Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/236 K.2024/3929

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti, meni, refi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalılar ..., ..., ..., ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin Konya ilinin .... ilçesinde faaliyet gösteren ekmek ve ekmek çeşitleri üretimi yapan fırıncılar olduğunu, davalıların ekmek ve ekmek çeşitleri yapmalarına olanak bulunmamasına karşın ekmek ve ekmek çeşitleri üretimi yapmasının haksız rekabete yol açtığını, davalıların belirlenen adreslerinde yasal düzenlemelere aykırı ve ruhsatsız üretim yaptıklarını, bu durumun Çumra Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/2 D. iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini ileri sürerek davalıların fiilerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabet eylemlerinin men'ine, eylemlerinin durdurulmasına ve bunun temini için adreslerinde tespit edilen araç ve makinelerin imhasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ..., ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; birden fazla işyerine ve kişiye karşı yöneltilen bu davada üretimin çeşitliliği ve davanın niteliği gereği her bir iş yeri için ayrı inceleme yapılması ve rapor düzenlenmesinin gerektiğini, davalıların bir kısmına zabıta denetimi yapıldığını ve ekmek üretiminin yapılmadığının tespit edildiğini, bilirkişiler tarafından yapılan tespitte ekmek ve ekmek çeşitlerinin yapımında kullanılan makine ve fırınların bulunduğundan bahsedildiğini, bu tür makinelerin ... mamuller ruhsatına sahip kişilerde bulunması gereken makineler olduğunu,

ayrıca ekmek olarak nitelendirilen ürünün çıkarılabilmesi için bu makinelerin varlığının yeterli olmadığını, müvekkillerinden ...'in fırın ruhsatı olan ayrı işyeri olduğunu, buna rağmen neden tespit yapılan işyerinde ruhsat harici ekmek yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ...'un ekmek ve ekmek çeşitleri imalatı ve satışı için belediyeden ruhsatlı işyeri sahibi olduğunu, ruhsata aykırı üretimden bahsedilmeyeceğini, diğer davalılar ... ve ...'ın ise davalılar ... ve ...'un üretmiş olduğu ürünleri satıp üretim yapmadıklarını, davacıların kötü niyetli olduğunu, ekmeği ucuza satarak müvekkillerini zora soktuklarını,

haksız rekabet şartlarının gerçekleşmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin .... ilçesinde 1970'li yıllardan bu yana ... Belediyesi tarafından verilmiş ruhsat ile fırın işlettiğini, o yıllarda ... mamul ve ekmek ayrımının yapılmadığını, müvekkilinin uzun yıllardan bu yana ekmek fırını olarak işlettiğini, davacının dava dilekçesinde 10.08.2015 tarihli işyeri açma ve çalıştırma ruhsatlarına ilişkin yönetmeliğe dayandığını, yönetmeliğin yeni açılacak işyerlerini kapsadığını, müvekkilinin 1970'li yıllardan bu yana aynı ruhsat ile işletmeye devam ettiğinden yönetmelikler gereği ekmek çıkaramayacağı hususunun tamamen hukuk dışı olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların işyerlerinde Çumra Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/2 D.İş dosyasından delil tespiti yapıldığı, bu tespite göre davalıların, yetkili odalarca belirlenen fiyattan düşük bedellere ekmek satışının yapıldığı ve davalıların ruhsatlarının ... mamüller ruhsatı olduğunun anlaşıldığı, davalıların fırın ruhsatı sahibi olmadıkları, yapılan keşif neticesinde dükkanlarında kullanılan aletlerin ekmek yapımında kullanılabileceklerinin tespit edildiği, işyerlerinin tamamında ekmek satışının yapıldığının gözlemlendiği,

fırın ruhsatı olmayan davalıların, duvarlarına ... mamuller ruhsatlarını asmış olduklarını, sanki ekmek üretmek ve satmak için gerekli paye ve izinleri varmış gibi tüketiciyi yanıltmaya yönelik algı oluşturdukları, bu sebeple davalıların haksız rekabet oluşturur eylemler içinde bulunduğunun tespiti ile haksız rekabetten tarafların men'ine karar vermek gerektiği, haksız rekabetin ref'i için makinelerin imha kararının verilebilmesi için haksız rekabetin işlenmesinde etkili araçların imhası gerektiği ancak somut olayda ise davalıların ... mamüller ruhsatına sahip olduğu ve haksız rekabetten men için makinelerin imhasının gerekmediği,

