Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4331 K.2024/284

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 07.12.2020 tarihinde imzalanan Gemi Satış Sözleşmesi ile Cebelitarık Uluslararası Gemi siciline kayıtlı Christo isimli yatın 4.000,000,00 TL karşılığında satışı konusunda anlaşmaya vardıklarını, yapılan sözleşme gereği davalı alıcı satış bedelinin 1.500,000,00 TL'sini Netsel Turizm Yatırımları A.Ş.'nin T.Garanti Bankası A.Ş.

Marmaris hesabına 07.12.2020 tarihinde ödemesi, kalan 2.500.000,00 TL'nin de müvekkiline nakden ödenmesi gerektiğini, davalı tarafından müvekkiline yapılması gereken ödemenin 50.000,00 TL'si sözleşmenin yapıldığı sırada ödenmiş, geriye kalan 2.450.000,00 TL'nin de yatın satışı yapıldıktan sonra ödeneceğinin bildirildiğini, davalı, bakiye kalan (Netsel A.Ş.'ye yapılacak ödeme dışında kalan) 2.450.000,00 TL'nin 1.500.000,00 TL'sini müvekkilinin T.

Garanti Bankasında bulunan hesabına 08.01.2021 tarihinde EFT yaparak ödediği halde geri kalan 950.000,00 TL'yi bugüne kadar ödemediğini, davalı, müvekkile sözleşme bedelinin tamamını ödediğine ilişkin ihtarname keşide ettiğini ancak bu iddiasını doğrulayacak herhangi bir ödeme belgesi sunmadığını, davalının müvekkiline bakiye borcunu ödediğini ispatlamak zorunda olduğunu,

müvekkilinin satış sözleşmesinden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirerek söz konusu yatı davalıya teslim ettiğini ileri sürerek gemi satış sözleşmesinden kaynaklanan bakiye 950.000,00 TL alacağın teslim tarihi olan 06.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, müvekkil ile davacı arasında imzalanan 07.12.2020 tarihli Gemi Satış Sözleşmesinin 5 inci maddesi ile ''Geriye kalan 2.450.000,00 TL yatın satışı yapıldıktan sonra satıcı ...'e nakden ödenecektir'' şeklinde kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından 08.01.2021 tarihinde 1.500.000,00 TL EFT ile ödenmiş geri kalan 950.000,00 TL'nin ise elden ödendiğini, davacının tacir olup hayatın olağan akışında basiretli bir iş adamının satış bedelini tam almadan değeri bu derecede yüksek bir geminin satışını gerçekleştirmesi ve teslim etmesinin mümkün olmadığını,

davacı satış bedelini tam olarak aldığından geminin satışını gerçekleştirdiğini ve geminin müvekkile teslimini sağladığını, ayrıca sözleşmesinin 6 ncı maddesi ile ''satıcı, sözleşme konusu yatın her türlü motor, mekanik ve elektronik aksamını eksiksiz bir şekilde alcııya teslim etmekle yükümlüdür'' anlaşması yapıldığını, ancak davacının, müvekkiline teslim etmesi gereken jeneratör ve elektronik parçalarını da teslim etmediğini, davacının sözleşme ile kendisine yüklenen yükümlülüklere de aykırı davrandığını,

müvekkili tarafından gemi bedelinin kalan kısmının nakden elden ödenmesi sebebiyle müvekkilin davacı tarafa ödemesi gereken herhangi bir tutarın mevcut olmadığını savunarak davanın öncelikle husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, davalı ile aralarında yapılan gemi satışından bakiye kalan 950.000,00 TL alacağının davalı alıcı tarafından ödenmediğini iddia ettiği, davalı ise akdi ilişkiyi kabul ederek, 950.000,00 TL bakiye borcunu davacıya elden ödendiğini savunduğu, taraflar arasındaki 07.12.2020 tarihli "Gemi Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşme incelendiğinde; sözleşmenin taraflarının, satıcı sıfatı ile davacısı ... ile alıcı sıfatı ile davalı ... olduğu, (m.2)'e göre sözleşme konusunun; "satıcıya ait Christo isimli yatın satışı" olduğu, (m.7)'e göre satış bedelinin 4.000.000,00 TL olduğu,

