Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2582 K.2024/801

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının iradesinin davalının internet üzerindeki paylaşımları ve davalı şirket yetkililerinin söylemleri ile hile ve esaslı hata ile sakatlanarak yüksek kazanç elde edeceği vaadi ile davalının Simav şubesine ortak olmak amacıyla, davalının hesabına 75.000,00 TL yatırmasının sağlandığını, sonrasında davalı tarafından dava dışı Logo 43 Kafe Gıda San. ve Tic.

A.Ş.'nin %5 payının devri için sözleşme yaptırıldığını, söz konusu şirketle irtibat ve sözleşmelerin davalı tarafından sağlandığı ve 75.000,00 TL ödemenin yine davalı hesabına yapıldığını, dava dışı şirketle yapılan ortaklık sözleşmesinden sonra davacıya yapılan kâr payı ödemelerin bir süre sonra şirketin zarar ettiği belirtilerek yapılmamaya başlanıldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 70.000,00 TL’nin avans faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre bunun mümkün olmaması halinde irade sakatlığına ilişkin hükümlere istinaden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalının franchise bayii olan dava dışı Logo 43 Kafe Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin hissedarı olduğunu, bunun dışında davacı ile davalı arasında imzalanmış herhangi bir sözleşmenin ya da ticari ilişkinin bulunmadığını, dava dışı şirketle davalı arasında imzalanan sözleşme uyarınca franchise sistemine giriş bedelinin 75.000,00 TL’lik kısmının davacı tarafından ödendiğini, dava dışı şirketle olan iç ilişkisi nedeniyle davalıya ödenen tutarın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edemeyeceğini, anonim şirket hisse devir sözleşmesinde hataya düştüğünü iddia eden davacının dava dışı şirketin ortaklığından da çıkmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.02.2019 tarihli ve 2018/397 E., 2019/99 K. sayılı kararıyla; davacının davalı şirketin ortağı ya da bayisi olmadığı, davacının davalı şirketin Simav'daki şubesi olan Logo 43 Kafe Gıda ... A.Ş.'nin ortağı olduğu, davacının Logo 43 Kafe Gıda...

A.Ş.'nin franchise bedeli olarak davalıya 11.07.2017 tarihinde ödemesi gereken 75.000,00 TL'yi, banka havalesi yoluyla ödediği, davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki olmadığı, davalıya gönderilen havalenin dava dışı Logo 43 Kafe Gıda ...

A.Ş.'nin franchise sözleşme bedelinin ödenmesi kapsamında olduğu ve dava dışı şirketin borcundan mahsup edildiği, davalı tarafından davacının yanıltıldığı ya da davacı aleyhine davalının zenginleştiğinin ispatlanamadığı, davalının davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.06.2020 tarihli ve 2019/371 E., 2020/492 K. sayılı kararıyla; Mahkemenin gerekçesi, ayrıca dava dışı Logo 43 ... A.Ş.'nin pay devri için o şirketin ortağı tarafından davalı şirkete yatırılması gereken bedelin kısmen davacı tarafından yatırılmış olması sebebiyle davalı şirketin sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemeyeği, davacının terditli talebi yönünden ise, davalı şirket ile davacı arasında doğrudan sözleşme ilişkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 07.02.2022 tarih, 2020/6815 E., 2022/884 K. sayılı kararıyla "mahkemece, davacının iddiaları yönünden esastan bir değerlendirme yapılmasına dolayısıyla davada davalının pasif husumetinin bulunmasına ve ayrıca taraf sıfatı (husumet) dava şartı olmamasına karşın davanın pasif husumete ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece yapılacak iş, davalının davada pasif husumet ehliyeti bulunduğu ve ilk derece mahkeme kararının yalnızca davacı tarafından temyiz edildiği gözetilerek işin esasına girilerek taraf delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir..." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, davalı şirketin Simav şubesi için iradesi yanılgıya uğratılmak suretiyle şirket ortağı olmak için ödediği paranın davalı franchise veren şirketten alınarak kendisine verilmesi istemi ile eldeki davayı ikame ettiği, davacının davalı şirketin ortağı ya da bayisi olmadığı,

davacının, davalı şirketin Simav'daki şubesi olan Logo 43 Kafe Gıda ...A.Ş.'nin ortağı olduğu ve halen ortaklığının da devam ettiği, davalı şirketin franchise görüşmelerini 03.07.2017 tarihinde dava dışı ... ... isimli şahısla yaptığı, 04.07.2017 tarihinde Logo 43 Kafe Gıda ...A.Ş.'nin ticaret sicile kaydının yapıldığı, davalı ile dava dışı Logo 43 Kafe Gıda...A.Ş. arasında 18.07.2017 tarihinde franchise sözleşmesinin imzalandığı, franchse sözleşme bedeli olarak 212.000,00 TL belirlendiği,

