Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4181 K.2024/880

2.Türk Patent ve Marka Kurumu vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

İLK DERECE MAHKEMESİ

Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2018/499 E., 2019/467 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...’ın 2018/01949 sayılı tost makinesi konulu tasarım başvurusuna müvekkilinin 2016/00944 sayılı tost makinesi konulu tasarımını mesnet alarak yaptığı itirazın davalı Türk Patent ve Marka Kurumu’nun (Türkpatent) YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, itirazlarının detaylı incelenmediğini, ret kararında gerekçe gösterilmediğini, oysa davalıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, davalıya karşı açtıkları davalarda uzman bilirkişilerin her iki ürünü ayırt edilemeyecek derecede benzer gördüklerini,

kötü niyetli davalının başvuruyu müvekkilinin ihtarından sonra gerçekleştirdiğini, bununla kendini kurtarmayı ve yargılama sürecini uzatmayı amaçladığını, müvekkilinin ürününü başka tost makinelerinde olmayan kablo muhafazası olan yayı bağlamak için çıkıntıya ve kullanma kılavuzuna kadar kopyaladığını, birebir aynı renkleri kullandığını, bir hayli fazla seçenek özgürlüğü bulunduğu halde müvekkili ürününü taklit ... sonuca gitmek istediğini, davalı tasarımının müvekkilinin 2014/02414 sayılı tasarımının da kopyası niteliği taşıdığını ileri sürerek Türkpatent YİDK’nun 2018/T-901 sayılı kararının iptalini,

2018/01949 sayılı tasarım tescilinin hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; başvuruya ve itiraza mesnet tasarımlar arasında kulp profilleri, kıvrımları ve tutamakları, alt ve üst tabla bombeleri, açma kapama düğmelerinin konumları, ayakların yan ve önden görünümleri bakımından farklılıkların oluştuğunu, genel izlenimler bakımından belirgin bir farklılık bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde; ürünlerin genel görünümlerinin ve kullanıcıda bıraktığı genel izlenimin farklı olduğunu, taklit ve kopyalama iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kendi tasarımının ayırt edicilik özelliklerini taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2018/01949 numaralı tescilli tasarımın davacının gösterdiği deliler karşısında ... ve ayırt edici olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; konuyla ilgili çelişkili raporlar bulunduğu halde bu çelişkinin giderileceği bir raporun alınmadığını, çok benzer başka bir tasarıma ilişkin YİDK kararının iptal edildiğini, genel görünüm kıstasının incelenmediğini, bilirkişi raporunda tespit edilen farklılıkların genel görünüme etkisinin olmadığını, gözle bile bakıldığında tasarımların benzerliğinin anlaşıldığını, tost makinelerinde seçenek özgürlüğünün bulunduğunu, illa dikdörtgen olmasının dahi gerekmediğini, davalının müvekkilinin kendine has ... renklerde üretime geçtiğini, kötü niyet akıllı taklit itirazlarının değerlendirilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut bilirkişi raporunda söz konusu ürünlerin benzer ve farklı yönlerinin açıklandığı, bu kapsamda, taraf ürün ayaklarının yere bastığı yüzeyler, her iki ürün kolunun kullanım şekli ve kesiti, arka blok bağlantı kısmı dışında kol çizgisinin yan görünüşü açısından ürünlerin benzerlik taşıdığı, ancak ürün üst bloğunu hareket ettirmeye yardımcı kol üzerinde konumlanan plastik parça, davacı ürününde arkaya doğru oval bir formda ve üzerinde tutmaya referans veren kıvrımlı bir yapıya sahipken davalı ürününde karşı ürüne oranla düz ve ... bir geometri kullanıldığı,

davacı ürününde bu plastik parça kesitinin alttan görünecek şekilde yer alırken davalı ürününde ise metal kolu kaplayacak şekilde konumlandığı, kontrol düğmesinin her iki üründe hem konumlandırma pozisyonu ve ona zemin oluşturan yüzey hem de düğmesi ile birbirinden farklılık arzettiği, davalı ürününün metal kolunun alt blokla bağlantısının alttan ... yükselen bir elemana ve düz bir form ile sağlanırken, davacı ürününde kolun yukarıdan kavisli bir şekilde ... kıvrılması ile elde edildiği,

davalı ürünün ayak yapısı yandan incelendiğinde önden arkaya 2 tekrarla kavis alarak yanda boşluklar oluşturarak ortada kalan bölümde kumanda düğmesine bir ... oluştururken, davacı ürününde boşluğun önde bırakıldığı, arka kısımda kumanda düğmesi için bir yüzey oluşturulduğu, dava konusu tasarımın, ... ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin, ayırt edici niteliğe sahip olduğu kanaatine varıldığı, davaya konu tasarım tost makinesine ilişkin olduğundan, bir alt blok ve üzerinde ısıtılmış plaka ile onun üzerinde yer ... ve kaldırılıp indirilebilecek üst blok bulunmasının zorunlu olduğu,

