Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/896 K.2023/5496

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İstanbul’da merkezi bulunan uluslararası markalara yüksek kaliteli fason hazır giyim üretimi ve kendi markası altında üretim-ihracat yapan bir şirket olduğunu, ayrıca Korgun\Çankırı adresinde kain imalat biriminin Korgun Organize Sanayi Bölgesi 109 Ada 5 Parsel 17.09.2013 tarih ve A11830 sayılı 26.12.2013 tarih ve C109413 sayılı yatırım ve teşvik belgeleriyle kurulmuş olduğunu ve halen faaliyetine sürdürmekte olduğunu, firmanın Merkez ve Korgun birimlerinde işe alım sürecinde ve personel istihdamında işe alınan personelin detaylı bir araştırma ve incelemeden geçirilerek istihdam edildiğini,

birimlerde üretilen ürünlerin uluslararası markalara fason ve kendi markası ile ihracat için üretilmesi sebebiyle nitelikli personel çalıştırmakta ve kurum içi eğitim politikası yürütüldüğünü, Korgun biriminin yönetim ve idari sorumluluğunun 15.04.2013 tarihinden itibaren Zekai Durmuş tarafından yürütüldüğünü, dava konusu zararın müvekkilinin Korgun/Çankırı imalat birimine TC Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Çankırı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 12.08.2013 tarih 13080209 sayılı iş emri ile ilgili olduğunu,

işe başlama tarihi 22.01.2014 olan Meral Macar ile işe başlama tarihi 10.02.2014 olan Hayriye Yılmaz’ın iş başvurusunun birim yöneticisi ve idari amiri olan Zekai Durmuş tarafından kabul edildiğini, ilgi denetim raporu ile yasa ve sair mevzuat kapsamına aykırı olarak esasen iş başvurusu kabul edilmiş olan bu iki personelin birim yöneticisi ve idari amiri Zekai Durmuş tarafından kursiyer olarak iş başvuruları kabul edilen personelin iş başvurusunu takiben merkez birimine bilgi ve belgelerin bildirilmesi ve bilgi ve belgelerin merkezi birimlerine iletilmesi,

kursiyer olarak istihdam edilecek personelin istihdamı hakkında ve ilgili konularda merkez biriminden ve firma danışmanlarından bilgi alması gerektiğini, birim yöneticisi ve idari amir Zekai Durmuş'un Çankırı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 10.02.2014 tarihinde tutulmuş olan Sosyal Güvenlik Denetim Raporu ilgili tutulan tutanağı belirtmiş oldukları süreçleri izlemeyerek ve sehven kendi kusuru bulunduğu halde kabul ve imza ettiğini, bu sebeplerle yönetici sorumluluk hatasından dolayı müvekkili firmanın zararının oluştuğunu,

zararın tespit ve tazmini için müvekkili şirket ile davalı AIG Sigorta A.Ş. arasında düzenlenen Yönetici Sorumluluk Sigortası özel şartlarına istinaden müracaatta bulunulduğunu ancak davalı ... şirketinin tazminat taleplerini haksız ve hukuka aykırı olarak reddettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL sigorta tazminatı alacağının 03.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin talebine konu zararın hem bir idari para cezası teşkil etmesinden dolayı hem de maaş ve istihdam uygulamasına yönelik talep olması nedeniyle gerek poliçe genel şartları, gerekse poliçe özel şartı uyarınca teminat dışında bırakıldığını, poliçe kapsamındaki sigortalıya karşı doğrudan talepte bulunulmadıkça bu sigortalının sorumluluğunu teminat altına alan sigorta şirketine karşı talepte bulunulamayacağını, Zekai Durmuş'un poliçe kapsamında sigortalı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket ile davalı ... arasında 01.03.2014 - 01.03.2015 tarihlerini kapsayan “Yönetici Sorumluluk Sigorta Poliçesi'' nin akdedildiği, bu noktada taraflar arasında uyuşmazlığın bulunmadığı,

uyuşmazlığın davacı şirketin Çankırı'da faaliyet gösteren üretim tesislerinde 10.02.2014 tarihinde SGK İl Sosyal Güvenlik Müdürlüğü tarafından yapılan denetimler sırasında sigorta girişleri yapılmaksızın çalıştırıldığı tespit olunan personel ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen cezalar ve teşvik belgelerinin ilgili mevzuat kapsamında yeniden düzenlenmesi kapsamında yapılmak zorunda kalınan idari masraf ve ödemeler nedeni ile uğranılan zararın poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı hususundan kaynaklandığı,

10.02.2014 tarihinde SGK İl Sosyal Güvenlik Müdürlüğü tarafından yapılan denetimler sırasında sigorta girişleri yapılmaksızın çalıştırıldığı tespit olunan personel ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen cezaların idari para cezası niteliğinde olup taraflar arasındaki yönetici sigorta poliçesinin A.4.3 klozu kapsamında aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalan ödemeler başlığı altında yer alan düzenlemede idari ve adli para cezaları dahil her tür ceza ve cezai şartların teminat dışı sayıldığı,

taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan mesleki sorumluluk sigorta poliçesinde davalı sigortacı AIG Sigorta A.Ş.'nin idari ve adli para cezaları dahil her tür ceza ve cezai şartları ek prim almak suretiyle teminat altına aldığına ve bu hususu kapsam dışı haller arasından kaldırarak teminata dahil ettiğine ve/veya uyuşmazlık öncesinde bizzat sigortalı/sigorta ettiren tarafından davalı sigortacıdan talep olunarak iş bu ek teminatın verilmesi karşılığında tahakkuk eden primin ödendiğine dair herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı,

davacı şirket adına tanzim olunan 30.01.2015 tarih ve seri A sıra no: 15806 sayılı KDV dahil 1.770,00 TL tutarlı faturanın yatırım teşvik belgesi tanımıyla davacının yeniden teşvik belgesi başvuru işlemlerinin takibi için tanzim edildiği, söz konusu faturanın taraflar arasında mesleki sorumluluk sigortası genel şartlarının A.