zira söz konusu makinelerin ... mamül yapımında da kullanılabileceği, imhasına karar verilmesinin davalılar açısından ağır ve haksız sonuç doğuracağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalıların fillerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalıların haksız rekabet eylemlerinin men'ine, davalıların haksız rekabete yol açan eylemlerinin durdurulması ve bunun temini için adreslerinde tespit edilen araç ve makinelerin imhası talebinin reddine, hükmün kesinleşmesinden sonra hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların yetkisiz bir şekilde üretim yaptığını, yapılan üretimlerin haksız rekabet oluşturacak şekilde fiyatlandırılarak piyasaya sürüldüğünü, ekmek ve ekmek çeşitleri üretiminde bulunan davalıların üretimlerinin hukuka ve etik kurallarına aykırı olduğunu, davalıların ilgili idareden almış oldukları işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyetin ... mamuller imalat ve satışına ilişkin olduğunu, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan mahkemece hükmedilen vekalet ücretinin de her bir taraf için ayrı ayrı ödenmesi gerektiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılar ..., ..., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin sahip olduğu ruhsat dahilinde üretim yaptıklarını, ruhsatsız olarak ekmek üretildiği iddiası ile tespite gidilen iş yerlerindeki makinelerin ekmek üretmeye elverişli olmadığını, mahkemece ekmek üretildiğine dair yanlış yorum yapıldığını, mahkemece ekmek fiyatlarının düşürülerek satıldığına ilişkin tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, haksız rekabet iddiası ile açılan dava da müvekkillerine ait makinelerin imhasını istemenin kötü niyetli bir durum olduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mevzuat ve yönetmelik hükümleri gereği davalıların mevcut ruhsat, işyeri kayıt belgeleri, vergi levhaları faaliyet konuları yönünden sadece yönetmeliğin 6/10. maddesinde belirtilen ürünleri üretebilecekleri, ekmek ve ekmek çeşitlerini üretemeyecekleri, Çumra Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/2 D.İş sayılı dosyası ile davalıların iş yerlerinde ekmek ve ekmek çeşitlerinin üretimi ve satışının yapıldığının sabit olduğu, davalıların iş yeri ruhsatının sadece "...

Mamuller" üretimine izin verip, ekmek ve ekmek çeşitleri üretim faaliyetini kapsamadığı, davalıların buna rağmen işletme ruhsatına aykırı olarak, ekmek ve ekmek çeşitleri üretmesi eyleminin, davacılara karşı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 nci maddesi gereğince haksız rekabet teşkil ettiği, davalıların ... mamüller üretme ruhsatları bulunduğundan, ekmek ve ... mamüllerin aynı makine ve araçlarla yapıldığı göz önünde tutularak İlk Derece Mahkemesince davalılar hakkında haksız rekabetin tespiti,

haksız rekabet eylemlerinin ...'ne ve davalıların adreslerinde tespit edilen araç ve makinelerin imhası talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin ve davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; denetime elverişli olmayan bilirkişi raporunun hükme dayanak alınmayacağını, müvekkillerinin işyerinde keşif yapılmadan karar verildiğini, ... mamül üretme ruhsatına sahip olan müvekkillerinin ekmek ürettiklerine dair dosyaya delil sunulmadığını, bu yönde herhangi bir tespit yapılmadığını, söz konusu makinelerin gıda sektöründe çalışan her işletmede bulunduğunu, bu gereçlere sahip olmanın ekmek üretildiği anlamına gelmediğini, müvekkillerinin fırın ruhsatlarının bulunduğunu, bu bakımdan ekmek üretimini bu fırınlar aracılığıyla mevzuata ve ruhsata uygun yaptığını,

değişik iş dosyasında yapılan tespitte müvekkillerinin ekmek ürettiğine dair bir tespit bulunmadığını, sadece alet ve gereçlerin tespitinin yapıldığını, tanık beyanlarının eksik incelendiğini, davacıların bu davayı açmakta kötü niyetli olduklarını, haksız rekabet koşullarının oluşmadığını, davacıların herhangi bir zararı bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, haksız rekabetin tespiti, haksız rekabet eylemlerinin men'i, haksız rekabete yol açan eylemlerin önlenmesi ile araç ve makinelerin imhası (ref'i) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 54 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar ... ve ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılardan ... ve ...'a yükletilmesine,