Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/696 K.2023/2033

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen dosya davacısı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dosya davacısı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dava davacısı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Kayseri 5. İcra Dairesinin 207/12527, 2017/12480, 2017/12481 sayılı icra dosyalarına konu çekler nedeniyle davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatılmışsa da ödemesi yapılan ürünler davacıya teslim edilmediğinden davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile davalıya verilen çekler karşılığı ürün teslimi yapılmamasına rağmen davacı tarafından Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün 2017/15701, 2017/15702, 2017/13306, 2017/15120, 2017/14255, 2017/15118 sayılı dosyalarında davacı aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe konu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen dosya davalısı vekili cevap dilekçelerinde; kambiyo senetlerinin aksinin yazılı delil ile ispat olunacağını ve davacının iddiasına yönelik herhangi bir yazılı belge sunmadığını savunarak davaların reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, bilirkişiden alınan raporda davacının 2016 yılı defterlerinin lehine delil olduğu, davacının davalıya 2017 yılı sonu itibariyle 88.119,68 TL borçlu olduğu, ayrıntısı raporun 1 inci maddesinde belirtilen çeklerin tamamının keşide tarihinin 2017 olduğu ve davacının 2017 defterlerinde bu çeklerle ilgili herhangi bir kayıt olmadığı yönünde görüş bildirildiği, davalının defterlerinin incelenmesine karar verilmiş ise de davalı tarafça defter inceleme gününde defterlerinin sunulmaması nedeni ile inceleme yapılamadığı,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 201 inci maddesi uyarınca senede karşı ileri sürülen her türlü iddianın senetle ispatının gerektiği, somut olayda davacının çeklerin aslında avans olarak verildiğini, mal tesliminin yapılmadığını iddia ettiği, ispat külfetinin davacıda olduğu, ancak davacının dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığına dair yazılı delil sunmadığı, davacı tarafın delilleri arasında yemin delilinin olması nedeni ile davacı vekiline yemine başvurup başvurmayacağı hususu hatırlatıldığı, davacı vekili tarafından 24.03.2021 tarihli dilekçe ile yemine başvurmayacaklarının beyan edildiği,

davacının defterlerinin tek başına borçlu olmadığının ispat için yeterli olmadığı, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine, Mahkemece verilmiş ve uygulanmış bir tedbir kararı olmadığından davalının da kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davacısı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili asıl ve birleşen dosyaya ilişkin istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin kararının hukuka aykırı olduğunu, davalı defterlerini sunmadığı takdirde bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, İlk Derece Mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında davacının asıl ve birleşen davaya konu çeklerin karşılığında mal teslimi yapılmadığını hukuken geçerli yazılı delillerle ispat edememesi nedeniyle asıl ve birleşen davanın reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosyalar davacısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili asıl ve birleşen dosyalara ilişkin temyiz dilekçesinde; istinaf başvurusundaki itiraz sebeplerini yineleyerek istinaf mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davalar, davalı tarafından davacı aleyine başlatılan icra takiplerine konu kambiyo senetlerinin davalı tarafça ürün teslimi yapılmadığından bedelsiz kaldığından bahisle çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 6100 sayılı Kanun'un 201 inci maddesi.

3. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen dosyalar davacısı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,