Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4033 K.2024/403

2.... vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ

İLK DERECE MAHKEMESİ

Çamardı Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2014/67 E., 2021/113 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkillerinin ... kardeşi olduğunu, davaya konu bonoda borçlu görünen ...'in ise davacı müvekkillerinin ve davalının müteveffa anneleri olduğunu, müvekkilleri aleyhine başlatılan takibin haksız olduğunu, senet tanzim itibari ile yaşı itibariyle bakıma muhtaç olduğunu, davalının ise ... yıllardan bu yana ekonomik zorluklar içerisinde yaşamış borca batık birisi olduğunu, alacaklının annesi olan borçlunun murisle bu denli yüksek bir bedel karşılığı borç doğuracak bir hukuki ve tasarrufi işlemin varlığını davalının ispat etmesi gerektiğini,

taraflara kalan mirasın dava konusu senet miktarından çok fazla olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle davalının müvekkilleri mirastan mahrum kılmak için ... bir hukuki ilişkiye dayanmayan bonoyu takibe konu ettiğini, davalı tarafın yine hukuken geçersiz bir bonoya dayanarak bu ... oğlu adına tanzim edilmiş bonoyu takibe konu ettiğini, dava konusu bononun ihdas nedeni malen iken tahrifat ile nakden olarak değiştirildiğini, takibin kötü niyetle yapıldığını ileri sürerek, bononun iptali ile tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; bononun başlı başına mücerret sebepten ayrı borçlanma akdi olduğunu, murisi ...'in akıl sağlığının yerinde olup böyle bir senedi tanzim etme ve borçlanma ehliyetine sahip olduğunu, murisi ...'in senedi kendisine teslim ettiğini, buna ilişkin olarak senedin yedinde olmasının yeterli olduğunu, karşı tarafın senede karşı tanık veya eş değer başka bir kanıt sunmasına muvafakat etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olmakla ispat külfetinin kural olarak davacıların üzerinde olduğu, ancak senedin düzenlenme nedeninin değiştirilmesi olan talil durumunda ispat yükünün davalı alacaklıya geçeceği, 26.11.2021 tarihli Adli Tıp Kurumu (ATK) raporundaki belirlemelere göre bono üzerine yer ... "malen" ibaresinin harfleri üzerinde değişiklik yapıldığı,

bononun ilk düzenlendiği sırada "malen" şeklinde tanzim edildiğinin kabulü gerektiği, senedin ihdas nedeninde tahribat yapılmaya çalışılmış olması ve davalının Mahkememize sunduğu 21.12.2021 havale tarihli dilekçesinde, senedin yapmış olduğu yatırımların bedeli olarak verildiğini belirtmesi karşısında senedin veriliş sebebini talil ettiği, buna göre ispat külfetinin davalı tarafta olduğu, davalı tarafça, annesi olan senet borçlusunun borcunun varlığını kanıtlayacak nitelikte süresi içerisinde bir delile dayanılmadığı ve borcun varlığının usule uygun delille kanıtlanamadığı,

ayrıca söz konusu bono nedeni ile murisinin kendisine borçlu olmadığını ... davalının, davacılar aleyhinde haksız ve kötü niyetli olarak takip başlattığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; senede karşı senetle ispat zorunluluğu bulunduğunu, tüm delillerin değerlendirilmediğini, dosya kapsamına göre davanın reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takip konusu senetteki malen kaydının nakten kaydı ile değiştirilmiş olmasına ve bu durumun senedin talili anlamına gelmesine, böyle bir durumda ise senedin talili dolayısıyla ispat yükünün yer değiştirmesine, ispat yükü üzerinde bulunan davalının dosyaya sunmuş olduğu yazılı/imzalı beyanında senedin düzenlenme nedenine ilişkin olarak (kendisince) ''yapılan yatırımların bedeli'' olarak verildi şeklinde genel, soyut ifadeler kullanmış olmasına ve ilk derece mahkemesinin raporları/delilleri takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri ile birlikte kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hukuki dinlenilme ve savunma hakkının kısıtlandığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra takibine konu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Borçlu ...'in keşideci, davalının lehtar olduğu 20.01.2008 keşide, 25.06.2011 ödeme tarihli ve 500.000,00 TL bedelli senetteki tahrifattan önceki kaydın "malen" olduğu ATK'nın 26.11.2021 tarihli raporu ile belirlenmiştir. Bu durumda dava konusu senedin "malen" sebebine dayalı olarak düzenlendiğinin kabulü gerekmektedir.

2.Davalı ayrıca, dava konusu senet ile aynı tarihli (20.01.2008) belge sunmuştur. Senedi düzenleyen ile davalı arasında imzalanmış olan bu belgede dava konusu senedin düzenlenme sebebi beyan edilmiş olup, buna göre keşideci ...'e ait taşınmaz üzerine davalının yaptırdığı inşaat, tadilat, tamirat harcamalarının karşılığı olarak bu senedin düzenlendiği belirtilmiştir. Bu durumda senedin, keşideciye ait parsel üzerinde davalının "malen" yaptığı inşaatlar için verildiği anlaşılmakta olup, senette de "malen" kaydı bulunduğuna göre davalı senedi talil etmiş değildir.

3.Davalı, senetteki "malen" kaydını talil etmediğine ve senedin "malen" karşılığı verildiği karine olarak kabul edildiğine ve sunulan yazılı belge ile de doğrulandığına göre, bu durumun aksinin davacı tarafça ispatı gerekmektedir. Bu itibarla, mahkemece bu çerçevede bir değerlendirme yapılması gerekirken, davalının senedin veriliş sebebini talil ettiği, bu nedenle ispat külfetinin davalı tarafta olduğu, ancak borcun varlığını usule uygun delille kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.