Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2384 K.2024/5162

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı bankadan kullandığı kredinin teminatı olarak davacıya ait taşınmazın kaydına birinci dereceden 120.000,00 TL tutarlı ipotek tesis edildiğini, kredi borcunun tamamen ödenmesine rağmen henüz ibraz edilmeyen çek yaprakları nedeniyle bankanın riski bulunduğundan bahisle davalı bankanın ipoteği fekketmediğini ileri sürerek 9 yıldır bankaya ibraz edilmeyen çekler nedeniyle bankanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ipoteğin dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet çek nedeniyle 19.780,00 TL çek yaprak riski bulunduğunu, çek yaprakları bankaya iade edilmeden ya da çek yaprakları nedeniyle bankanın ödemekle yükümlü olduğu çek sorumluluk tutarları davalı bankada faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmeden ipoteğin fekkedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5941 sayılı Çek Kanunu'nun (5941 sayılı Kanun) 3 üncü maddesi uyarınca bankanın karşılıksız çıkan her çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu sorumluluk tutarlarının bulunduğu, çek yaprakları eski basımlı olsa da bankanın anılan Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca 30.06.2018 tarihine kadar sorumluğunun devam ettiği, dava konusu çeklerin bankaya ibraz edilmesi, imzanın sahih olması ve çekin karşılığının bulunmaması halinde, bankanın yasal sorumluluk tutarını yetkili hamile ödeyip, ödediği bedeli rücu edebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere çeklerin basım tarihinin 19.04.2007 ve 05.03.2007 olduğunu, 5941 sayılı Kanun'un 6273 sayılı Kanun ile değişik 2 nci maddesi gereğince 5 yıl içinde ibraz edilmeyen çekler hakkında davacının sorumluluğunun sona erdiğini, mahkemenin gerekçesini de anlayamadıklarını, çeklerin basım tarihlerinin daha sonraki bir tarih olduğunun ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı şirketin davalı bankaya kredi sözleşmesinden kaynaklanan nakdi borcunun ödenerek sona erdiği, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında dava dışı şirkete teslim edilen çek karnelerinin 05.03.2007 ve 19.04.2007 tarihli oldukları, davalı bankaca çeklerin basım tarihinin daha sonraki bir tarih olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu durumda davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona erdiği,

anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin davadan sonra yargılama sırasında ipoteğin fekkine karar vermesi gerekirken davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, fek koşulları oluştuktan sonraki yargılama sürecinde ipoteği fekketmeyen ve davaya devam eden davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu ipoteğin dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet çek nedeniyle 19.780,00 TL çek yaprak riski bulunduğunu, söz konusu ipoteğin adı geçen firmanın davalı bankaya olan doğmuş/doğacak nakdi ve gayrinakdi tüm kredi borçlarını kapsadığını, davaya konu çekler ile ilgili davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihine kadar devam ettiğinden ipoteğin fekki şartlarının oluşmadığını, aynı taşınmaz için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde ipoteğin fekki davası açıldığını,

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek 04.06.2021 tarihinde fekkedildiğinden, ipoteği kaldırılan taşınmaz için ipoteğin kaldırılmasına karar verilerek davalı banka aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 incı maddeleri, 5941 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları.

3. Değerlendirme

Dava ipoteğin fekki istemine ilişkindir. Dava konusu aynı taşınmaz için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde ipoteğin fekki davası açılmış, Mahkemenin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek fekkedilmekle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar kesinleşmiştir. Dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek 04.06.2021 tarihinde yargılama sırasında fekkedildiğinden, Mahkemece dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne, ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,