Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/278 K.2024/4367

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davalı banka nezdindeki USD hesabından müvekkili şirketi temsile yetkili olmayan birilerinin imza ve talepleri ile 23.01.2006 tarihi ile 17.01.2011 tarihleri arasında yurtdışına davalı banka tarafından 233.978,25 TL'lik transfer işlemleri yapıldığını, bu transfer işlemleri üzerinde şirket temsilcisi ve müdürü olan ...'in de yetkilendirmesinin söz konusu olmadığını, bu şekilde toplam 233.978,25 USD transfer işlemi gerçekleştirildiğini, bu durumun şirket müdürü olan ... tarafından 22.09.2011 tarihinde öğrenildiğini, 233.978,25 USD'nin şirket hesabına yeniden girmediğini,

bu sebeple müvekkili şirketin bu miktarda zarara uğradığını, zarara transferleri yapma yetkisi olmayan kişi veya kişilerin talep ve imzaları ile yapan davalı bankanın sebep olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 70.000,00 USD'nin ticari faiziyle birlikte davalı bankadan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin müvekkili bankada açılmış olan hesabından gerçekleştirilen tüm ithalat bedeli transfer işlemlerinin davacının bilgisi ve onayı ile yapıldığını, itiraz konusu tutarların davacı firmanın ithalat ödemelerinde kullanıldığını, ithalat bedeli transferlerinden önce hesaba para aktarıldığının tespit edildiğini, işlemlerin üzerinden yaklaşık 10 yıl geçmesine rağmen kötüniyetle dava açıldığını, anılı hesaptan gerçekleştirilen tüm işlemlerin davacının bilgi ve onayı çerçevesinde yapıldığının banka müfettişleri tarafından düzenlenen soruşturma raporu ile de sabit olduğunu,

transfer işlemlerinin davacı şirketin ortaklarından ...'in imzası ile transfer öncesi transfer miktarı kadar tutarın ... ve şirket yetkilisi ...'in müşterek kendi ve müştereken şahsi hesaplarından firma hesabına para aktarımı ile gerçekleştirildiğini ve sonrasında hesap cüzdanına yazdırıldığını, davaya ve itiraza konu ithalat bedeli transferlerinin 143.576,40 USD'sinin Ufuk Özdekinel'in şahsi hesaplarından karşılandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şirketin işlem yapmaya yetkili temsilcisi olmayan feri müdahil ...'in imza ve talepleriyle bir kısım transfer işlemlerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiş ise de davacının usulsüz olarak transfer yapıldığı iddiasına konu 11 adet transferden 9 adedinin gümrük mevzuatı gereğince davacı firmanın bilgisi dahilinde verilen vekaletnameler ile düzenlenen serbest dolaşıma giriş beyannamelerinde kullanıldığı, davacı firma lehine ithalatı yapılan eşyalar için olduklarının tespit edildiği,

22.06.2006 tarihli 13.600,00 USD ve 13.03.2006 tarihli 11.200,00 USD bedelli transfer işlemlerinin ise serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile örtüşmediği, ancak yapılan bu transfer işlemleri ile son transfer işleminin yapıldığı süre zarfında uzun bir zaman diliminin bulunduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 18 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince basiretli davranma yükümlülüğü olan tacirin 2006 yılından 2011 yılına kadar geçen süreçte yapılan işlemlerden haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacı şirketin bu süre zarfında yapılan işlemleri bilmemesinin mümkün olmadığı,

yapılan işlemlere makul sürede itiraz etmeyerek yetkisiz kişilerce yapılan bu işlemlerin sessiz kalınarak benimsendiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 46 ncı maddesinin somut olaya uygun düştüğü, bu konuya ilişkin yüksek mahkeme içtihatlarında davacı şirketçe benimsenen işlemler nedeniyle zarar iddiası ile bankadan alacak talebinde bulunulamayacağının anlaşıldığı,

