Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5413 K.2023/5489

Taraflar arasındaki birleşen alacak davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın davalı ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... İmar Belde Gereksinimleri San. Tic. AŞ yönünden ise davanın reddine, birleşen davanın da kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin birleşen dava yönünden verilen kararı davalı ... vekili tarafından birleşen dava yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ...’nın iştiraki olan diğer davalı şirketin davalı belediyeye ait 2 ayrı kadın bakımevi ve gündüz bakımevi için malzeme talebinde bulunduğunu, malzemelerin bedeli olan 30.12.2008 tarihli 141.600,00 TL’lik faturanın düzenlenip davalı şirkete teslim edildiğini, malzemelerinde ilgili yerlere 16.06.2008 tarihinde teslim edildiğini, teslim edilen fatura bedelinin ödenmediğini belirterek fatura bedelinin teslim tarihinden itiaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müşterek tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının 4734 sayılı Kamu İhale Kanuna (4734 sayılı Kanun) tabi olduğunu, davalı ile davacı arasında, açılan davaya dayanak gösterilen herhangi bir sözleşme ya da ihale bulunmadığını, faturanın davalı adına düzenlenmediğini, iddia edildiği gibi, malzeme alımını yapan davalı şirketin davalı ... iştiraki ile kurulmuş bir şirket olsa dahi ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğunu, davalı belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini, davacı tarafça bildirilen tanıkların, davalı ... çalışanı olmadıklarını, tanık dinlenmesine muvafakat etmediklerini, davacı tarafın avans faizi isteminin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ile davacı taraf arasında bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafça davaya dayanak yapılan faturanın davalı şirkete teslim edilmediğini, davacı tarafça bildirilen tanıkların davalı çalışanı olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 10.03.2016 tarih, 2012/589 E. ve 2016/88 K. sayılı kararı ile dava konusu fatura içeriğindeki malzemelerin, davalı ...

Başkanlığının iştiraki olan ve Çankaya İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından işletilen Çankaya Belediye Başkanlığına ait Kadın Konukevi ve Özliyen Gündüz Bakımevine teslim edildiği, her ne kadar malzemeleri teslim alan bir kısım çalışanlar ifadelerinde, teslime ilişkin belgelerin demirbaş sayımı için düzenlendiğini belirtmiş iseler de, sunulan belgelerin demirbaş sayım çizelgesi niteliğinde olmadığı, demirbaş sayım listelerinin temini hususunda ... nezdinde yapılan yazışmalardan sonuç alınamadığı, malzeme teslim listesi ile düzenlenen fatura arasında herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı,

faturanın davacı tarafın ticari defterlerine işlendiği, dinlenen tanıkların resmi olarak hangi ticaret şirketinin elemanı olarak çalıştıklarını bilmedikleri, nitekim belediyelerdeki norm kadro uygulaması nedeniyle belediyeler tarafından kurulan bir kısım şirketlerin bünyesinde çalışan işçileri zaman zaman diğer iştiraki olan şirketlerde fiilen ya da kayden çalıştırdıkları, her ne kadar davacı tarafça ... aleyhine dava açılmış ise de, davaya dayanak yapılan faturadaki malzemeleri fiilen teslim alan Çankaya İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğu, davalı ...

İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin dava tarihinden önce usulen temerrüde düşürülmediğinden faiz başlangıcının dava tarihi olacağı gerekçesiyle davanın davalı ... yönünden husumutten reddine, diğer davalı şirket yönünden davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren yasal faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı vekili ile davalı şirket vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 10.03.2021 tarih, 2020/4962 E., 2021/2262 K. sayılı kararı ile“..1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki (2) numaralı bend kapsamı dışında sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Tarafların tacir oldukları gözetilerek dava tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Davalı şirket temyizine gelince; davaya konu fatura konusu malların teslim edildiği birimlerin (kadın konuk evi ve gündüz bakımevi) teslim tarihi itibariyle Çankaya Belediyesi’nin hangi iştiraki tarafından işletildiği araştırılmadan ve ayrıca davalı şirket defterleri üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı .. ” gerekçesiyle karar bozulmuş, davalı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça davaya dayanak yapılan faturalardaki malzemelerin Çankaya Belediyesi tarafından işletilen Kadın Konukevi ve Gündüz Bakımevine teslim edildiği, malzemelerin ... tarafından hizmet alımı sözleşmeleri gereğince değişik firmalarda çalışan işçiler tarafından teslim alındığı, her ne kadar davalı vekili kesin hüküm ve zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de, mahkememizce Yargıtay bozma ilamından önce davacı tarafın ... hakkında açmış olduğu davanın usulen reddine karar verildiği, bu durumda kesin hüküm şartlarının oluşmadığı,

zamanaşımı def'i yönünden ise, davaya dayanak yapılan faturanın 30.12.2008 tarihi olduğu, davacı tarafça asıl davanın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 146 ncı maddesinde belirtilen 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan çok önce 14.11.2012 tarihinde açıldığı, mahkemenin asıl dosyasında davalı ...

