Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5805 K.2023/5771

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin.... İş Mahkemesinin 2009/808 E., 2012/122 K. sayılı dava dosyasında dava dışı Alfa Tanker Taş. San. Tic. A.Ş. ve Sebat Denizcilik Taş. San. Tic. A.Ş. aleyhine hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak davası açtığını, bu dava sırasında müvekkilinin talebi uyarınca davalı Sebat Denizcilik Taş. San. Tic.

A.Ş.'ye ait Alfa Marmara isimli geminin siciline dava sonuçlanıncaya kadar devir ve temlikten men için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davalı şirketin 27.05.2010 tarihli 20.000,00 USD tutarlı teminat mektubu nedeniyle ihtiyati tedbirin kaldırıldığını, iş mahkemesince yapılan yargılama neticesinde müvekkili lehine 20.473,83 USD alacağa hükmedildiğini, kararın kesinleşmesi akabinde müvekkilince alacağın tahsili için icra yoluna gidildiğini ancak davalının haksız yere teminat mektubunda taahhüt ettiği borcu ödemeye yanaşmadığını ileri sürerek,

teminat mektubunda tazmin yükümlülüğü altına girilen 20.000,00 USD'nin 24.12.2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işletilecek faizi ve fiili ödeme günündeki TL karşılığı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kadıköy 1. İş Mahkemesinin 2009/808 E. sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 397 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince kalktığından tazmin isteminin yerinde olmadığını, müvekkili bankanın kesinleşmiş mahkeme kararı nedeniyle hükümsüz hale gelen teminat mektubundan dolayı ödeme yapmasının söz konusu olmayacağını, Kadıköy 2. İş Mahkemesi tarafından müvekkili bankadan tazmin talebinde bulunmadığını, davacının tazmin talebinde bulunamayacağını savunarak davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 18.02.2020 tarih, 2014/663 E. ve 2020/128 K. sayılı kararı ile İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesinin 2009/808 E. sayılı dosyasında 20.01.2010 tarihinde verdiği ihtiyati tedbir kararı üzerine yapılan yargılama sonucunda 02.02.2012 tarihinde nihai kararı verdiği ve bu kararın temyiz yoluna başvurulmaksızın 19.04.2012 tarihinde kesinleştiği, teminat mektubunun süresinin de nihai kararın kesinleşmesiyle son bulduğu, dolayısıyla teminat mektubunun dava tarihi itibariyle davacı yararına paraya çevrilmesinin mümkün olmadığı, davadaki istemin yasal dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 01.10.2019 tarih, .... sayılı kararıyla; davacı tarafından işçilik alacaklarına dayalı ihtiyati tedbir talepli olarak dava açıldığı, ihtiyati tedbir kararı uyarınca Sebat Denizcilik A.Ş.'ye ait geminin sicil kaydına tedbir konulduğu, yargılama sırasında Sebat Denizcilik A.Ş. tarafından ....

Kadıköy Şubesine ait 20.000,00 USD bedelli 27.05.2010 tarihli lehtarı davacı ... olan kesin ve süresiz teminat mektubu verildiği ve tedbir davalı banka tarafından verilen teminat mektubu üzerine kaydırıldığı, dosyada içeriğinde bulunan teminat mektubu incelendiğinde, mektup metninin “...Sebat Denizcilik A.Ş'nin haksız çıkması halinde aleyhine ihtiyati tedbir kararı alınan ... ile 3. şahışların uğrayacakları zararlara karşılık olarak 20.000 USD'na kadar ihtiyati tedbir koyduran Sebat Denizcilik A.Ş.'nin sözü geçen zararı tazmin borcu için onunla birlikte Bankamızın müteselsil kefil olduğunu,

bu borcun Sebat Denizcilik A.Ş. tarafında ödenmemesi halinde tarafınızdan yapılacak ilk yazılı istek üzerine...derhal, müştereken ve müteselsil kefil sıfatı ile Bankamız tarafından ödeneceğini kabul ve taahhüt ederiz.

İşbu teminat mektubu kesin ve süresizdir...” şeklinde olduğunun tespit edildiğini, Mahkemece, kararın gerekçesinde 6100 sayılı Kanun 389 ve devamı hükümleri gözetilerek, teminat mektubunun süresinin nihai kararın kesinleşmesiyle son bulduğu ve davacı yararına paraya çevrilemeyeceği ifadelerine yer verilmiş ise de;

teminat mektubu metninde mektubun süresiz olduğu ve Sebat Denizcilik A.Ş. tarafından ödenmeyen zarar için bankanın müştereken ve müteselsilen kefil olduğu ibareleri yer aldığına göre artık davacının alacağını teminat mektubunun paraya çevrilmesi yoluyla tahsil edebilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gözetilerek sonuca varılması gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hüküm davacı yararına bozulmuş, bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile; davaya konu teminat mektubu metninde mektubun süresiz olduğu ve Sebat Denizcilik A.Ş. tarafından ödenmeyen zarar için bankanın müştereken ve müteselsilen kefil olduğu ibareleri yer aldığı,

bu hali ile davacının alacağını teminat mektubunun paraya çevrilmesi yoluyla tahsil edebilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu teminat mektubu nedeniyle teminat mektubunda yazılı olan 20.000,00 USD'nin temerrüt tarihi olan 24.12.2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/A bendi uyarınca devlet bankalarına USD cinsinden 1 yıllık vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz işletilmek suretiyle, (fiili ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınarak) davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; lehine hükmedilen vekâlet ücreti yönünden kararın eksik ve hatalı olduğunu, kararda 20.000,00 USD asıl alacağa hükmedilen vekâlet ücretinin yalnızca 6.359,58 TL olarak hesaplandığını, oysa yasa ve yerleşik Yargıtay İçtihatları gereğince vekâlet ücretinin "hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığı esas alınarak davacı lehine vekâlet ücretine" hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece 21.04.2017 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınmaksızın karar verildiğini, davacının teminat mektubu bedelini tazmin talebinin hukuka uygun olmadığını, iş mahkemesi kararı ile birlikte tedbir kararının da ortadan kalktığını, dolayısıyla davalı banka sorumluluğunun da bulunmadığını, dava konusu talep hakkında kesin hüküm bulunduğunu, teminat mektubu tazmin talep hakkının muhataba ait olduğunu, davacının talep hakkı bulunmadığını, teminat mektubundaki muhatabın Kadıköy 2. İş Mahkemesi olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı banka tarafından verilen teminat mektubu nedeniyle ödeme taahhüdünde bulunulduğu iddiasına dayalı alacağın ödenmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 389 uncu maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,