ödeme planı başlıklı (m.8)'e göre; alıcının ödemenin 1.500.000,00 TL'sini 07.12.2020 tarihinde dava dışı Netsel Marina'nın banka hesabına yapacağı, geriye kalan 2.500.000,00 TL'sinin satıcı olan dosyamız davacısına yapılacağı, ödemenin 50.000,00 TL'sinin peşin ödeneceği, geriye kalan 2.450.000,00 TL'sinin yatın satışından sonra ödeneceğinin kararlaştırıldığı görüldüğü, somut olayda, tarafların beyanları ve sözleşme birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 07.12.2020 tarihli Gemi Satış Sözleşmesine dayalı olarak dava konusu ticari geminin satışı yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmadığı, davacı satıcı, davalının ise alıcı olduğu,

davalı her ne kadar, davacının yatın sahibi olmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini iddia etmişse de, satış için satıcının emtianın sahibi olması gerekmediğinden, davalının kabulünde olan sözleşmeye dayalı olarak dava açıldığından bu savunmaya itibar edilmediği, davalı tahkikat sırasında, davacı satıcının geminin jeneratör ve elektronik parçalarının teslim edilmediğinden bahisle eksik ifa savunmasında bulunmuşsa da, dilekçeler aşamasında eksik ifa sebebi ile ödeme yapmadığı savunmasında bulunmadığı, takas-mahsup definde bulunmadığı,

tahkikat sırasındaki savunmasına davacı tarafça savunmanın genişletilmesi kapsamında itiraz edildiğinden, muvafakat edilmediğinden, bu savunmaya itibar edilmediği, davalı, dilekçelerindeki beyanına göre satışı kabul ettiği, dava konusu 950.000,00 TL bakiye borcunu davacıya elden ödediğini savunduğu, elden ödeme savunmasının ispat külfetinin davalıda olduğı, davalı taraf miktar itibari ile yazılı delille ispatı gerek ödemeye ilişkin yazılı delil sunmadığından, yemin deliline de başvurulmadığından, 950.000,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacı davalıyı daha öncesinde temerrüte düşürdüğünü ispatlayamadığından,

sözleşmede alacağın ödeme tarihi (vade)'de belirtilmediğinden, dava tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 950.000,00 TL'nin dava tarihi olan 27.03.2021'den işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu "Christo" isimli geminin davacı adına değil, Triboard Marketing Limited Şirketi adına tescilli iken, mülkiyetinin müvekkiline devredildiğini, dava konusu değer üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açmasının ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise davanın o kişi veya kişilere karşı açılmasının gerektiğini, davacının dava konusu geminin sahibi olmadığı gibi, bu gemiyi satmak için de yetkilendirilmediğini, dolayısıyla geminin satışı sebebiyle bedel talebinde bulunma ve dava açma hakkının olmadığını, dava konusu geminin,

taraflar arasında akdedilen 07.12.2020 tarihli Gemi Satış Sözleşmesi doğrultusunda müvekkili tarafından bedeli ödenerek satın alınmış ve devir, tescil işlemlerinin yapılmış olduğunu, sözleşmenin 6 ncı maddesi ile ''satıcı, sözleşme konusu yatın her türlü motor, mekanik ve elektronik aksamını eksiksiz bir şekilde alıcıya teslim etmekle yükümlüdür.

Satıcı yatın kullanımını gerekli niteliklere uygun her türlü aksamı ve belgelerini satış sözleşmesi yapıldığı anda teslim etmekle yükümlüdür.'' şeklinde hüküm koyulmuşa da, müvekkiline geminin mütemmim cüzleri olan jeneratör ve elektronik parçalarının teslim edilmediğini, kendi yükümlülüğünü yerine getirmekten kaçınan tarafın, karşı taraftan edimin ifasını talep edemeyeceğini, dava konusu gemide mevcut olan eksik parçalar sebebiyle müvekkilince Büyükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/72 D.

