Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6226 K.2023/6336

Taraflar arasındaki tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve men'i, tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılması ve maddi ve manevi tazminatın tahsili (asıl dava) ve tasarım hükümsüzlüğü (birleşen dava) davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine, birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl davanın davacıları, birleşen davanın davalısı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl davaya ilişkin dava dilekçesinde; müvekkillerinin çağrı merkezi seperasyon sistemleri ve çağrı merkezi mobilya ürünlerinin imalat ve pazarlamasını yaptıklarını, müvekkillerinden ... adına Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde 27.11.2006 tarih 2006/05269 ve 24.4.2008 tarih ve 2008/02337 nolu çoklu panel endüstriyel tasarımlarının bulunduğunu, ...'in diğer davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olduğunu, davalı şirketin müvekkilinin tescilli tasarımlarının aynını veya ayırt edilemeyecek düzeyde benzerini üretip sattığını, bu durumun müvekkilinin tasarım tescilinden kaynaklı haklarına tecavüz teşkil ettiğini,

davalının müvekkilinin müşterilerine fiyat teklifleri gönderdiğini bu tekliflerde müvekkiline ait tasarımları çizimleri ve müvekkilinin ürettiği ürünlerin fotoğraflarını sunduğunu, davalının tasarım isimli sektör dergisine verdiği reklamda müvekkillerinin asist çağrı merkezinde kurduğu mobilya ve panellerin fotoğrafını kullandığını, müvekkillerine ait ürünlerin fotoğraflarına kendi kataloglarında yer verdiğini, bu durumun aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek davalının müvekkillerinden ...'e ait tescilli tasarımlara tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespitine ve önlenilmesine,

10.000,00 TL yoksun kalınan kazanç kaybı, 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın tecavüzün vuku bulduğu tarihten itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, tecavüzün sonuçlarının giderilmesine ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı Pargeta...Ltd. Şti. vekili birleşen davaya ilişkin dava dilekçesinde; davalı adına tescilli 2006/05269 ve 2008/02337 numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığını ileri sürerek 2006/05269 tasarım tescilinde yer alan (6) ve (9) numaralı, 2008/023337 sayılı tasarım tescilinde yer alan (5), (6) ve (7) numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davaya ilişkin cevap dilekçesinde; tasarımların sadece davacı ... adına tescilli olduğunu, bu nedenle diğer davacı bakımından aktif husumet ehliyetinin olmadığını, davaya dayanak yapılan tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı vekili birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesinde; müvekkilinin tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin Dairemiz bozma ilamına uyarak verdiği 13.12.2018 tarih, 2017/476 E., 2018/403 K. sayılı kararı ile birleşen davaya konu edilen tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığı, bu tasarımlar yönünden hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, bu nedenle asıl davada davacıların dayanağı 2006/05269- (6), (9) ve 2008/02337- (5), (6), (7) tescil nolu tasarımlar başvuru tarihinden itibaren hükümsüz kılındığından,

tasarım hakkına tecavüz oluşmayacağı, haksız rekabete dayalı istem bakımından ise tanık olarak dinlenen Cumhur Karagöl'e asıl davada davalı tarafından gönderildiği iddia edilen çizimlerin davacı iş ürünleri olduğunun dosya kapsamında sunulan delillere göre saptanamadığı, esasen tanık Cumhur Karagöl’ün de gerçek bir müşteri olmayıp davacı adına çalışan kişi olduğu, sırf davalının haksız rekabet edip etmediğinin test amacı ile davalı taraftan fiyat teklifi aldığı, bu durumda tanık beyanlarına itibar etmenin mümkün olmadığı,

davalının verdiği reklamda daha önce davacı tarafça yapıldığı belirtilen çağrı merkezinin fotoğrafını kullandığı kabul edilse dahi bu fotoğrafın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) anlamında eser niteliğinde olmadığından aynı Kanun'un 84 üncü maddesi anlamında haksız rekabetin de söz konusu olmadığı gerekçesi ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, davalı ... adına TPMK nezdinde tescilli bulunan 2006/5296 sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesinin (6) ve (9) numaralı tasarımlarının, 2008/02337 sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesinin (5),

