Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5831 K.2024/104

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 09.01.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının iptal edilmesi muhtemel ve iptal davasına konu olduğunu bildiği ayrıca tedbir kararlı ödeme yasağı bulunan ve iptal edilen çeki bankanın kendi ... ve kuvvetini kullanarak çek, senet servisi kaşesi ile davacının zararına tahsil etmeye çalıştığını ileri sürerek çek üzerine ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile davalı bankaya haksız olarak ödenen 219.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek döviz faizi ile birlikte ödeme günündeki TCMB dolar ... esas alınarak TL karşılığı olarak ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği çekin müvekkili bankaya temlik cirosu ile devir ve teslim edilen çek olduğunu, müvekkili bankaya dava yöneltilmesinin yersiz olduğunu, bankanın iyi niyetli hamil olduğunu ve kredi borçlusu ile keşideci arasındaki ilişkileri bilebilecek durumda olmadığını, dolayısı ile temlik cirosu ile müvekkili bankaya temlik eden çekin veriliş sebebini araştırmak ve alt ilişkiyi bilmek durumunda olmadığını, davacının herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın çekten kaynaklı borcunu bankaya ödediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çekin incelenmesinde yasal unsurları içerdiği, arka yüzünde alt alta Sebat Alüminyum A.Ş.'nin kaşesi ve üzerine imza, Ezinç Metal A.Ş.'nin kaşesi ve üzerine imza, ... A.Ş. Kayseri Şube Kaşesi-üzerinde iptal yazısı (imzasız), ... A.Ş. Genel Müdürlük çek senet merkezi kaşesi (imzasız) bulunduğu, "iptal" yazısı ile çekin iptal edilmediği, iptal yazısının ... A.Ş.

Kayseri Şubesi Kaşesi'ne ilişkin olduğu, çekin ... ciro ile davalıya devir ve teslim olunduğu, davalının yetkili hamil olduğu ve en son ciroyu davalının yetkililerinin yaptığı, çek borçlusunun lehtar ile kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan ilişkilere dayanan def'ileri hâmile karşı ileri süremeyeceği, davacı tarafından açılan menfi tespit davasının tarihinin 27.06.2016 olduğu, iş bu davada verilen tedbir kararının tarihinin 28.06.2016 olduğu, olayların akışına göre davalının çeki devralmış olduğu 23.03.2016 tarihinde çekin keşidecisi davacının dava dışı lehdarlara borçlu olmadığını bilmesinin mümkün bulunmadığı,

bu durumda def'ilerin davalı bankaya karşı ileri sürülemeyeceği ve davalı bankanın kötü niyetli olduğunun ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekin davalı banka tarafından iktisap tarihinin hatalı değerlendirildiğini, çekin 23.03.2016 tarihinde teminat amacıyla davalının Kayseri şubesine teslim edildiğini, ancak çekin şube tarafından 13.10.2016 tarihinde tutanakla genel müdürlüğe gönderildiğini ve çekin genel müdürlük tarafından 29.12.2016 tarihinde tahsil edildiğini, burada çeki tahsil eden genel müdürlüğün iktisap tarihinin önemli olduğunu, çekte ... cironun olmadığını, banka şubesinin cirosunu iptal etmesi nedeniyle ciro zincirinin kopacağını ve artık bankanın yetkili hamil olamayacağını,

çekin teminat çeki olmasına rağmen banka tarafından tahsil edilmesinin de bankanın hakimiyet durumunu kötüye kullanması niteliğinde olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, istirdat istemine yöneliktir.

2. İlgili Hukuk 1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 818 ... maddesinde yer ... yollama ile 687 nci madde.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,