Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5213 K.2023/5099

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı Halk Bankası A.Ş. Ağrı Şubesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ağrı Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne geçici görevle atanan davalı ...'ın imza yetkisi olmadığı halde idare ve mali şube müdürü ve il müdür vekilinin imzalarını taklit etmek suretiyle, sahte talimat oluşturarak kurumun hesabının bulunduğu diğer davalı Halk Bankası Ağrı Şubesinden kendi hesabına 35.200,17 TL para aktardığını, davalı ... hakkında ceza davası açıldığını, davalı bankanın da gerekli dikkati göstermediğini, evrakta ismi geçen şube müdür yardımcısının soy isminin bile yanlış yazıldığını, bankanın kurumdan teyit alması gerektiğini ileri sürerek 35.200,17 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Halk Bankası A.Ş. Ağrı Şubesi vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'ın sahte imzalarla işlemi gerçekleştirdiğini, imzaların sahteliğinin ilk bakışta anlaşılamayacak mahiyette olduğunu, daha önce de kurum çalışanı birçok kişi tarafından evrak getirildiğini, diğer davalıya kimlik tespiti ile ilgili sorular sorulduğunu, kurum mutemedi ...'in abisi olduğunu söylemesi üzerine evraktaki çift imza kontrol edilerek işlem yapıldığını, bankanın basiretli bir tacir gibi üzerine düşeni yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ..., paranın şube tarafından hesabına aktarıldığını, kendisinin bilgisi olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 05.05.2016 tarih, 2015/743 E. ve 2016/456 K. sayılı kararı ile davalı ...'ın yetkili olmadığı halde sahte talimatla hesabına para aktardığının teftiş kurulu raporuyla ve soruşturmadaki ikrarıyla sabit olduğu, davalı ...'a banka tarafından kimliği sorulduğunda kurum mutemedi ...'ın abisi olduğunu söylemesi üzerine güven duyulduğu, imzaların sahte olduğunun ilk bakışta çıplak gözle ayırt edilemeyecek şekilde düzenlenerek banka görevlisinin yanıltıldığı gerekçesiyle davalı ... hakkındaki davanın kabulüne, davalı banka hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 11.03.2019 tarih, 2017/5366 E. ve 2019/1928 K. sayılı kararı ile davalı ... tarafından sahte olarak hazırlanıp yine bu kişi tarafından bankaya elden teslim edilen havale talimatında şube müdür vekili ...'nun soyadının “AKSOY” olarak yazıldığı, ayrıca, davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde açıklandığı üzere, davalı banka ...'a kimliğini sorduğunda aynı kurumda çalışan ...'ın ağabeyi olduğunu söylemesi üzerine kimlik kontrolü yapılmadan dava konusu işlemin gerçekleştirildiği,

davalı bankanın, basiretli bir tacir olarak yazıyı getiren diğer davalının kimliğini kontrol etme, havale talimatındaki yetkili kişilerin isim soyisim ve imzalarını da kontrol etme ve herhangi bir şüphe durumunda da kurumla irtibata geçerek teyit alma yükümlülüğünde olduğu, bu yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı bankanın da zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğu, davacı kurumun da banka ile ilişkilerinde hangi görevlinin evrak getirip götürmede ve işlem yapmada yetkili olduğunu ihtilafa yer bırakmayacak şekilde belirlemesi gerekirken bu konuda ihmal gösterdiğinden müterafik kusurlu olduğu,

bu durumda gerekirse bilirkişi raporu da alınmak suretiyle davacı ... davalı bankanın müterafik kusurları belirlenip sunucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuyla, davalı bankanın, basiretli bir tacir olarak yazıyı getiren diğer davalının kimliğini kontrol etme, havale talimatındaki yetkili kişilerin isim soyisim ve imzalarını da kontrol etme ve herhangi bir şüphe durumunda da kurumla irtibata geçerek teyit alma yükümlülüğünde olduğu, bu yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı bankanın da zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğu,

