Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/946 K.2023/4365

Taraflar arasındaki yabancı hakem kararının tanınması ve tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabülüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalıların ortağı olduğu "Akkaya Eps Dış Tic.

Kollektif Şirketi ... ve Ortağı" şirketi arasında 16.12.2013 ve 23.12.2013 tarihli iki ayrı sözleşme bulunduğunu, her iki sözleşmede de tahkim şartı bulunmakta olup sözleşmelerden kaynaklı her türlü uyuşmazlığın çözüm yerinin Rusya Federasyonu Ticaret ve Sanayi Odası Uluslararası Tahkim Mahkemesi olacağının kararlaştırıldığını, taraflar arasında çıkan uyuşmazlık nedeniyle davacı şirketin Rusya'da tahkime başvurduğunu, bu yargılamada davalı şirketin temsil edildiğini, iki ayrı uyuşmazlığa ilişkin iki ayrı yargı kararı verildiğini, 17.06.2016 tarih, 169/2015 sayılı karara göre.

27.532,21 Euro ceza ile 152.548,76 Rus Rublesi vekâlet ücreti ve 306.003,47 Rus Rublesi yargı giderinin Akkaya Eps Dış Tic. Koll. Şirketi ... ve Ortağı şirketinden alınarak davacıya verilmesine kesin olarak karar verildiğini, yine 17.06.2016 tarihli, 172/2015 sayılı kararda ise 45.740,72 euro ceza ile 100.000 Rus Rublesi vekâlet ücreti ve 454.756.03- Rus Rublesi yargı giderinin Akkaya Eps Dış Tic. Koll.

Şirketi ... ve Ortağı şirketinden alınarak davacıya verilmesine kesin olarak karar verildiğini, davacının başvurularına karşı davalının ödemede bulunmadığını, davalıların kollektif şirketi tasfiye ettiklerini, bu şekilde borçtan kurtulmayı amaçladıklarını, ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 237 inci maddesinin birinci fıkrasına göre kollektif şirketin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde davanın ortaklara karşı da açılabileceğini, bu hükme dayanarak husumeti davalılara yönelttiklerini ileri sürerek Rusya Federasyonu Ticaret ve Sanayi Odası Uluslararası Tahkim Mahkemesi'nin 17.06.2016 tarih,

169/2015 sayılı ve 17.06.2016 tarihli, 172/2015 sayılı kararların tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; somut uyuşmazlık bakımından Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, tenfizi talep edilen kararlar dava dilekçesinde zikredilen şirket hakkında verildiğininden müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, tahkim kararlarının hatalı tercüme edildiğini, tahkime konu davanın tarafı olan şirket tarafından davacı aleyhine Rusya'da dava açıldığını ve bu davanın halen devam ettiğini, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, davacının teminat yatırması gerektiğini, hakem kararlarının kamu düzenine aykırı olduğunu,

Rusya ile Türkiye arasındaki politik sorunlar sebebi ile müvekkillerinin savunma yapmak için Rusya'ya gidemediğini, yetkilendirilen vekilin ise yeteri kadar savunma yapamadığını, kararların, ideolojik ve politik saiklerle verildiğini, bu durumun temel adalet prensiplerine aykırılık teşkil ettiğini, tahkimin uyguladığı hukuk kurallarının Türk hukuk sisteminin temel prensiplerine aykırı olduğunu, hakem seçimi konusunda yeterli süre ve imkân verilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Tenfizi istenen hakem kararlarının ticari iş nedeniyle ödenmeyen bir alacağa ilişkin olduğu, bu nedenle Türk Hukukuna göre akdi münasebetten kaynaklanan ve ticari mahiyette sayılan bir uyuşmazlık kapsamında yer aldığı, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 48 inci maddesi kapsamında davacıdan teminat alınmasına gerek olmadığı, kararların kesinleşme şerhi ile onaylı örnekleri ve Apostil şerhli konsolosluk tarafından onaylı tercümelerin sunulduğu, her iki tarafın tahkim yargılamasına katıldığı ve temsil edildiği,

tahkim yargılaması sırasında bu konuda herhangi bir itiraz olmadığı gibi görülen tanıma ve tenfiz dosyasında da bu yönde bir itirazın olmadığı, taraflar arasında geçerli bir tahkim anlaşması olduğunun tespit edildiği, yine New York Sözleşmesine göre, hakem kararının hakemler tarafından yetkileri dahilinde verildiği ve bu şartında gerçekleştiği, her iki hakem kararına konu uyuşmazlığın da Rusya Federasyonu Ticaret ve Sanayi Odası Uluslararası Tahkim Mahkemesi yargılama usullerine uygun şekilde ve taraflar arasındaki anlaşma hükümlerine göre gerçekleştirildiği,

sunulan belgelere göre tenfizi istenen hakem kararlarının usulüne göre kesinleştiği, Hakem kararlarına konu uyuşmazlığın tahkime elverişli olduğu, kamu düzenine bir aykırılık olmadığı, her iki hakem kararının tanıma ve tenfizi için aranan bütün şartların gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Rusya Federasyonu Ticaret ve Sanayi Odası Uluslararası Tahkim Mahkemesince verilen 17.06.2016 tarih, 169/2015 sayılı kararının ve yine 17.06.2016 tarih, 172/2015 sayılı kararının tanınmasına ve tenfizine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut uyuşmazlık bakımından Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, tenfizi istenilen kararların müvekkillerinin ortağı olduğu şirket hakkında verildiğini, bu nedenle müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, davacıdan teminat alınması gerektiğini, tenfizi istenilen hakem kararlarında kamu düzenine aykırılık bulunduğunu, tahkim kararının politik olduğunu, Türk hukukuna, adalete aykırı olduğunu, hakem seçiminde yeterli süre ve imkan verilmediğini, tahkim heyet oluşumunda ve sözleşme edim sırasında aykırılık bulunduğunu, savunma hakkının kullanılmasında kısıtlamalar yapıldığını bu nedenle kamu düzenine aykırılığın mevcut olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ancak İlk Derece Mahkemesince davalıdan maktu harç alınması gerekirken nispi harca hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin tenfizi istenilen kararlarda davalı olarak yer alan kollektif şirketin ortağı olmayıp Akkaya Eps...A.Ş. İsimli bir şirketin ortağı olduğunu, bu nedenle iş bu davada müvekkiline husumet yönetilemeyeceğini, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerince bu hususun gözden kaçırıldığını, tenfizi istenilen kararlarda kamu düzenine aykırılık bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yabancı tahkim mahkemesi kararının tanınması ve tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5718 sayılı Kanun'un 60 ıncı ve 61 inci maddeleri, Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York Sözleşmesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalılara ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,