bu alt ve üst blokların ... bir geometrik yapısına sahip olmalarının da doğal görüldüğü, piyasada tost makinelerinin genel olarak daire veya kare/ dikdörtgen şeklinde tasarlandığı, o halde davaya konu ürünlerin, anılan yönlerden benzer olmalarının dava konusu tasarımın yeniliğini ve ayırt ediciliğini etkilemeyeceği, dava konusu tasarımın, kulp, ayak, kontrol düğmesi ve metal kolun, alt blokla bağlantısı yönlerinden davacının itirazına mesnet tasarımlardan farklılık taşıdığı, seçenek özgürlüğü ve dava konusu tasarımın akıllı taklit olduğu yönündeki itirazlarının yerinde görülmediği, kötü niyetinin ispatlanamadığı,

zira, dava konusu tasarım, davacının itirazına mesnet tasarımlar karşısında ... ve ayırt edici olup, taklit bir tasarımdan söz edilemeyeceği, davacının dayandığı bilirkişi raporlarınına konu tasarımların, dava konusu tasarım ile aynı olmadıkları, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ek raporda teknik itirazlarının hiç birinin cevabı tasarım hukuku kapsamında karşılanmadığını, bilirkişi heyeti oluşumuna itirazların gerekçesiz reddedildiğini, tasarımların birebir aynılık içerdiğini, aynı tasarımla ilgili tespit raporlarının değerlendirilmediğini, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, emsal raporların dikkate alınmadığını, davalı tasarımına çok benzer bir tasarımın daha önce dava dışı başka kişilerce tescil edilmek istendiğini, açtıkları davalar sonucu YİDK kararının iptal edildiğini, raporlarda seçenek özgürlüğü noktasında çelişik değerlendirmeler yapıldığını,

kötü niyet irdelemesinin bile yapılmadığını, genel görünüm kıstasının raporlarda incelenmediğini, bilirkişi raporunda tespit edilen farklılıkların genel görünüme etkisinin olmadığını, ayak ve kol tutma yerindeki ... farklılıkların raporun her iki ürünün yanyana konulduğu sayfasından bile açıkça görüldüğü gibi genel görünüme etki etmeyeceğini, ürünlerin önden görünümleri, şekil ve büyüklükleri, yay bağlantıları, şekilleri ve duruşları, ... bağlantı ve arka dayanama stop noktaları, yüksekliğe ilişkin ayarları, ayakların yapısı, şekli ve konumlandırılması,

müvekkilin yekpare kulp faydalı model özelliğinin tost makinasına kattığı kulpun görünüşleri, düğmelerin ve vidaların tasarımdaki yerlerinin birebir aynılık içerdiğini, bunun dışındaki ... farklılıkların ise tasarımı genel görünüm itibariyle farklılaştırmaya yetmediğini, gözle bile bakıldığında tasarımların ne kadar birbirine genel izlenim olarak benzer olduğunun görüldüğünü, bilirkişi raporunda bulunan farklılıkların yanlış yorumlandığını, ayak yapısı ve tutma kollarında ... farklılıklar olduğu kabul edilmekle birlikte asıl sorunun ve incelenmesi gerekenin bu farklılıkların tüketicinin alımına yanılgısına etkileyip etkilemeyeceği olduğunu,

davalının rengine ve geometrik biçimine kadar tasarımını müvekkiline benzettiğini, tost makinalarında genel geometrik formun illa dikdörtgen olması gerekmediğini, gerekçede akıllı taklit itirazlarına yer verilmediğini, davalının kötü niyetle hareket ettiğini, tasarımın tasarım kimliğini birebir kopyalayarak literatürde akıllı taklit olarak anılan taklit biçimini gerçekleştirdiğini, müvekkilinin yayı bağlayabilmek için döküm modeline kablo muhafazası olan yayı bağlamak için bir çıkıntı yaptığını,

bu çıkıntının bile milyonlarca değişik şekilde yapılabilme ihtimali varken davalının birebir kopyaladığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali ve endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 55, 56, 77, 78 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dava, TÜRKPATENT YİDK kararının iptali ve endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

6769 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi gereğince tasarımın başvuru veya rüçhan tarihinden önce aynısının kamuya sunulmamış olması, yenilik, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimden farklılık taşıması, ayırt edicilik niteliğe haiz olması gerekir.

Tasarımlar sadece ... ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Davaya konu tasarım ise davacının dayanak tasarımları karşısında ... ayrıntılarda farklılık arzetmekle birlikte genel görünüş itibariyle benzerlik taşımaktadır. Bilirkişi heyetince farklılık olarak nitelenen hususlar ayırt edicilik sağlamayan ... ayrıntılar kapsamında kalmaktadır.

Bu bakımdan davalı ...'ın tasarım başvurusunun yenilik ve ayırt edicilik niteliği taşıdığından söz edilemeyeceğinden Mahkemece davanın kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile red kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.