davacı kurumun da banka ile ilişkilerinde hangi görevlinin evrak getirip götürmede ve işlem yapmada yetkili olduğunu ihtilafa yer bırakmayacak şekilde belirlemesi gerekirken bu konuda ihmal gösterdiğinden müterafik kusurlu olduğu, mahkemece benimsenen bilirkişi raporuyla davacı bankanın %80 oranında kusurlu bulunduğu, davacının gördüğü zararın, davalı banka ve diğer davalının hukuka aykırı fiilleriyle ortaya çıktığı, davacının da hal ve hareketleriyle, kendi zararının oluşmasında ve artmasında kusurlu olduğu,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 52 nci maddesi uyarınca hükmedilecek tazminat tutarından davacıya izafe edilecek müterafik kusur oranında indirim yapılması gerektiğinden davanın kısmen kabulüne, 25.344,13 TL'sinden davalı Türkiye Halk Bankası A.Ş. ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla 28.160,14 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Halk Bankası A.Ş. Ağrı Şubesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili kurum tarafından davalı bankaya kimlerin yetkili olduğunun bildirildiğini, davalı banka ile yapılan 2012 tarihli protokol&sözleşmeye il müdür ve idari mali işler müdürü olarak imza atıldığını, yetkili kişilerin bunlar olduğunun banka tarafından bilindiğini, evrak getirip götüren kişi olarak bir kişinin bildirilmesinin banka tarafından istenilmediğini, bankanın imza ve imzada adı soyadı kısmında yazılanları kontrol etmesi gerektiğini, müvekkiline kusur atfı ile %20 oranında kusur indirimi yapılmasının hukuka aykırı olduğunu,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla bilirkişi raporunda müvekkiline %10 oranında kusur atfedilmesine rağmen mahkemece %20 oranında kusurlu kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı bankanın bilirkişi raporlarında %90 oranında kusurlu bulunmasına rağmen mahkemece davalı bankaya %80 oranında kusur atfedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, her iki davalının da müştereken ve müteselsilen %100 sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Halk Bankası A.Ş.

Ağrı Şubesi vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...'ın davaya konu olayı gerçekleştirdiğine dair ikrarının olmasına rağmen müvekkili bankanın sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin basiretli bir iş adamı gibi hareket ettiğini, davacının talimatı üzerindeki yetkili imzaların sahte olduğunu, ilk bakışta çıplak gözle ayırt edilemeyecek şekilde düzenlendiğini, davalı ...'ın Ağrı Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/77 E. sayılı dosyasından dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçundan ceza aldığını,

bozma ilamında tazminatın indirilebileceği veya tamamen kaldırılabileceği belirtildiği halde mahkemece neredeyse hiç indirim yapılmadığı, lehlerine tarifeye göre en az 5.100,00 TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken düşük vekalet ücretine hükmedildiği, ayrıca aleyhlerine fazladan yargılama giderine hükmedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sahte talimat ve usulsüz işlemlerle davacının hesabından para çekildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin ve davalı Halk Bankası A.Ş. Ağrı Şubesi vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacının davalı ...'a yönelik temyizi yönünden ...'ın kusurlu olmasına, tazminattan sorumlu olmasına, ... hakkında mahkemece verilen 05.05.2016 tarihli kararın ... tarafından temyiz edilmemiş olmasına, bu davalı yönünden kararın kesinleşmiş olmasına rağmen davalı ... yönünden de kusur oranına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3.Dava, sahte talimat ve usulsüz işlemlerle davacının hesabından para çekildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. Davalı Halk Bankası A.Ş. Ağrı Şubesi yönünden, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, bu davalı yönünden reddolunan tutar 9.856,04 TL'dir.

Karar tarihinde (2022) yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 nci maddesinin birinci fıkrası, "Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmünü haizdir.

Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde göre asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için ödenecek vekalet ücreti "5.100,00 TL" olarak belirlenmiştir. Bu durumda Mahkemece davalı Halk Bankası A.Ş. yararına "5.100,00 TL" vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, “reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 1.056,10 TL” vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin ve davalı Halk Bankası A.Ş. Ağrı Şubesi vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz eden davalı Halk Bankası A.Ş.'ye iadesine,