Başkanlığının, mahkemenin asıl dosyası üzerinden açılan davanın yargılama sürecinde, davaya dayanak faturadaki malzemelerin teslim edildiği Kadın Konukevi ve Gündüz Bakımevinin kim tarafından işletildiği, faturada belirtilen malzemeleri teslim alan görevlilerin hangi iştirak ya da taşeron nezdinde çalıştıklarını usulen mahkemeye bildirilmediği, her ne kadar davacı tarafça, dava konusu alacağa avans faizi işletilmesi talebinde bulunulmuş ise de davalı ...

Başkanlığının tacir olmadığı, bunun dışında faturanın Çankaya İmar Proje İnşaat Madencilik Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlendiği gerekçesiyle davacı tarafın mahkemenin asıl davada davalı ... aleyhine açılmış olan davanın husumet yönünden reddine ilişkin olarak verilen karar, Yargıtay ilamı sonucu usulen kesinleşmiş olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...

İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine açmış olduğu davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile davacı tarafın talep etmiş olduğu 141.600,00 TL miktarın, ilk dava tarihi olan 14.11.2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanunu'nun (3095 sayılı Kanun) 1 inci maddesi gereğince işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak, davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; birleşen dava yönünden verilen kararın bozulması gerektiğini, asıl ve birleşen davaların konusu ve sebeplerinin aynı olduğunu, ilk davanın husumetten reddine kararının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, birleşen davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, kesin hüküm itirazlarının kabul edilmemesi durumunda da birleşen davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, fatura tarihinin 30.12.2008 tarihli olduğundan birleşen davanın açıldığı tarih dikkate alındığında alacağın zamanaşımına uğradığını,

davacı şirketin iddia ettiği alacağın dayandığı malzemelerin temini yönünden herhangi bir ihale ve sözleşmenin bulunmadığını, alacağın tek taraflı faturaya dayandırılarak talep edildiğini, faturanın akdi ilişkinin varlığı için yeterli olmadığını, fatura üzerinde de müvekkili idarenin olmadığını, şirket ismi bulunduğunu, hizmet alımı kapsamında çalışma, çalışanın belediye personeli olduğu anlamına gelmeyeceği, şirket personeli olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği gibi hizmet alımı kapsamında çalışan kişilerce malzemenin teslimi halinde bile malzeme bedelinden belediyenin sorumlu olacağı çıkarımı yapılamayacağını,

ihalesi bulunmayan malzemeden müvekkili belediyenin sorumlu tutulma çabası içinde olunduğunu, ayrıca kabul anlamına gelmemekle beraber asıl davanın açıldığı tarihten itibaren faize hükmedilmesi de kanuna aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, faturadan kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dava, faturaya dayalı alacak istemine ilişkin olup, Mahkemece asıl davada davalı ... aleyhine açılmış olan davanın husumet yönünden reddine ilişkin olarak verilen karar, Yargıtay ilamı sonucu usulen kesinleşmiş olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden asıl davanın reddine, birleşen dava yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin 10.03.2016 tarih, 2012/589 E. ve 2016/88 K. sayılı kararında fatura içeriğindeki malzemelerin, davalı ...

Başkanlığının iştiraki olan ve Çankaya İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından işletilen Çankaya Belediye Başkanlığına ait Kadın Konukevi ve Özliyen Gündüz Bakımevine teslim edildiği, davacı tarafça ... aleyhine dava açılmış ise de, davaya dayanak yapılan faturadaki malzemeleri fiilen teslim alan Çankaya İmar Belde Gereksinimleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğu gerekçesiyle davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, diğer davalı şirket yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiş, Dairemizin 10.03.2021 tarih,

2020/4962 E. ve 2021/2262 K. sayılı bozma ilamının 1 numaralı bendinde davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 nci ve 3 ncü numaralı bentlerde ise asıl davadaki davalı ... İmar Belde Gereksinimleri San. Tic. A.Ş. yönünden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Dava şartlarının sayıldığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde ''Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.'' düzenlemesini içermekte, aynı Kanun'un 115 inci maddesinin ikinci fıkrasında, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi durumunda davanın usulden reddine karar vereceği düzenlenmiştir. Asıl davada davalı ...

Belediyesi Başkanlığı yönünden yukarıda belirtilen Dairemizin bozma ilamının 1 numaralı bendi gereğince Mahkemece verilen husumetten ret kararı kesinleşmiştir. Bu kesinleşen hüküm karşısında tarafları ve konusu aynı olan birleşen dava yönünden anılan düzenleme uyarınca kesin hüküm dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış, birleşen dava hükmünün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ...'na iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,