Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7470 K.2023/7085

Taraflar arasındaki hizmet sözleşmesiyle öngörülen sır saklama yükümlülüğü ve rekabet etmeme yasağına aykırılıktan kaynaklanan cezai şartın tahsili davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı tarafından davacı aleyhine açılan bir kısım işçilik alacaklarının tahsili davasına karşı dava olarak açtığı işbu davaya ilişkin dava dilekçesinde; davalının, taraflar arasında 24.12.1999 tarihinde akdedilen hizmet sözleşmesi tahtında müvekkili şirket nezdinde İzmir Bölge Müdürü olarak görev yaptığını, davalının, sözleşmenin 2.1/d maddesiyle, müvekkiline ait ticari sırları sözleşme sona erdikten sonra da süresiz olarak saklamayı,

8.1 maddesiyle ise iş akdinin her hangi bir sebeple feshinden itibaren bir yıl süreyle müvekkili ile rakip bir firma ile çalışmamayı yani TNT firması ile rekabet etmemeyi aksi takdirde bir yıllık brüt maaşı tutarında cezai şart ödemeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmeyi 22.04.2000 tarihinde haklı nedenlerle feshettiğini, davalının sözleşmesinin feshinden kısa bir süre sonra müvekkilinin rakibi olan DHL firmasında, İzmir Bölge Müdürü olarak görevlendirilmek amacıyla Marmara Bölge Müdürü olarak çalışamaya başladığını ve bu suretle rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı davrandığını,

davalının sır saklama yükümlülüğüne de riayet etmeyip müvekkilinin ticari sırlarını ... çalışmaya başladığı rakip firmada kullandığını, müvekkili şirket çalışanlarına ve üçüncü kişilere karşı müvekkilini kötüleyip müvekkili şirket çalışanlarını DHL firmasıyla çalışmaya ikna etmeye çalıştığını, davalının hem sır saklama hem de rekabet yasağı hükümlerine riayet etmemesi sebebiyle müvekkiline cezai şart ödemesi gerektiğini ileri sürerek toplam 56.453,76 TL cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmeyle öngörülen rekabet etmeme yasağının çalışma özgürlüğüne aykırı olması sebebiyle batıl olduğunu ve müvekkilinin davacının ticari sırlarını kullandığına ilişkin iddianın gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Davanın açıldığı İstanbul 6. İş Mahkemesinin 13.09.2011 tarih, 2000/1293 E. ve 2011/830 K. sayılı kararı ile işçilik alacaklarına ilişkin asıl davanın kabulüne, cezai şartın tahsili istemine ilişkin karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı karşı davacı TNT...Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 10.12.2013 tarihli, 2011/48638 E., 2013/32425 K. sayılı kararı ile "asıl davada, davalının sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği gözetilmeksizin karar verilmesi doğru olmadığı gibi karşı dava bakımından Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gözetilmeksizin karar verilmesinin de doğru olmadığı" gerekçesiyle hükmün bozulmasına ve dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

1. İstanbul 6. İş Mahkemesinin bozmaya uyarak verdiği 02.04.2014 tarihli kararla, karşı davanın görevsizlik nedeniyle reddiyle esas dosyadan tefrik edilmesine karar verilmiş, karşı dava dosyası, görevli İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek ... esas almıştır.

2.İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 12.04.1993 tarihinde süresiz hizmet sözleşmesi imzalanarak iş akdinin kurulduğu, yine 24.12.1999 tarihinde hizmet sözleşmesi imzalandığı, 24.04.2000 tarihinde iş akdinin davacı tarafça fesih edildiği,

gerek iş sözleşmesinin akdedildiği gerekse de feshedildiği tarihler gözetildiğinde somut uyuşmazlığın 818 sayılı Borçlar Kanunu (818 sayılı Kanun) hükümlerine göre çözüme kavuşturulması gerektiği, 818 sayılı Kanun'un 348 ... ve devamındaki maddelerde, haksız rekabetin ... bir şekli olarak işçi ve işveren arasındaki hizmet akitlerinin devamı ve hitamında rekabet yasağına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 48 ... ve devamı maddelerinde, herkesin dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahip olduğunun güvence altına alındığı,

818 sayılı Kanun'un 20 nci maddesinde, akdin mevzunun gayrimümkün veya gayri muhik yahut ahlaka aykırı olması halinde o akdin batıl olacağı belirtildiği, sözleşmenin tarafları, sözleşme özgürlüğüne göre sözleşmenin konusunu belirlemede ... iseler de bu özgürlüğün sınırsız ve sonsuz olmadığı, 818 sayılı Kanun'un 19 uncu, 20 nci ve 349 uncu maddelerinde bu özgürlüğün sınırlarının çizildiği, sözleşmede öngörülen rekabet yasağının;

ancak işçinin iktisadi geleceğinin hakkaniyete muhalif olarak tehlikeye girmesini menedecek surette zaman, yer ve işin nevi noktasında hal icabına göre münasip bir hudut dahilinde şart edilmiş ise geçerli olacağı, somut durumda, davalının imzaladığı hizmet akdinin rekabet yasağına ilişkin maddesinde, bir coğrafi ... sınırlaması bulunmamasının işçinin iktisaden mahvına sebep olacak mahiyette olduğu, davacı şirketin faaliyet alanının tüm taşımacılık sektörünü ilgilendirmesi nedeniyle yukarıda açıklanan çalışma özgürlüğüne, akit serbestisine ilişkin yasal düzenlemelere aykırı olduğu,

bu nedenle rekabet etmemeye ilişkin sözleşme hükmünün batıl sayılması gerektiği, diğer yandan davacı tarafça, davalının sır saklama yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği iddia edilmiş ise de bu hususu ispat yarar somut bir delil sunulmadığı, kaldı ki; davalının ... iş yerindeki sorumluluk alanının da başka bir bölge olduğu ve davacı nezdinde çalıştığı bölgede çalışmadığı, bu nedenle her iki talebin de haksız olduğu ve yine bu nedenlerle aksi yöndeki bilirkişi görüşüne itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamı itibariyle, davalının rekabet etmeme yasağına riayet etmediğinin ... olduğunu, Mahkemenin, rekabet yasağına ilişkin sözleşme hükmünün batıl olduğuna ilişkin tespitinin doğru olmadığını, sözleşmenin tarafların ... iradesiyle kurulduğunu ve rekabet yasağının, süre ve yapılması yasak olan işler bakımından sınırlandığını, Mahkemece, konusunda uzman bilirkişi heyetlerinin görüşüne itibar edilmemesinin doğru olmadığını, Mahkemenin, bilirkişi görüşüne, hangi sebeplerle itibar etmediğini gerekçelendirmediğini, sır saklama yükümlülüğüne ilişkin talep bakımından eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet sözleşmesiyle öngörülen sır saklama yükümlülüğü ve rekabet etmeme yasağına aykırılıktan kaynaklanan cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 48 ... maddesi, 818 sayılı Kanun'un 19 uncu ve 20 nci maddeleri ile aynı Kanun'un hizmet sözleşmelerindeki rekabet yasağına ilişkin 348 ... ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,