Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/502 K.2023/3245

Taraflar arasındaki tespit ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın Merit Gemicilik ve Tic. A.Ş. yönünden taraf sıfatı yokluğundan usulden reddine, davalı Selim Erdem yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve asil müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asli müdahale talebinin reddine, davanın Merit Gemicilik ve Tic. A.Ş. yönünden taraf sıfatı yokluğundan usulden reddine, davalı Selim Erdem yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak asli müdahale talep eden vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 23.05.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp, hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve asli müdahil vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin %15, davalı ...’in ise %55 oranında davalı şirkette ortaklıklarının bulunduğunu, ancak davalı ...’in hissesinin içinden %10 oranındaki hissenin de gerçekte müvekkiline ait olduğunu, nitekim şirketin dağıttığı kârın %55 davalı ...’e veriliyorsa da sonradan %10’luk kısmın gerek elden gerek banka yoluyla müvekkiline verildiğini ileri sürerek davalı şirkette davalı ...’e ait olan %55 oranındaki hisselerin %10’luk kısmının müvekkiline aidiyetinin tespiti ile müvekkili adına cebren tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde; davayı kabul ettiğini, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi uhdesinden hisselerin davacıya ait olduğunu, kardeşlerine ait hisselerin gelirlerini banka ve elden ödediğini belirtmiştir.

2.Davalı Merit Gemicilik ve Tic. A.Ş., cevap dilekçesi vermemiştir.

3.Müdahale talep eden ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin açtığı boşanma ve mal rejimi tasfiyesi davasında davalı ...’in davalı şirketteki hisseleri üzerine tedbir kararı konulduğunu, muvazaalı işbu davanın boşanma ve mal rejiminin tasfiyesine konu hisselerin mahkeme kararı ile tescilini sağlayarak davalı ...’in malvarlığını azaltmayı amaçladığını, yine eşinin diğer kardeşi...’in de benzer iddialar ve aynı amaçla dava açtığını, sermaye artırımlarının davalı ...’in ya da müvekkilinin hesabından şirkete ödendiğini, davacının bu ödemelere katılmadığını, hazirun cetvellerinde ve pay defterinde davacı hissesinin %15 göründüğünü,

şirketin nama yazılı hisse bastırdığını, hisse devirlerinin yazılı yapılması gerektiğini, davacının hukuki yararının bulunmadığını belirterek müvekkilinin asli müdahil olarak kabulünü, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile müdahale talep edenin hisse üzerinde mal rejimi davasından kaynaklanan alacak iddiası olduğu anlaşıldığından müdahale harcı tamamlattırılmak suretiyle davaya asli müdahil olarak kabulüne karar verildiği, davacı ile davalılardan ...'in diğer davalı Merit Gemicilik ve Tic.

A.Ş.’nin ortakları olduğu, davalı ...'in yönetim kurulu başkanlığı yaptığı, sicil kayıtlarına göre davacının şirkette %15, davalı ...'in ise %55 oranında şirkette pay sahibi oldukları, davalı ...'in davacının iddialarının doğru olduğunu beyan edip davayı kabul ettiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 308 inci maddesine göre tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda davanın kabulünün mümkün olduğu, 6100 sayılı Kanun’un 311 inci maddesine göre davanın kabulünün kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı gerekçesiyle davanın davalı Merit Gemicilik ve Tic.

A.Ş. yönünden taraf sıfatı yokluğundan usulden reddine, davanın, davalı ... yönünden kabul nedeniyle kabulüne, davalı ... adına Merit Gemicilik ve Tic. A.Ş.’de kayıtlı %55 oranındaki hissenin %10’luk kısmının davacı ... adına devir ve temlikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve asil müdahil vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asli müdahale talebinin düştüğünü, asli müdahale talebinde korunmaya değer hukuki yarar bulunmadığını, ileride doğma ihtimali olan bir hak ve alacak için asli müdahale talep edilemeyeceğini, müvekkilinin lehine vekâlet ücreti taktiri gerektiğini belirtmiştir.

