Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4709 K.2023/3912

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı bankadan 04.08.2011 tarihli ve 15.000,00 TL bedelli bir adet kredi kullandığını, aracını da krediye teminat olarak gösterdiğini, borcu ödemeye çalışırken kendisinin muvafakati olmadan davalı bankaca müvekkiline yeni krediler açıldığını ve borcun katlandığını, borç sebebiyle müvekkili aleyhine başlatılan icra takibindeki faiz miktarının fahiş olduğunu, ayrıca takipten önce müvekkilinin yapmış olduğu ödemelerin asıl alacaktan mahsup edilmediğini ileri sürerek, yapılan icra takibi sebebiyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile haksız tahsil edilen bedelin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasında iki adet genel kredi ve teminat sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmelere istinaden davacının değişik tarihlerde dört defa kredi kullandığını, takip öncesi davacının yaptığı ödemelerin borçtan düşüldüğünü belirterek, davanın reddini ve davalı aleyhine tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 05.05.2015 tarih, 2013/259 E. ve 2015/235 K. sayılı karar ile aldırılan ilirkişi raporuna göre, kullanılan kredinin tüketici kredisi niteliğinde olduğu, buna göre yapılan hesaplamada davacının davalıya 12.136,00 TL borçlu olmasına rağmen krediye teminat olarak gösterilen aracın icra kanalıyla satımından elde edilen 24.761,00 TL paranın tamamının davalıya ödendiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, fazla ödenen 12.625,27 TL'nin davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 24.05.2017 tarih, 2016/13546 E. ve 2017/4148 K. sayılı kararıyla dava konusu takibin rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılmış bir takip olup, paraya çevrilecek rehnin taraflar arasında imzalanmış genel kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiği, taraflar arasındaki ihtilaf genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığından yerel mahkemece davaya Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılıp sonuçlandırılmasının doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 29.01.2019 tarih, 2017/301 E., 2019/38 K. sayılı karar ile aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının davalıya borçlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 01.03.2021 tarih, 2020/3751 E. ve 2021/1854 K. sayılı kararıyla Mahkemece bilirkişilere banka kayıt ve belgeleri üzerinde yerinde inceleme yaptırılmak suretiyle mevcut bilirkişi heyetinden ek rapor ya da yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak,

bilirkişi raporunda tespit edilen davacının ödeme tablosundaki akdi faiz oranının davalı bankayı bağladığı dikkate alınmak suretiyle, davalı bankanın temerrüt tarihindeki aynı nitelikteki kredilere uyguladığı cari faiz oranı belirlenip bu oran üzerinden sözleşme hükümlerine göre temerrüt faiz oranı ve miktarı belirlenerek ve Merkez Bankası'na bildirilen faiz oranı bu orandan yüksek ise davacının ödeme tablosunda gösterilen faiz oranının hesaplamada dikkate alınması gerektiği nazara alınarak düzenlenecek bilirkişi raporu ve toplanacak delillere göre karar verilmesi gerekirken mahkemece eksik inceleme sonucu karar verilmesinin doğru olmadığı

gerekçesiyle kararın davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aldırılan bilirkişi raporuyla davalı banka tarafından davacı hesabından 14.880,80 TL fazladan tahsilat yapıldığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 14.880,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik inceleme neticesinde tanzim edildiğini, borçlunun tacir olması ve ticaret hukukuna göre faiz hesaplaması yapılması gerekirken tüketici kredisi gibi faiz hesaplaması yapıldığını, hesaplamanın eksik ve hatalı olduğunu, 01.02.2012 tarihinde en yüksek kredi faiz oranının %63 olup, genel kredi sözleşmesinin temerrüt faizine ilişkin maddesi gereği temerrüt faiz oranının bu oranın %50’si fazlası %94,50 oranından hesaplama yapması gerekirken %14,40 oranından hesaplama yapmasının kabul edilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Dava genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Mahkemece bilirkişilere banka kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapma yetkisi verilerek, yerinde inceleme yaptırılmak suretiyle mevcut bilirkişi heyetinden ek rapor ya da yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulup rapor alınarak, bilirkişi raporunda tespit edilen davacının ödeme tablosundaki akdi faiz oranının davalı bankayı bağladığı dikkate alınmak suretiyle, davalı bankanın temerrüt tarihindeki ticari taşıt kredilerine uygulanan en yüksek kredi faiz oranı tespit edilerek ve ödeme tablosundaki akdi faiz oranı ile karşılaştırılarak,

bu oranın bankayı bağladığı husus benimsenerek oranın %50 fazlasının temerrüt faizi olarak hesaplanması gerekirken, akdi faizin %50 fazlasının temerrüt faizi oranı olarak nazara alınmak suretiyle hesaplama yapan yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,