Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1202 K.2024/4540

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... Teknik İnş. A.Ş'nin %75 ..., %25 müvekkili ... ortaklığı ile 26.12.2018 tarihinde kurulduğunu, diğer davalı ...'nün ise şirketin iştiraki olan ... Boru Hatları ve En. İnş. San. ve Tic.

A.Ş'nin 18.03.2020 tarihinden bu yana yönetim kurulu başkanı olduğunu, 03.09.2020 günü yapılan genel kurul toplantısından toplantı başkanı ... tarafından dışarı çıkarıldığından yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerinin ibra edilemediğini, şirketin kuruluşundan bu yana müvekkiline hiçbir kar payı ödemesi yapılmadığını, müvekkilinin Türkiye'deki işlerini takip eden kişinin davalı şirketin şu anki yönetim kurulu başkanı ... tarafından şirketten uzaklaştırıldığını, müvekkiline şirketin mali konularda hiç bilgi verilmediğini, şirketin elde ettiği gelirlerin davalı ...'nün ortağı olduğu başka bir şirkete aktarıldığını,

tahsil edilmiş paraların izah edilemeyen şekilde şirket kasasında bulunmadığını, şirketin hakim ortaklarının yakın akrabalarının şirketlerine para aktararak dava dışı ...

A.Ş.'den milyonlarca Dolar tahsil edilmesine rağmen şirket bilançosunu kar dağıtamayacak hale getirdiklerini, kayıtlardaki ciddi farklılıklara ilişkin bilgi verilmediğini, bu zararlardan davalıların sorumluluğu olduğunu ileri sürerek davalıların sorumlulukları nedeniyle müvekkilinin uğradığın zararların karşılığı olarak şimdilik 50.000,00 TL'nin davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 555 nci madde hükmüne aykırı olarak davayı açtığını, 6102 sayılı Kanun'un 479 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereğince sorumluluk davası açılması için genel kurul kararı alınması gerektiğini, ancak davacı tarafça şirket genel kurulunda bu yönde alınan bir karar olmadığını, davacının iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket ortağının şirketin %25 pay sahibi olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde varlığı iddia olunan zararın karşılığı olarak 50.000,00 TL'nin davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ettiği, pay sahiplerinin zarara uğraması halinde 6102 sayılı Kanun'un 555 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebileceği, davacının ise tazminatın doğrudan kendisine ödenmesini talep ettiği, 6102 sayılı Kanun'un 555 inci maddesi uyarınca davacının bu yönde bir talep hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların eylemleri sebebi ile müvekkilinin zarara uğradığını, 6102 sayılı Kanun'un 553 üncü maddesinde yönetim kurulu üyelerinin kanun veya esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal etmeleri sebebiyle şirket, pay sahibi ve şirket alacaklılarının doğrudan zarara uğraması halinde, bu kişilere dava açma hakkı tanındığını, 6102 sayılı Kanun'un 555-561 inci maddelerinin uygulama alanı şirketin zararı ile sınırlandırıldığını,

dolayısıyla ilgili hükümlerin yalnızca şirketin doğrudan zarara uğradığı ve pay sahiplerinin de şirketin zarara uğraması sebebi ile dolaylı zarara uğraması halinde açılacak davalarda uygulanacağının kabulü gerektiğini, bu davanın, pay sahibi müvekkilinin davalı yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları sebebi ile uğradığı doğrudan zararlara ilişkin olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 553 üncü maddesinde yönetim kurulu üyelerinin kanun veya esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal etmeleri sebebiyle şirket, pay sahibi ve şirket alacaklılarının doğrudan zarara uğraması halinde, bu kişilere dava açma hakkı tanındığı,

pay sahiplerinin doğrudan doğruya uğradıkları zararlar bakımından da dava hakkını düzenlediği hem hükmün gerekçesinde hem de öğretide kabul edildiğini, dolayısı ile doğrudan zararın varlığı halinde zarara uğrayan pay sahibi, bağımsız dava açabilecek ve şirketin doğrudan zararı durumunda açılan davadan farklı olarak hükmedilecek tazminatın kendisine ödenmesini talep edebileceğini, yönetim kurulu üyelerinin pay sahiplerini uğratmış olduğu zararlar sebebi ile pay sahipleri tarafından doğrudan sorumluluk davası açılabildiğini, zararların karşılığı tazminatın kendilerine ödenmesi talep edilebileceğini,