2. Asli müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle; tanık dinletme taleplerinin reddi kararının usul ve yasaya aykırılık taşıdığını, taraf oldukları halde müvekkili adına herhangi bir hüküm tesis edilmediğini, davacının hukuki yararının olmadığını, taleplerinin dürüstlük kuralına aykırılık taşıdığını, muvazaalı kabul beyanına dayalı hüküm tesis edilemeyeceğini, muvazaa taleplerinin kamu düzenini ilgilendirdiğini, bekletici mesele isteminin reddinin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çıplak payın devrinin adi yazılı şekilde yapılan sözleşme ile alacağın temliki hükmünde yapılacağı, devrin anonim ortaklığa karşı ileri sürülebilmesi için pay defterine kaydı gerektiği, kabul nedeniyle davanın kabulüne ilişkin hükümde isabetsizlik görülmediği,

asli müdahale talep edenin davalı ... ile aralarındaki mal rejimi tasfiyesinin yargılama sonucu verilecek karardan etkileneceğini, davalı ...'in mal varlığının ve sonucunda kendi alacağı tasfiye payının da azalacağını ileri sürerek eldeki davada asli müdahale talep ettiği, talebini mal rejimi davasında veya bağımsız bir dava ile görülmesi gereken davada ileri sürmesi gerektiği, asli müdahale talep edenin davacının dava konusu hak (hisse) üzerinde bir hak iddia etmediği, asli müdahale talep edenin taleplerinin bağımsız bir başka davanın konusunu oluşturduğu,

eşler arasında mal rejiminin sona ermesi en erken boşanma davası tarihi olan 20.12.2016 olduğu gözetildiğinde, asli müdahale talep eden açısından mal rejimi tasfiyesi açısından bu davada verilen hüküm ile hak kaybının yaşanmasından da söz edilemeyeceği, asli müdahale talep edenin dava konusu hisseler üzerinde ayrı bir hak talebinin sözkonusu olmadığı, yargı uygulamasında feri müdahaleden farklı olarak asıl davadan bağımsız bir dava olarak kabul edilen asli müdahalin davası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemesinin doğru görülmediği,

talebin asli müdahale koşulları bulunmadığından reddi gerekmekte birlikte, davacı yanında dava konusu üzerinde hak iddia etmesi mümkün görülen asli müdahale talep eden ile asıl davanın davacısı aynı safta yer aldığı, hasım durumunda olmadıkları talebin reddi halinde davacı yararına vekâlet ücreti ödenmesine de karar verilemeyeceği, davacı vekilinin vekâlet ücretine yönelik istinaf nedeninin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı ve asli müdahale talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asli müdahale talep eden ...'in asli müdahale talebinin reddine, davanın Merit Gemicilik ve Tic.

A.Ş. yönünden taraf sıfatı yokluğundan usulden reddine, davanın, davalı ... yönünden kabul nedeniyle kabulüne, davalı ... adına Merit Gemicilik ve Tic. A.Ş.’de kayıtlı %55 oranındaki hissenin %10’luk kısmının davacı ... adına devir ve temlikine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahale talep eden vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asli müdahale talep eden vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin boşanma davasının kabul, davalı ...’in boşanma davasının reddedildiğini, davacı adına davayı açan vekilin başka davalarda davalı ...'in avukatlığını yaptığını, bu hususların muvazaayı gösterdiğini, şirket hisselerinin nama yazıldığını, yatırdıkları harçla ilgili hüküm tesis edilmediğini, duruşmalı istinaf istemlerine rağmen duruşma açılmadığını, tanık dinletme taleplerinin usul ve kanuna aykırı reddedildiğini, davacının inançlı işleme dayalı iddialarını yazılı sözleşme ile ispatlaması gerektiğini, davacının hazirun cetvellerindeki hisse oranına itiraz etmediğini,

davacının dürüstlük kuralına aykırı talepte bulunduğunu, muvazaalı kabul beyanına dayalı hüküm tesis edilemeyeceğini, kamu düzeninden olan muvazaa taleplerinin resen dikkate alınması gerektiğini, işbu davanın boşanma ve mal rejimi tasfiyesine konu olup üçüncü kişilere devredilmemesi yönünde tedbir kararı bulunan ...’e ait hisselerin mahkeme kararı ile tescilinin sağlanarak davalının mal varlığını azaltmayı amaçladığını, bekletici mesele taleplerinin reddedilmesinin usul ve yasaya aykırılık taşıdığını savunarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, anonim şirket hisselerinin aidiyetinin tespiti ile tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 inci maddeleri, 308 inci maddesi, 311 inci maddesi, 65 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gerek hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre asli müdahale talep eden vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince asli müdahale koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle asli müdahale talebinin reddine karar verilip İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılıp yeniden hüküm kurulduğu halde asli müdahale talebi için yatırılan harçların yatırana iadesine karar verilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Asli müdahale talep eden vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Asli müdahale talep eden vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının “İlk Derece Mahkemesine ilişkin olarak;” bölümüne “Asli müdahil tarafından yatırılan 138.902,78 TL harçtan bakiye 138.858,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde asli müdahile iadesine,” ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin, davalılardan alınarak asli müdahile verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,