Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1096 K.2024/4100

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.10.2014 başvuru tarihli ve 2014/07107 sayı ile davalı adına tescilli olan şişe sepeti tasarımının, 20/08/2013 tarihinde kamuya sunulan ve Japonya'da faaliyet gösteren "Sanadaseiko" firmasının A5034 C ve A5034 W kod numaralı ürünleri ile bilgilenmiş kullanıcı gözüyle birebir aynısı olduğunu ve bu sebeple davalı adına tescilli söz konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını ileri sürerek davalının 2014/07107 nolu tasarımının hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının işbu davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını, dava konusu tasarım tescilinin başvuru tarihinin 20/10/2014 olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, müvekkili adına 2014/07107 sayılı tasarım tesciline konu ürün ile davacı tarafın benzerlik taşıdığını iddia ettiği ürün arasında genel görünümün yanı sıra pek çok detay ve özellikle kalite açısından ciddi farklılıklar bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen 2014/07107 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 20.10.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici özellik şartlarına sahip olmadığı ve benzerlerinin başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu, bu nedenle hükümsüzlük şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı adına olan 2014/07107 tescil başvuru nolu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kıyaslama konusu yapılan tasarımın, Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olup olmadığının, eğer tescilli bir tasarım ise koruma süresinin dolmuş olup olmadığının ve benzer olduğu iddia edilen ürünlerin başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de veya dünyanın herhangi bir yerinde piyasaya sunulmuş olup olmadığının araştırılması gerekirken, 05.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda bu hususlara yönelik hiçbir inceleme yapılmaksızın Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca eksiklik ve belirsizlik içeren rapora dayanılarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu,

davacı tarafça dava konusu tasarım tescili ile benzer olarak gösterilen ürünlerin yer aldığının iddia edildiği Archive.org tabanında bilirkişilerce ilgili kataloğa ve ürüne ulaşılamamış olmakla, benzer olduğu iddia edilen ürünlerin gerçekte var olup olmadığı, piyasaya sürülüp sürülmediği ve ticari bir cihet kazanıp kazanmadığı hususlarının belirsiz olduğu dikkate alındığında, bu şartlar çerçevesinde yabancı menşeili bir katalog sayfasına dayalı olarak ve elde müşahhas olarak böyle bir ürün bulunmaksızın resmi bir tescilin iptaline karar verilebilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu tasarımın tescil başvuru tarihinden geriye doğru 12 ay içinde kullanıldığının ispatlandığı, yenilik unsurunun ortadan kaldırdığı, Mahkemece dosyadaki raporlara itibar edilerek yazılı gerekçelerle davalıya ait tasarımın yeni olmadığı sonucuna varılarak hükümsüzlüğüne karar verilmesinde, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08.03.2002 tarih 2020/7358 E., 2022/1612 K. sayılı kararında belirtildiği üzere tasarımlar için mutlak yenilik kriteri benimsenmiş olup,

hükümsüzlük davasında bu yönün mahkemece resen dikkate alınarak hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmediği, davalının bu yöndeki istinaf itirazının haklı bulunmadığı, ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

05.04.2019 tarihli bilirkişi raporu hem İlk Derece Mahkemesi kararına hem de Bölge Adliye Mahkemesi kararına dayanak yapılmış ise de, Mahkemece raporun hatalı tespitler içermiş olduğu hususuna değinilmediğini,Bölge Adliye Mahkemesi kararına da dayanak yapılan 05.04.2019 tarihli raporda açıkça ifade edildiği üzere, davacı tarafça dayanılan ve dava konusu ürünlerin harcı alem olduğunu ispatlamak üzere ortaya atılan HYPERLINK "https://web.archive.org/" https://web.archive.org/ üzerinde yapılan incelemede kataloğun olduğu sayfaya giriş yapılamadığı,

giriş yapılmaya çalışıldığında “error_code:001” şeklinde hata kodu verdiği ve kataloğa ulaşılamadığı görülmekle Japonya’da faaliyet göstermekte olan Sanadaseiko firmasının A5034 C ve A5034 W kod numaralı olup dava konusu ürünlerle ayniyet gösterdiği iddia edilen ürünlerin incelenemediği ve herhangi bir mukayesenin gerçekleştirilemediği anlaşılmakla bu bilirkişi raporuna ve rapordaki bu türden tespitlere dayalı olarak bir resmi tescilin iptaline karar verilebilmesinin hukuken mümkün olamayacağının açık olduğunu, kıyaslama konusu yapılan tasarımın, Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olup olmadığının,

eğer tescilli bir tasarım ise koruma süresinin dolmuş olup olmadığının ve benzer olduğu iddia edilen ürünlerin başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de veya dünyanın herhangi bir yerinde piyasaya sunulmuş olup olmadığının araştırılması gerekirken, 05.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda bu hususlara yönelik hiçbir inceleme yapılmaksızın Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca eksiklik ve belirsizlik içeren rapora dayanılarak başkaca hiçbir inceleme yapılmaksızın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

davacı tarafça dava konusu tasarım tescili ile benzer olarak gösterilen ürünlerin yer aldığının iddia edildiği Archive.org tabanında bilirkişilerce ilgili kataloğa ve ürüne ulaşılamamış olmakla, benzer olduğu iddia edilen ürünlerin gerçekte var olup olmadığı, piyasaya sürülüp sürülmediği ve ticari bir cihet kazanıp kazanmadığı hususlarının belirsiz olduğu dikkate alındığında, bu şartlar çerçevesinde yabancı menşeli bir katalog sayfasına dayalı olarak ve elde müşahhas olarak böyle bir ürün bulunmaksızın resmi bir tescilin iptaline karar verilebilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,