transferlerin büyük bir bölümünü oluşturan 143.576,40 USD'lik kısmı feri müdahil ...'in kişisel hesaplarından karşılanmış olmakla davacı şirket yetkilisi ... ve ...'in ortak hesaplarından da transfer işlemleri için para aktarıldığı ve işlemlere ilişkin hesap cüzdanlarının yazdırıldığı, davacı şirkete ait olmayan hesaplardan karşılanan transfer bedelleri ve makul sürede itiraza uğramayan işlemler nedeniyle davalı banka nezdinde yetkisiz olan ... hakkında güven duygusunun oluştuğu, bu nedenle davalı banka işlemlerinde sözleşmeye aykırılık halinin bulunmadığı,

nitekim yapılan işlemlerden davacı şirketin istifade ettiği, ortaya bir zarar çıktığının davacı tarafça kanıtlanamadığı, tazminat talebinde zararın gerçekleşmiş olmasının zorunlu olduğu, zaten davacı tarafça gönderilen paralar karşısında ithalat işlemi yapılmadığı iddiası ileri sürülmemekle birlikte davacı şirketin transfer işlemlerinden faydalandığı,

her ne kadar davacı tarafça şirket yetkilisi ...'n imzasının bulunduğu belgeler üzerinde imza incelemesi yapılması talep edilmiş ise de, yetkisiz temsilci eliyle yapılan işlemler usulsüz de olsa bunlara makul sürede itiraz etmeyen davacı şirketin, bu işlemlere icazet etmiş sayıldığının kabulü gerektiği, imza inkarının incelenmesinin gerekli görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketi temsile yetkili ...'in ithalat işlemi yapan gümrük komisyoncularına dava konusu olan ithalat işlemlerini yapmaları için verilmiş bir talimatının olmadığını, şirket tüzel kişiliğinin iradesi dışında yetkisiz kişilerce yapılan bu ithalatlarla şirketin hiçbir ilişkisinin bulunmadığını, bu nedenle şirketin menfaatinin söz konusu olamayacağını, hayatın olağan akışına göre şirket hesabından ticaret amacıyla çıkan bir paranın bir girdisinin olması gerektiğini, ama olayda ticaret maksadı ile çıkışı yapılan bir paranın söz konusu olmadığını, hukuka aykırı yapılan bu transfer,

ithalat işlemlerinden "davacı şirket yararlanmıştır" iddiasının temelsiz, kanıtsız, hukuk dışı, zorlama bir yorumdan ibaret olduğunu, 2006 yılından 2011 yılına kadar yapılan ithalatlarda kesilen faturalara karşılık hiçbir müşterinin döviz tevdiat hesabına ödeme yapılmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, bir an için bu paranın ... hesabından ve onun tarafından bankaya yatırıldığı gerçek olsa dahi bu paranın, hesaba girdiği andan itibaren davacı şirketin parası olduğunu ve yetkili kişi dışında bir kimse tarafından kullanıldığı taktirde bunun davacının zararı olacağını,

şirketle ilgili bu hukuka aykırı işlemlerden müvekkili şirketi temsile yetkili ...'in 22.09.2011 tarihinde davalı bankadan şirket hesabına ait hesap özetini aldığı tarihte haberinin olduğunu ve şirket hesabının bulunduğu banka hakkında yasal süreci derhal başlattığını, davalı bankanın aslında kendisinin basiretli bir tacir gibi davranmayarak ve yetkisiz kişilere ödeme yaparak müvekkili şirketin zararına sebep olduğunu, davalı bankanın basiretli bir tacir gibi davranmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan işlemlerin uzun süreli olduğu, davacı şirketin işlemlerden haberdar olmayacağının hayatın olağan akışına uymadığı, ... tarafından yapılan işlemlere onay verildiği, dolayısıyla davalı bankanın herhangi bir kusurlu eylemi olmadığına dair gerekçesinin de usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davalı banka nezdinde hesabı bulunan davacı şirkete ait paraların şirketi temsile yetkisi olmayan şahıs tarafından yurt dışına transfer edildiğinden bahisle doğduğu ileri sürülen zararın davalı bankadan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin ikinci fıkrası. 3.6098 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,