili adına davalı aleyhine İzmir 4 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/806 E. sayılı dosyasında açtıkları davanın konusu olduğunu, davalının bunları sunarak bilirkişinin kafasını karıştırdığını, Mahkemenin gerekçeli kararında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının takipsizlik kararına atıfta bulunduğunu oysa ortada bir Mahkeme kararının bulunmadığını, bu kararın gerekçeye esas alınmasının hatalı olduğunu, karşı dava yönünden ise, dava hakkının Anayasal bir hak olduğunu,

müvekkilinin marka haklarının ihlal edildiğini, davalı şirket merkezinde ürünlerin tespit edildiğini ve fotokopi makinesinin davalı şirket yetkilisine yediemin sıfatıyla teslim edildiğini, yapılan işlemlerin hukuki ve meşru olduğunu, bu işlemden dolayı müvekkili aleyhine tazminata hükmedilemeyeceğini, davalıyı salt zararlandırmak ve ticaretini engellemek amacıyla şikayet ettiklerinin kanıtlanamadığınını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın 2011/84681 tescil numaralı "e-STUDIO" ibareli markasının 9 uncu sınıfta tescilli olduğu, e-STUDIO ibaresinin Toshiba Tec Kabushiki Kaisla şirketi tarafından 2000 yılından itibaren Hindistan, Malezya, Kore, Avrupa Birliği ülkeleri, ve ABD'de tescilinin gerçekleştirildiği, davalı tarafın kullanmış olduğu, e-STUDIO ibaresinin davacının tescilli markasıyla aynı olduğu, davalının Toshiba markalı ürünlerin satışını yaptığı, e-STUDIO ibaresinin Toshiba firması tarafından üretilen bir kısım ürünlerde kullanıldığı,

her ne kadar davacı taraf Toshiba firmasının Türkiye'de Toshiba markalı ürünlerin ... yetkili distribütörü ise de, davalı tarafın paralel ithalat yoluyla orjinal Toshiba e-STUDIO markalı ürünleri satmasına engel olamayacağı, dolayısıyla bu durumun marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmeyeceği, bu durumun 556 sayılı KHK'nın 12 ve 13 üncü maddesinde düzenlenen dürüst kullanım çerçevesinde kaldığı gerekçesiyle davacı karşı davalı vekilinin asıl davadaki hükme yönelik istinaf taleplerinin reddine, karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede ise,

davacı karşı davalının davalı karşı davacının işyerinde arama yaptırdığı orjinal ürünlerin yediemin olarak karşı davacıya bırakıldığı, yine karşı davacının bayilerine ihtarlar gönderildiği, bu durumun bayileriyle sorun yaşamasına neden olabileceği, bu nedenle karşı davada karşı davacının tazminat talebinde haklı olduğu, zaten soruşturma sonunda da karşı davacının kullanımlarının 556 sayılı KHK'nın 12 nci maddesi kapsamında değerlendirilerek takipsizlik kararı verildiği gerekçesiyle karşı davaya yönelik istinaf sebepleri de yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin men'i, durdurulması ile maddi ve manevi tazminat taleplerine, karşı dava ise, manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 556 sayılı KHK' nın 12 nci maddesi, 6102 sayılı Kanun'un 55 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile, her ne kadar somut olayda paralel ithalat ve tükenme ilkelerinin uygulanması doğru görülmemiş ise de Mahkemenin diğer gerekçelerine göre sonucu itibariyle doğru görüldüğü gibi usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,