Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7056 K.2023/6602

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasının bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sonunda, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı nezdinde leasing all risk sigortası ile makine kırılması teminatı verilen CNC lazer işletme tezgahı makinesinin 25.10.2016 tarihinde hasarlandığını, davalının bildirdiği ... firmasınca makine parçalarının sökülüp götürüldüğünü ancak uzun süre geçmesine rağmen onarımın yapılmadığını, davalıdan onarım bedelinin istendiğini, ... firmasından da makinenin iadesinin istendiğini ancak cevap alınamadığını ileri sürerek şimdilik 10.000,00 euronun avans faiziyle tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 102.000,00 euroya yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının hasarlı lazer makinesinin tamir edildiğini, sadece hasarlı parça olarak tüpün kaldığını, poliçeye göre bu hasarın da muafiyet altında kaldığını savunarak davanın redidni istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 25.03.2018 tarihli, K-2018/19028 sayılı kararı ile hasarın poliçe kapsamında olduğu, makine kırılması sigortası genel şartlarına göre tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indirim yapılamayacağı, davacının ıslah talebinin usulüne uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 102.000 euronun faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş, bu karara davalı vekili tarafından süresi içinde itiraz edilmiştir.

IV. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 04.07.2018 tarihli, 2018/İHK-5493 sayılı kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine, itiraza konu kararın aynen infazına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 06.07.2020 tarih, 2019/4271 E. ve 2020/3464 K. sayılı kararıyla '''.. Somut uyuşmazlıkta dava konusu sigorta başkası lehine sigorta olup; davacı ... Grafik San. Tic. Ltd. Şti. sigorta ettiren, sigortalı ise dava dışı ... Finansal Kiralama A.Ş.'dir.

6102 sayılı TTK'nın 1454. maddesi uyarınca; sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkı sigortalıya aittir. Dava konusu poliçede bu yönde (aksine) bir hüküm yoktur. O halde, sigortalı tarafından hakem heyetine sunulan muvafakat başlıklı yazının dava dışı sigortalının alacağını temlik niteliğinde olmadığından hukuken sigorta ettirene talep ve dava hakkını kazandırdığından söz edilemez.

Bu durumda, sigorta ettiren davacının aktif dava ehliyeti değerlendirilip sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın re’sen bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmediği ..'' gerekçesiyle kararının bozulmasına karar verilmiş, davacı vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

B.Karar Düzeltme Kararı Dairemizin 16.12.2021 tarih, 2021/141 E. ve 2021/7183 K. sayılı kararı ile Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440’ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

C. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Kararı

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararından sonra davacı vekilince 21.02.2022 tarihli dilekçe ekinde ibraz edilen ''Alacağın Devri Beyanı (TBK.183)'' başlıklı bila tarihli yazıya göre, dava dışı sigortalı ... Finansal Kiralama A.Ş.'nin başvuru konusu 25.10.2016 tarihli hasardan kaynaklanan tüm talep ve dava haklarını davacı ... Grafik San. Tic. Ltd.

Şti.'ye temlik ettiği ve tüzel kişiler arasında gerçekleşen bu temlik işleminin 22.07.2020 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun (5684 sayılı Kanun) Ek 6 ncı maddesi kapsamında da olmadığından davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğuna ve ilk kararda belirtilen gerekçelerle davalı itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... şirketinin Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 25.03.2018 tarih ve K-2018/19028 sayılı kararına yaptığı itirazın reddine, itiraza konu kararın aynen infazına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyanın kapsamı ve detaylı bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle hakem heyetinin dosyadan el çekme kararının verilmesi gerektiğini, başvuru konusu hasar açısından müvekkili şirket nezdinde yapılan inceleme ile birlikte meydana gelen hasarın muafiyet altı kalması nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirket nezdinde hasar dosyasına istinaden ekspertiz raporu tanzim edildiğini, söz konusu ekspertiz raporunda eksik sigorta hususunun tespit edildiğini,

meydana gelen hasarın CNC makinesinde yer alan tüpte gerçekleştiğini ve bu zararın sigorta poliçesinde yer alan özel kloz gereğince değerlendirilmesi gerektiğini ve yapılan inceleme ile birlikte hasar miktarının muafiyet altı kaldığı kanaatine varıldığını, yapılan teknik kontroller neticesinde lazer ünitesinin içerisinde bulunan lazer tüpünün hasarlanmış olduğunun tespit edildiğini,

sigorta poliçesi kapsamında ''Elektronik Cihazlarda Valf ve Tüpler Cihaz bedelinin %10'u maksimum 5.000,00TL ile teminata dahildir.'' şeklindeki özel klozuna göre elektronik cihazlarda meydana gelecek valf ve tüp hasarlarında cihaz bedelinin %10 tutarı ve maksimum 5.000,00 TL ile teminat altına alındığını, ''500.001 TL ve üzerinde CNC makineleri için minimum 2.000 USD olmak üzere hasar bedelinin %15'i oranında tenzili muafiyet uygulanır'' şeklinde belirtmek suretiyle muafiyet tenzili tutarının belirlendiğini,

hasar anındaki döviz kuru ile birlikte hasara uygulanacak olan muafiyet tenzilinin Türk Lirası açısından 6.156,00 TL olmak üzere meydana gelen hasarın muafiyet altında kaldığını, ayrıca kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirket aleyhine hesaplanan tazminat tutarı üzerinden mutlak surette eksik sigorta tenzilinin uygulanması gerektiğini, yine kabul anlamına gelmemek üzere başvuru konusu hasarın müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen sigorta poliçe teminat kapsamına girip girmediği hususunda ve mevcut özel kloz doğrultusunda sigorta hukuku bilirkişisinden rapor alınması gerektiğini,

poliçe özel şartları uyarınca tespit edilecek hasar tutarı üzerinden muafiyet tenzili uygulanması ve eksik sigorta hususuna ilişkin de tenzil uygulanması gerektiğini, aleyhe hüküm kurulması ihtimalinde vekalet ücretinin avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak miktarın beşte biri olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, leasing all risk sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun (5684 sayılı Kanun) 30 uncu maddesinin on beşinci fıkrası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1454 üncü maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 435 inci maddesi.

3. Değerlendirme Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,