İş dosyası ile delil tespitinin talep edildiğini, mahkemece alanında uzman bilirkişi görevlendirilerek Christo isimli gemide sözleşmeye aykırı bir çok ayıbın olduğunun tespit edildiğini, bilirkişi raporu sonrasında davacıya ihtarname keşide edilerek,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 219 uncu maddesi uyarınca, sözleşmenin 6 ncı maddesinde belirtilen bütün ayıp, eksiklik ve arızalardan sorumlu olduğunun, sözleşmeye ve satış işlemine aykırı mevcut durum nedeniyle müvekkilin 6098 sayılı Kanun'un 227 nci maddesi kapsamında yasal tercih hakkını öncelikle “Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme” olarak kullanacağının,

bu kapsamda teknedeki eksiklik ve arızaların giderilmesi için gerekli onarımların yapılacağının ve eksiklerin ikmal ve satın alma yoluyla tamamlanacağının ve bundan kaynaklı masraf ve diğer yükümlülüklerin satış bedelinden tenzil edilmesinin talep edileceğinin ihtar edildiğini, davacının sözleşmenin 6 ncı maddesindeki düzenleme nedeniyle satışa konu gemideki eksiklik ve ayıpları açıkça kabul ederek,

bu eksiklikleri gidereceğini kabul ve taahhüt etmiş olduğundan, satışa konu maldaki ayıbın açık veya gizli ayıp olup olmadığına bakılmaksızın sorumluluğunun söz konusu olduğunu, anılan ayıp bedellerinin satış bedelinden tenzilinin gerektiğini, ilk derece mahkemesi tarafından her ne kadar eksik ifa sebebiyle savunmada bulunulmadığı ifade edilmiş olsa da 05.07.2021 tarihli cevap, 23.08.2021 tarihli ikinci cevap ve 15.11.2021 tarihli ek beyan dilekçesi ile davacı tarafın eksik ifada bulunduğunun belirtilerek,

bazı taleplerde bulunulduğunu, ayrıca 28.10.2021 tarihli ön inceleme duruşmasında, teslim edilmeyen jeneratör ve elektronik parçalardan dolayı dava açılacağının bildirildiğini ve açılacak işbu davanın bekletici mesele yapılması talebinde bulunulduğunu, müvekkili tarafından Ankara 10. Asliye Ticaret mahkemesinin 2021/786 E. sayılı dosyası ile bedel indirimi davasının ikame edilmiş olup, söz konusu davanın bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, ilk derece mahkemesi tarafından 28.10.2021 tarihli duruşmada taraflarına yemin deliline başvurup başvurmayacaklarının bildirilmesi için süre verildiğini,

kendilerince de yemin delili talebinden vazgeçmemek üzere, bu aşamada yemin deliline ilişkin haklarını kullanmadıklarını, diğer delillerinin tamamı toplandıktan sonra yemin delilini kullanma haklarının saklı olduğunun bildirildiğini, buna rağmen ilk derece mahkemesi tarafından gerekçeli kararda, kendilerince yemin deliline başvurulmadığının belirtildiğini, müvekkilinin cevap dilekçesinde tanık deliline açıkça dayandığını, her ne kadar senetle ispatı gereken durumlarda sadece karşı tarafın açık muvafakati veya istisnalar haricinde tanık dinlenilmesi mümkün değilse de,

maddi vakıa ve olayların tespiti hususunda tanık dinlenilebilmesinin mümkün olduğunu, somut uyuşmazlıkta da dava konusu olan geminin maddi fiziki durumuna, ayıbına ve diğer maddi olgular ile geminin sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde teslim edilip edilmediği hususunda tanık dinlenebileceğini, 15.11.2021 tarihli dilekçesi ile Christo isimli geminin satış sözleşmesine ve kullanıma elverişli olup olmadığı hususunda tanık dinletilme taleplerinin ilk derece mahkemesi tarafından dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğunu, somut uyuşmazlıkta sicile kayıtlı bir taşınır malın mülkiyetinin müvekkiline geçirildiğini,

sicilden devir ve temlik işlemlerinin yapılmış olmasının, malın bedelinin ödendiğine karine teşkil ettiğini, bunun aksini ileri süren tarafın, iddiasını yazılı delil ile kanıtlamasının gerektiğini, bu nedenle davacının bedele ilişkin iddiasını ispat etmekle yükümlü olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, gemi satım sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,