(6) ve (7) numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, asıl davanın davacıları birleşen davanın davalısı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 18.12.2019 tarihli, 2019/1081 E. ve 2019/8290 K. sayılı kararı ile "asıl davada davacı, birleşen davada davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının yerinde olmadığı, asıl davada davacı şirket vekilince, davalının, dava dışı şirkete ait Assist Çağrı Merkezine müvekkili şirket tarafından kurulan mobilya ve panelleri fotoğraflayarak kendi iş mahsülüymüş gibi reklamda kullanıldığını ileri sürdüğü,

reklamda kullanılan iş yerindeki mobilya ve panellerin davacı şirket tarafından imal edildiğinin ispatlanması halinde davalının, anılan iş mahsülünü herhangi bir maliyete ve zahmete katlanılmaksızın reklamında kullanması fiilinin, reklamın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ( 6762 sayılı Kanun) 57 nci maddesi hükmüne göre haksız rekabet teşkil edeceği, bu hale göre Mahkemece,

dava dosyasındaki deliller değerlendirilerek ve gerekirse dava dışı şirketten bu hususta bilgi ve belge istenilerek ve yine gerekmesi halinde keşif ve bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle davalı reklamında yer alan iş yerinin dava dışı şirkete ait çağrı merkezi olup olmadığının ve reklamda yer alan mobilya ve panellerin davacı şirket tarafından imal edilip edilmediğinin belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle hükmün bozulmasına ve dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleşen davaya ilişkin olarak evvelce verilen hükmün kesinleştiği, asıl davadaki tasarıma tecavüz iddiasına dayanak yapılan tasarımların hükümsüzlüğüne karar verildiği, kararın, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olduğu, bu nedenle belirtilen talebin reddi gerektiği, haksız rekabet iddiası bakımından, davacı şirketin, davalının, dava dışı bir şirkete ait iş yerine kendisi tarafından kurulan çağrı merkezini fotoğraflayarak sektör dergisinde yayınlanan reklamında aynen kullandığını ileri sürdüğü,

reklamda kullanılan mobilya ve panellerin davacı şirket tarafından üretildiğini ispat külfetinin davacı şirkette olduğu, davacı yanın dayandığı tüm delillerin toplandığı, uyulan bozma ilamı doğrultusunda dava dışı Assist A.Ş.'ye müzekkere yazılarak tüm kayıt ve belgelerinin dosyaya kazandırıldığı ve keşif yapılmasına karar verildiği ancak davacının keşif masrafını yatırmadığı ve 13.07.2021 tarihli dilekçesiyle keşif taleplerinin olmadığını bildirdiği bu nedenle keşif yapılmadığı,

haksız rekabet iddiaları yönünden toplanan tüm deliller ışığında yapılan bilirkişi incelemesi ile de davacı şirket ile dava dışı Assist A.Ş. arasında ticari ilişki tespit edilmekle birlikte, Assist Çağrı Merkezinde bulunan mobilya ve panellerin davacı iş ürünü olup olmadıklarının ticari defterler ile cari hesaplardan tespiti mümkün olamadığı, bu itibarla, davacının haksız rekabet iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen dava bakımından ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davacıları birleşen davanın davalısı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davanın davacıları birleşen davanın davalısı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelmeye dayalı olduğunu, raporda, sundukları delillerin değerlendirilmediğini, oysa sunmuş oldukları delillerle, davalıya ait reklamda kullanılan mobilya ve panellerin müvekkili şirket tarafından üretildiğini ispatladıkları gibi reklamdaki iş yerinin dava dışı Assist şirketine ait çağrı merkezi olduğunu da ispatladıklarını, yargılama sürecinde alınan bilirkişi raporlarıyla da, davalının müvekkiline ait görselleri aynen kendi reklamında kullandığının belirtildiğini, Mahkemece, tüm bunlara rağmen haksız rekabet iddialarının ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Temyize getirilen uyuşmazlık, davalı ürünlerinin reklamına ilişkin görselde yer alan çağrı merkezinin ve yine bu görselde yer alan mobilya ve panellerinin davacı şirketin iş ürünü olup olmadığı ve dosya kapsamındaki delillerin belirtilen hususları ispat noktasında yeterli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6762 sayılı Kanun'un Haksız Rekabete ilişkin 57 nci ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davanın davacıları birleşen davanın davalısı vekili bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Asıl davanın davacıları birleşen davanın davalısı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,