müvekkili ...'nun davalıların sorumlulukları sebebi ile uğramış olduğu doğrudan zararlara ilişkin tazminatın kendisine ödenmesi talebinde bulunmasının, mevzuattan doğan hakkın kullanımı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davada, davalı yöneticilerin şirketi kötü yönetimi sonucu şirketi zarara ve dolayısıyla davacı ortağı da zarara uğrattığı ileri sürüldüğüne göre, dava konusu edilen zararın davacı yönünden dolaylı zarar niteliğinde olduğunun anlaşıldığı, bu durum karşısında İlk Derece Mahkemesince, davanın ancak hükmedilecek tazminatın dava dışı şirket lehine hüküm altına alınması istemli olarak açılabileceği, davacı tarafça tazminatın bizzat kendilerine ödenmesinin talep edilmesi karşısında iş bu davanın dinlenemeyeceği nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi isabetli olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dışı ... Teknik İnşaat A.Ş.'nin hakim ve %75 ortağı olan ... ile ... Teknik'in hem yönetim kurulu başkanı olan hem de şirketin iştiraki konumundaki ... Boru Hatları ve Enerji İnş. San. ve Tic.

A.Ş.'nin tek yöneticisi olan ...'nün şirket yöneticisi sıfatları ile yapmış oldukları işlemler ve görevleri sırasındaki eylemleri nedeniyle müvekkiline zarar verildiğini, 6102 sayılı Kanun'un 553 üncü maddesi gereğince müvekkilinin uğradığı maddi zararın şirket yöneticilerince giderilmesi gerektiğini, müvekkiline herhangi bir kar payı verilmediği gibi şirketin mali konuları hakkında da bilgi verilmediğini, müvekkili kendisine bilgi verilmesi,

gelir tablosu ile bilançonun birer suretinin de kendisine gönderilmesini talep etmiş ise de belgeler gönderilmediği gibi daha sonrasında özensiz, kanuna aykırı 9 sayfalık bir belge verildiğini, şirketin elde ettiği karın kabaca 3.000.000,00 Doları fiilen şirket kasasında olması gerekirken bu bedel muhasebe hileleri ile yok edildiğini, şirket yöneticilerinden olan ... tarafından müvekkilin herhangi bir onayı alınmadan ve bilgi verilmeksizin bir başka şirkete borç para verildiğini, şirketin işveren ...

A.Ş.’den 2018 ve 2019 yılı içinde tahsil etmiş olduğu 3.800.000,00 Dolardan kalan 10.000.000,00 TL’nin üzerindeki para finansal tablolara yansıtılmadığını, şirketin mali kayıtlarında kasa ve banka toplamında 1.727.112,33 TL bulunduğu görüldüğünü, bu paranın neden şirketin işleri ve ticareti için kullanılmayarak kasada ve bankada tutulduğu açıklanmadığını, şirketin merkez ve şubeler hesabından alınan 4.438.840,56 TL tutarındaki paranın nereye harcandığının detayı ve açıklaması yapılmadığını,

müvekkiline hiçbir şekilde bilgilendirilme yapılmaması şirket iş ve işlemleri hakkında bilgi verilmemesi ve şirket mali durumlarından soyutlanması sebebiyle zararın ne denli olduğu tespit edilemediğini, muhasebe hilelerinden kazanç aktarımına kadar müvekilin ne kadar zarara uğradığının tespiti gerektiğini, şirketin diğer yöneticilerinin kendisine yarattığı izolasyon süreci nedeniyle şirket hakkında çok az bilgisi olmasına rağmen yine de zarar kalemlerinin açıklandığını,

inceleme yapılmaksızın doğrudan bir zarar oluşmadığı ve ancak şirket lehine tazminatın ödenmesi talebinde bulunulabileceği gerekçelerinin kabul edilemez olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, anonim şirket yöneticilerinin sorumluluğu nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun'un 553 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,