Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2947 K.2023/5834

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; toplam 100.000,00 TL bedelli iki adet senet dolayısıyla davalı aleyhine icra takibi başlattıklarını, davalının kötü niyetli olarak imzaya itiraz ettiğini, senetlerin kambiyo senedi olmamasını gerekçe göstererek icra hukuk mahkemesinde açtığı şikayet davası devam ederken bakiye alacaktan feragat edip 55.000,00 TL karşılığında dosya borcunu kapattıklarını, bu sırada icra hukuk mahkemesince takibe konu senetlerin kambiyo vasfı taşımadıkları, bu nedenle kambiyo takibi yapılamayacağından takibin iptaline karar verildiğini, bunun üzerine davalının müvekkiline ödediği 55.000,00 TL yönünden icranın iadesi işlemlerine geçtiğini,

sonuçta müvekkiline ait aracın satılmasına karar verildiğini, oysa takibin iptal edilmesinin alacağı ortadan kaldırmadığını, takibe konu senetlerdeki imzaların davalıya ait olduğunu ileri sürerek müvekkilinin Ankara 4.İcra Müdürlüğünün 2007/8082 E. sayılı dosyası üzerinden aleyhine yürütülen icranın iadesi işlemi nedeniyle icra işlemlerinin ve 19.11.2009 tarihli satış işleminin durması için tedbir karar verilmesini ve davalı tarafa borçlu olmadığının tespitini, %40 oranında tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili; ödemeden sonra davanın istirdat davasına dönüştüğünü belirterek tahsil edilen tutarın faiziyle birlikte iadesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının araç üzerine haciz işleminin şikayet yoluyla kaldırılması isteğiyle açtığı davanın reddine karar verildiğini, icra takip dosyasında alacaklı olan davacının borçlu olmadığının tespiti davasında aktif dava ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara 4. İcra Müdürlüğünün 2007/8082 E. sayılı dosyası ile davalının haricen davacıya ödediği 55.000,00 TL 'yi talep edebileceği, icra takibinin dayanağı olarak gösterilen senetlerin kambiyo vasfına haiz olmamasına karşın, davalının davacı şirketin alacağına karşılık bu senetleri verdiği, zira bir kimsenin borçlu olmadığı bir borca karşılık toplam 100.000,00 TL tutarında senet vermesinin ve kesinleşmiş mahkeme kararı olmadan 50.000,00 TL ödemesinin hayatın olağan akışına aykırılık taşdığı, davacı şirketin davalıdan 100.000,00 TL alacaklı olduğu,

buna mukabil tarafların anlaşmaları sonucunda davalının 55.000,00 TL ödediği, dolayısıyla ödediği bu parayı geri isteyemeyeceğinden davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının kabulü gerektiği, bu paranın tahsili amacıyla davalı tarafından davacıya yönelik başlatılan kesinleşmiş takip kapsamında davacının ana para, faiz ve giderleriyle 04.10.2010 tarihinde 80.531,93 TL ödeme yaptığı, menfi tespit davasının kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne,

Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün 2007/8082 E. sayılı takip dosyasında davacıya gönderilen ve Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2010/3294 E. sayılı takibine dayanak yapılan 04.05.2009 tarihli muhtıra (icranın iadesi işlemi) nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 80.531,93 TL'nin 04.10.2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının kötü niyet tazminatı isteminin şartları oluşmadığından reddine, davacının sair taleplerinin konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 05.12.2022 tarihli ve 2021/7940 E., 2022/8636 K. sayılı kararıyla, Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı vekili; takip dosyası alacaklısının borçlu olmadığının tespitini istediğini, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesinde sadece borçlunun bu davayı açabileceğinden davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, davacının icra takibinin iptal olduğunu, daha sonra bu senetlerden dolayı takip yapmadığını, müvekkilinin ödediği paranın iadesi için başlatılan takip sonucu ödenen paranın geri dönüşünün sağlandığını, artık menfi tespit kurumunun işletilemeyeceğini ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, manfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

2.2004 sayılı Kanun'un 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 187,55 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,