Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2974 K.2024/1525

vekili Av. ... 2.Soyiç Otelcilik Turizm ve Mobilya San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1937 yılında Amerika'da kurulup dünya çapında otelcilik hizmetleri başta olmak üzere hizmet sektöründe faaliyet gösteren ve Türkiye'de de tanınan bir firma olduğunu, müvekkili adına TÜRKPATENT nezdinde tescilli SHERATON+Şekil ibareli markaların bulunduğunu, davalılardan Soyiç Otelcilik .... ve Mob. San. ve Tic.

A.Ş.'nin diğer davalı TÜRKPATENT nezdinde ve müvekkilinin kapsadığı 43. sınıfta yer ... hizmetlere ilişkin olarak 2011-97736 sayılı marka tescil başvurusunda bulunduğunu, müvekkilince markalar arasındaki benzerlik, kötüniyet ve tanınmışlık hususlarına dayalı olarak başvuruya yapılan itirazın YİDK tarafından reddedildiğini ileri sürerek YİDK tarafından verilen 21.01.2014 tarih ve 2013-M-253 sayılı kararın iptaline, davalı adına tescilli 2011-97736 sayılı SOYİÇ HOTEL+Şekil ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin markası ile davacı markası arasında iltibasa mahal verir nitelikte benzerliğin bulunmadığı, davacı markasında yer ... şeklin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 4 üncü ve 5 ... maddesi uyarınca ... mahiyetinde olmadığı, başvurunun 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 ... maddesinin beşinci fıkrası uyarınca reddedilmesine dair itirazların da yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili Soyiç Otelcilik .... ve Mob. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin markasında yer ... SOYİÇ ibaresinin şirketin kurucularının soyadından geldiğini, müvekkili şirketin otelcilik alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin markasında ayırt edici unsurların bulunduğunu, markanın bir bütün halinde değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 17.09.2014 tarih, 2014/102 E. ve 2014/251 K. sayılı karar ile markanın bir bütün olarak korunduğu, markanın bir kısım unsurlarından hareketle iltibas tehlikesinin bulunduğu sonucuna varılmayacağı, davacı markasının sadece şekilden değil SOYİÇ HOTEL SH ibaresi ve şekil unsurlarından oluştuğu, markaların tescilli olduğu 43. sınıf hizmetin yararlanıcılarının markalar arasındaki görsel, sescil ve anlamsal farklılıklar ve davalı şirket markasının ayırt edici ve baskın unsurlarını gözeteceği, bu nedenle markalar arasında iltibas tehlikesinin bulunmadığı,

davalı şirket markasının davacının markasının itibar ve ayırt ediciliğine zarar vermeyeceği gibi davalı şirket yararına haksız yararlanmaya da sebebiyet vermediği, davalı markasının kötüniyetli tescil olduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 09.03.2015 tarih, 2014/18262 E. ve 2015/3101 K. sayılı kararıyla davalı tarafından tescil başvurusuna konu yapılan marka ile davacı markasının aynı sınıfta yer ... hizmetleri kapsadığı, davacı markasının tanınmış marka niteliğinde bulunduğu, taraf markalarının esasında şekli unsurlardan oluştuğu, davacı markasının ... yaprağı şeklindeki ... içerisine yerleştirilmis "S" harfi ve "Sheraton " ibaresinden müteşekkil olduğu,

davalı markasında yer ... yarım daireler içindeki "SH" ibaresinin "H" harfi İngilizce "Hotel" kelimesinin kısaltması niteliğinde olup markaya diğer şekli unsurlarla birlikte yeterli düzeyde ayırt edicilik katmadığı, bu nedenle markalar arasında kullanılan ... ve harflerin aynıyeti, markanın genel kompozisyonu, şekli unsurlar itibariyle 556 sayılı KHK'nın 8 ... maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik bulunduğu,

davacı markasının tanınmış marka olup taraf markalarının aynı sınıfta yer ... hizmetleri kapsadığı dikkate alındığında davalı şirketin davacı markasına yaklaşma, davacı markasının tanınmışlığından istifade etme gayretinde olduğu sonucuna da varıldığı,

her ne kadar davacı ve davalı şirketin hitap ettiği tüketici kitlelerinin farklı olduğu ifade edilmiş ise de ortalama tüketici nezdinde davalı şirketin otellerinin daha düşük gelirli kitlelere hizmet vermek amacıyla kurulmuş davacının ... bir otel türü olarak algılanma olasılığının da mevcut olduğu gözetildiğinde davanın kabulü yerine yazılı gerekçeyle reddi doğru olmadığı gerekçesiyle karar davacı yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 25.05.2016 tarih, 2016/137 E. ve 2016/169 K. sayılı kararı ile ilk karardaki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

