Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1300 K.2024/4676

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı banka vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı banka vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 160.660,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin keşideci olarak imzasının yer aldığı dava konusu çekteki keşideci imzasının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürerek Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. .... Şubesi'ne ait 004707 numaralı 125.200,00 TL bedelli çek nedeni ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı banka vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin diğer davalı Kocatepe 1949...

A.Ş. lehdar olmak üzere keşide edilmiş olup yine lehdar tarafından ve lehdarın müvekkiline olan kredi borcu nedeniyle ciro edildiğini ve teslim edildiğini, keşide tarihinde müvekkili banka tarafından çekin durumunun takas odası aracılığı ile sorgulandığını ve muhatap Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. tarafından konulmuş herhangi bir uyarı veya çek yasağını gösterir mahkeme kararının görülmediğini, bu nedenle dava konusu çekin usulüne uygun olarak ve süresi içinde ibraz edildiğini, bankada karşılığı bulunmadığından da çek arkasına karşılıksızdır şerhi düşüldüğünü,

çekin karşılığı bulunmaması nedeniyle tahsil edilemediğinden taraflarınca icra takibi başlatıldığını, imzanın sahteliği hususunda taraflarınca hiçbir belge ve bilgiye ulaşılamadığını, bu nedenle davanın müvekkiline yönetilmesinin bankanın iyiniyetli 3. kişi sıfatıyla hamil olması nedeniyle hukuken mümkün olmadığını, müvekkili bankanın iyiniyetli 3. kişi olarak çekin hamili olduğundan husumet itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporuna göre dava konusu çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı, raporun usul ve yasaya uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmamasına göre davacının çek bedelinden sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. .... Şubesine ait keşidecesinin davacı şirket, lehtarın Kocatepe 1949 .. A.Ş., olduğu, 125.200,00 TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı banka vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı banka vekili istinaf dilekçesinde özetle; arabuluculuk son tutanağı ile dava dilekçesindeki talep ve sonuç karşılaştırılmaksızın davaya devam edildiği, davacı yanca Ankara 14. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2019/245 E. sayılı dosyası ile ayrı bir dava açıldığı gözetilmeksizin hukuki yarar olgusunun değerlendirilmediğini, müvekilinin iyi niyetli 3. kişi olduğunu, müvekkiline karşı sahtecilik iddialarının değerlendirilemeyeceği, ayrıca müvekkili aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin de doğru olmadığı belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çek altındaki imzanın davacıya ait olmadığının belirlendiği ve bu definin herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defilerden olduğu, menfi tespit davası açılmasında davacının hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle davalı banka vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı banka vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı banka vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi olduğunu ve husumet yöneltilemeyeceğini, mahkeme kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı banka vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,