Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2067 K.2024/4401

Taraflar arasındaki menfi tespit ve istirdat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.05.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 03.02.2009 tarihli sözleşme uyarınca davacının 10 adet çeki davalıya verip, bunlardan 5 adedini ödemesine rağmen davalının sözleşmeye konu makineyi kararlaştırılan tarihte teslim etmediği gibi ayrıca terazi grubunu da hiç teslim etmediğini,

aradan uzun zaman geçmesine rağmen davalının makinelerin eksikliğini gidermemesi nedeniyle müvekkilinin sözleşmeden caymak ve ödediği bedelleri geri almak için keşide ettiği ihtarnamelerin sonuçsuz kalması üzerine kesilen iade faturasının davalıya gönderildiğini ancak davalının kötü niyetli olarak faturaya dayalı icra takibi yaptığını iddia ederek, sözleşme şartlarına uymayan davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile sözleşme gereği verilen çeklerin iadesine ve ödenen 26.000,00 euronun istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; icra takibine konu fatura içeriği malların davacı elinde olup, istirdat talebinde hukuki yararının bulunmadığını, davacının borçlu olmadığı parayı ödemesinin söz konusu olmadığını, davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, faturada belirtilen makine ve parçalarının davacıya teslim edilmesine rağmen mal karşılığı verilen çeklerden sadece 3 tanesinin ödendiğini, makine bedelinin ödenmemesi üzerine icra takibi başlatıldığını, takibin itirazsız kesinleştiğini, davacının malların tesliminden 3 yıl sonra ticari teamüle ve hukuka aykırı olarak iade faturası düzenlediğini, bu faturaya süresinde itiraz ettiklerini, davacının davalıya borcunun devam ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar

Mahkemece 01.04.2016 Tarih, 2013/12 E. ve 2016/160 K. sayılı kararı ile davacı tarafından menfi tespit talebi yönünden açılan davanın kısmen kabulüne, davacının Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğünün 2010/9328 E. sayılı takip dosyası ile ilgili 38.312,40 TL'lik kısımla ilgili borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. (Birinci) Bozma Kararı

Dairemizin 30.03.2017 tarih, 2016/15423 E. ve 2017/2611 K. sayılı kararıyla, istirdat davalarında 1(bir) yıllık hak düşürücü sürenin son taksidin ödenmesinden itibaren başlayacağına işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.02.2020 tarih, 2019/232 E. ve 2020/87 K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile davacının ödemiş olduğu 38.312,40 TL'nin euro karşılığı olan 16.234,07 euronun 3095 sayılı Yasa uyarınca fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasınca belirlenen değeri karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

D. (İkinci) Bozma Kararı

Dairemizin 10.05.2022 tarih, 2020/6434 E. ve 2022/3704 K. sayılı kararıyla davalının sözleşme gereği teslim ettiği tespit edilen HPM280 paketleme makinası ve ekipmanın da davalıya iadesine dair hüküm kurulmamasının davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağına işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

E. Mahkemece (İkinci) Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı ile, davanın kabulüne, davacının Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğü'nün 2010/9328 sayılı icra takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, istirdat isteminin kabulü ile, davacının davalıya ödemiş olduğu 38.312,40 TL'nin euro karşılığı olan 16.234,07 euronun 3095 sayılı Yasa uyarınca fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasınca belirlenen değeri karşılığının davalıdan tahsiline, davalının sözleşme gereği davacı tarafa teslim ettiği ve davacı tarafta bulunan HPM280 paketleme makinası ile ekipmanın davalıya iadesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; evvelce yapılan bozma ilamları kapsamında vekalet ücretine hak kazandıkları halde bu hususta mahkemece hüküm kurulmadığını, aradan geçen uzun zaman sonrasında ve enflasyonist ortamda emtianın iadesi hükmünün hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının edimini gereği gibi yerine getirmediğini, müvekkilinin usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmediğini, istirdat için hak düşürücü sürenin geçtiğini, hükmün çelişkili olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; taraflar arasında düzenlenen 03.02.2009 tarihli sözleşme gereğince edimlerin yerine getirilmediği iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 72 inci madde.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Ancak, mahkemece hüküm kısmının (B) bendinde "İstirdat isteminin KABULÜ ile Davacının davalıya ödemiş olduğu 38.312,40 TL'nin euro karşılığı olan 16.234,07 euronun 3095 sayılı Yasa uyarınca fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasınca belirlenen değeri karşılığının davalıdan tahsiline" şeklinde hüküm kurulmuş olup (C) bendinde ise "Davalının sözleşme gereği davacı tarafa teslim ettiği ve davacı tarafta bulunan HPM280 paketleme makinası ile ekipmanın davalıya iadesine" denmiş, ancak taraflara düşen edimlerin eş zamanlı gerçekleşmesi gereğine değinilmeden infazda tereddüt oluşacak şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; 1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Davalı vekilinin edimlerin eş zamanlı yerine getirilmesi gereğine ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının (B) ve (C) bentlerinin hükümden çıkarılması ile yerine " B) Davacının istirdat isteminin KABULÜ ile; 38.312,40 TL'nin euro karşılığı olan 16.234,07 euronun, davacının yeddinde bulunan HPM280 paketleme makinası ile ekipmanın davalıya iadesi karşılığında 3095 sayılı Yasa uyarınca fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasınca belirlenen değerinin davalıdan tahsiline" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,