D. Dairemizin İnceleme Kararı

6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede, Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

E. Hukuk Genel Kurulu Kararı (İkinci Bozma Kararı)

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.11.2021 tarih, 2018/11-36 E. ve 2021/1400 K. sayılı ilâmı ile "Mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen ... Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu" gerekçesiyle direnme kararının ... Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı bozulmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

F. Mahkemece Hukuk Genel Kurulunun Bozmasına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafından tescil başvurusuna konu yapılan marka ile davacı markasının aynı sınıfta yer ... hizmetleri kapsadığı, davacı markasının tanınmış marka niteliğinde bulunduğu, taraf markalarının esasında şekli unsurlardan oluştuğu, davacı markasının ... yaprağı şeklindeki ... içerisine yerleştirilmis "S" harfi ve "Sheraton " ibaresinden müteşekkil olduğu, davalı markasında yer ... yarım daireler içindeki "SH" ibaresinin "H" harfi İngilizce "Hotel" kelimesinin kısaltması niteliğinde olup markaya diğer şekli unsurlarla birlikte yeterli düzeyde ayırt edicilik katmadığı,

bu nedenle markalar arasında kullanılan ... ve harflerin aynıyeti, markanın genel kompozisyonu, şekli unsurlar itibariyle 556 sayılı KHK'nın 8 ... maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik bulunduğu, davacı markasının tanınmış marka olup taraf markalarının aynı sınıfta yer ... hizmetleri kapsadığı dikkate alındığında davalı şirketin davacı markasına yaklaşma, davacı markasının tanınmışlığından istifade etme gayretinde olduğu sonucuna da varıldığı,

her ne kadar davacı ve davalı şirketin hitap ettiği tüketici kitlelerinin farklı olduğu ifade edilmiş ise de ortalama tüketici nezdinde davalı şirketin otellerinin daha düşük gelirli kitlelere hizmet vermek amacıyla kurulmuş davacının ... bir otel türü olarak algılanma olasılığının da mevcut olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne YİDK’nın 21.01.2014 tarih 2014/M-253 sayılı kararının tüm mal ve hizmetler yönünden iptaline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının markası ile davacının redde mesnet markalarını karşılaştırdıklarında ortalama tüketici nezdinde markalar arasında görsel, işitsel, kavramsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılmaya yol açabilecek derecede benzerlik bulunmadığı, davalının başvuru markasında itiraz markalarıyla kıyaslanmayacak derecede farklı şekil unsuru ve renk kombinasyonu bulunduğunu belirterek kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı Soyiç Otelcilik Turizm ve Mobilya San. ve Tic.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut uyuşmazlığı çözecek formülün, SOYİÇ HOTEL ibaresi ile SHERATON ibaresinin benzerlik incelemesine tabi tutulması olduğunu, markalardaki diğer tüm unsurların tali konumda olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve yerel mahkemenin son ... olduğu kabul kararında, ayırt ediciliği dahi olmayan ve markanın tali unsurlarını oluşturan “... yaprağı”, “S” harfi gibi parçaları üzerinde durarak, ayırt edici asıl unsur olan SOYİÇ HOTEL ibaresini göz ardı ettiğini, müvekkiline ait markada yer ...

“SH” harflerinin “Sheraton” kelimesinde aynen yer alması veya “Sheraton” markasının kısaltması olarak algılanacağı iddiasının zorlama bir yorumdan öteye gidemediği, bu yönden değerlendirme yapıldığında tescil koruması kapsamının aşırı genişleyerek,

birçok kullanım veya tescilin de davacının markası ile karıştırılma ihtimali olduğu veya seri marka izlenimi oluşturduğu iddiası ile hükümsüz kılınabileceği, müvekkiline ait markada böyle bir amaç olsa idi, markanın altında bulunan ve belirgin şekilde göze çarpacak şekilde aynı puntoda büyük harflerle yazılan “SOYİÇ HOTEL” ibaresinin kullanımının söz konusu olmayacağı, birlikte kullanım değerlendirildiğinde, ortalama tüketicinin markayı gördüğü anda SH ibaresini Sheraton yerine hiç düşünmeden SOYİÇ HOTEL ibaresinin kısaltması olarak algılayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve tescil edilmesi halinde markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 556 sayılı KHK'nın 8 ... birinci fıkrasının (b) bendi ile beşinci fıkrası.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.