1 inci sigortanın konusu başlıklı düzenlemesinde yer alan sigortacının sorumluluğunun sigortalının poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu tarif edilerek sınırları çizilen mesleki faaliyeti ifa ederken sözleşme yürürlükte iken meydana gelen olay nedeniyle ve sözleşme süresi içinde sigortalıya karşı ileri sürülebilecek taleplere karşı koruma sağladığı dikkate alındığında teminat kapsamında bulunmadığının anlaşıldığı, davacı tarafça davalı nezdinde açılan hasar dosyasına sunulan 2,377,17 TL teşvik başvuru ücretine ilişkin belge/ evrakın Gemy Teks.

Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. unvanlı dava dışı şirket ile ilgili olduğu, ayrıca sigortalı işe giriş bildirgeleri kuruma verilmeyen 2 işçi hakkında resen geçmişe dönük tahakkuk ettirilen teşvik kapsamında tahsili öngörülen işveren prim borcunun Çankırı'daki idare amirinin davacının İstanbul'daki genel merkezine bilgi vermemesinden kaynaklandığını iddia eden davacı tarafın bu konuda iddiasını ispat edecek somut delili dava dosyasına sunamadığı, bu hali ile davacının iddialarının dosya kapsamında sübut bulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın teminat kapsamında olduğunu, Mahkeme kararından poliçede bu teminatlar için ek prim ödenmediği tespitinin mevzuat hükümlerine aykırı olup hatalı olduğunu, ayrıca dava konusu borçların Çankırı’daki idari amir Zekai Durmuş’un İstanbul’daki şirketin genel merkezine bilgi vermemesinden kaynaklandığının ispat edilemediği belirtilmiş ise de dava konusu yöneticilik sorumluluk sigortasının özel koşullar/ açıklamalar / teminat klozları (sayfa 1) başlığında da belirtildiği üzere mesleki sorumluluk sigortası ile yönetim sorumluluğunu kapsadığını, dava konusu hasarın meydana geldiği,

müvekkili şirketin Korgun biriminde, yönetim ve idaresi ve yöneticisi sorumluluğunun 15.04.2013 tarihinden itibaren yürüten Zekai Durmuş’tan daha yetkili bir idari yönetici bulunmadığını, özel ve tüzel şirketler bünyesinde çalışanlara ait görev tanımını gösteren belge ve/ya belgelerin tanziminin aynı hukuk ilkeleri kapsamında değil taraflar arasında serbestçe akdedilen ve imzalan sözleşmeler kapsamında olduğunu,

Zekai Durmuş’un SGK işe giriş bildirgesinde şirket nezdinde makineci olarak yazılmış olmasının 5510 sayılı Kanun'la düzenlenen yasal bir zorunluluk olup bu hususun Zekai Durmuş’un davalı şirket vekilinin iddia ettiği üzere onun çalıştığı şirkette yönetim sorumluluğunun olmadığını tespit edemeyeceğini, Zekai Durmuş'un yönetici değil, imzalı görev tanımı belgesinde de yazılı olduğu üzere idare amiri olduğunu, dava konusu hasarın oluş şekli, Mahkeme kararında yer aldığı üzere, Zekai Durmuş’un şirkete alınan iki personelin işe giriş bildirimlerinin prosedüre uygun olarak yapmamış olması sebebiyle sigortalının uğradığı zarardan dolayı değil,

işe alınma prosedürleri çerçevesinde kursiyer olarak işe alınan iki personelin başvuru evraklarının ve özlük dosyalarının şirket merkezinin ofisine, unutma ve/ya ihmal sebebiyle iletilmemesi, Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından yapılan denetimde kursiyer olarak eğitim gören bu kişilerin tutanaklara çalışan olarak kayıt edilmiş olması ve müvekkili şirketi temsil ve ilzama yetki ve sorumluluğu verilmediği halde kurum belgelerinin Zekai Durmuş tarafından imzalanması olduğunu, SGK işe giriş bildirgelerini vermenin Zekai Durmuş’un görev sorumluluğunda olmadığını,

Zekai Durmuş'un “İdari İşler Müdürü” olarak görev sorumluluğu olan Korgun/Çankırı üretim biriminin sevk ve idaresini yaptığını, SGK nezdinde izlenmesi gereken prosedürlerin yürütülmesinin profesyonel meslek uzmanları (...M.M. veya Y....M.M.) tarafından yürütüleceğini, müvekkili şirketin bu hizmetleri İstanbul'da bulunan merkezinde dışarıdan hizmet alımı olarak yapmakta olup, bu hizmetin sağlandığı ilgili meslek mensubunun yeterlilik belgesinin, dava dosyasına mesnet belge olarak sunulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, poliçe kapsamında sigortalı sayılan şahsın hatalı eylemi nedeniyle dava konusu zararın oluştuğunu ispatlayamadığına göre, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Yönetici Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında uğranılan zararın davalı ... şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,