ödemenin 05.07.2017 tarihinde 50.000,00 TL nakit, 11.07.2017 tarihinde 75.000,00 TL nakit, 30.09.2017 tarihinden başlayarak 7 adet 12.500,00 TL'lik çeklerle yapılacağının kararlaştırıldığı, davacının Logo 43 Kafe Gıda ...AŞ.'nin franchise bedeli olarak davalı firmaya 11.07.2017 tarihinde ödemesi gereken 75.000,00 TL'yi, banka havalesi ile 12.07.2017 ve 13.07.2017 tarihlerinde 45.000,00 TL ve 30.000,00 TL olmak üzere gönderdiği, dekont açıklamasına " Simav Şube yüzde 5 ortaklık bedeli" yazıldığı,

davacının dava dışı Logo 43 Kafe Gıda ...A.Ş. nin yüzde beş ortaklığını devralarak ortak olduğuna dair 11.07.2017 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilanların yapıldığı, davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki olmadığı, davalıya gönderilen havalenin dava dışı Logo 43 Kafe Gıda ...

A.Ş.'nin franchise sözleşme bedelinin ödenmesi kapsamında olduğu ve dava dışı şirketin borcundan mahsup edildiği, davalı tarafından davacının yanıltıldığına ya da davacı aleyhine davalının zenginleştiğine dair bir hususun tespit edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinden 75.000,00 TL'yi ..., yatırım için vaatlerde bulunan, yer seçimini ve ortak olunacak şirketi belirleyen, müvekkili aleyhine sebepsiz zenginleşenin davalı şirket olduğunu, müvekkilinin bu süreçte ... Kahvecisi….A.Ş. ile muhatap olduğunu, Logao 43 Kafe Gıda San. Tic.

A.Ş. ve bu şirket sahibi ... ...’la irtibat ve ortaklık sözleşmelerinin davalı şirket kanalıyla sağlandığını, 75.000,00 TL ödemenin davalı şirket hesaplarına yatırıldığını, bu nedenle davada taraf olarak ... Kahvecisi..

A.Ş.'nin gösterildiğini, müvekkilinin davalı şirket yetkilileri ile yapmış olduğu görüşmeler ve mutabakat neticesinde davalı şirketin Simav Şubesine %5 ortaklık bedeli olarak 75.000,00 TL yatırdığını, ancak bunu yatırdıktan sonra 04.07.2017 tarihinde toplam sermaye değeri 50.000,00 TL olan Logo 43 Kafe Gıda San ve Tic.

A.Ş.'nin kurucusu ve ... ortağı olan ... ...'la şirketinin %5 payı karşılığı 2.500,00 TL bedelli hissesinin devri için anonim şirket Hisse Devir Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinden Simav Şubesine %5 ortaklık payı olarak 75.000,00 TL alınıp (davalı Şirkete bu miktarın yatırılmasından sonra) dava dışı bayi için 2.500,00 TL bedelli %5 hisse payı ortaklık sağlanmış olması ve hiç bir hukuki dayanağı olmadığı halde müvekkilinin yatırdığı 75.000,00 TL'nin Logo 43 Kafe A.Ş.'nin davalı şirkete ilişkin Franchise sözleşmesi borçlarına mahsup edilmesinin ticari doğruluk ve iyi niyet kurallarına ve hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğunu,

müvekkilinden alınan 75.000,00 TL karşılığında dava dışı şirketin 75.000,00 TL'lik hissesine ortaklık sağlansaydı ancak bu halde mahsubun geçerliliğinin söz konusu olabileceğini, ikinci talepleri ile ilgili bir karar verilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, dava dışı şirket hisse devri sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından davalının hesabına havale edilen 75.000,00 TL'nin davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili, davacının bu istemi kabul görmediği takdirde, davacının iradesinin sakatlandığından bahisle ödenen paranın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,