Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3798 K.2024/5909

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigortalanan Şişecam Flat Glass South Italy S.R.L'ye ait jumbo cam cinsi emtiaların İtalya'dan Türkiye'ye nakliyesi işinin davalı şirketler tarafından üstlenildiğini, emtiaların Gemlik-Rodaport Limanı'na taşınmasının ardından tahliye için ambar kapaklarının açılması üzerine bir kısım emtianın kırılmak suretiyle hasarlanmış olduğunun vardiya amiri ve alıcı firma yetkilisinin de imzasını taşıyan tutanaklar ve çekilen fotoğraflar ile tespit edildiğini, hasarın, taşıma sürecinde ve davalı taşıyanların sorumluluğu altında meydana geldiğini,

tam ve sağlam olarak teslim aldığı emtiayı alıcısına hasarlı olarak teslim eden davalı taşıyanların dava konusu zarardan sorumlu olduklarını, fatura ve yapılan tespitlere uyularak toplam 71.836,62 euro sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edildiği,

ibraname içeriği gereğince, halefiyet ve temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralmış olan müvekkili şirketin davalılara rücu hakkı doğduğunu belirterek 71.836,62 euro rücuen tazminat alacağının sigortalıya ödeme yapılan 09.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının 1 yıl vadeli döviz hesabına işlettiği en yüksek döviz faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Valmar Oil Ltd. Şti'ye izafeten Gemline Denizcilik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Gemline Denizcilik Hizmetleri San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin huzurdaki davada davalı Valmar Oil Ltd.

Şti.'nin acentesi sıfatıyla taraf olarak gösterildiğini, ancak dosyaya dava dilekçesi ile sunulan deliller arasında müvekkilinin MV KAVARNA gemisinin ana acentesi olduğunu gösteren hiç bir delil bulunmadığını, davalı Sudoservis Denizcilik Danışmanlık ve Tic.

Ltd.Şti'nin geminin ana acentesi olduğunun belgeler üzerindeki kaşe ve imzalardan görüldüğünü, davada acente olarak hareket eden Sudoservis olup müvekkili Gemline'ı taşeron yani tali acente olarak sadece Gemlik Rodaport limanı için atadığını, Gemline'ın bu davada davalı taraf olarak gösterilmesinin usule aykırı olduğunu, donatan ile müvekkili Gemline arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi olmadığını, Gemline, geminin acentesi olarak hareket eden davalı Sudoservis tarafından Gemlik Rodaport limanı tahliyesi için yetkilendirildiğini, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre bakımından reddi gerektiğini,

KAVARNA gemisi 10.09.2020 tarihinde Gemlik Rodaport Limanına Sudo Service ana acenteliğinde tahliye yapmak üzere geldiğini, yükün tahliyesi sırasında yapılan işlemler ve tutulan kantar tartım liste ve tutanakları geminin ana acentesi Sudoservis tarafından talep edilerek Gemline tarafından Sudo Service Shipping'e izafeten alındığının, müvekkili Gemline'ın donatan ile doğrudan bir bağlantısı ve iletişimi olmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1188 inci maddesi gereğince bir yıllık sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Sudoservis Denizcilik Danışmanlık ve Ticaret Ltd. Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu uyuşmazlık nezdinde taşıma yapan KAVARNA gemisinin donatanı dava dışı Stradon Forign Trade S.A.'nın acentesi olduğunu, bu kapsamda Gemline’da acente sıfatının bulunduğunu, dava konusu taşımanın 08.09.2020 tarihinde tamamlandığını, fakat huzurdaki davaya ilişkin olarak 04.02.2022 tarihinde ticari davalarda dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, dolayısıyla daha arabuluculuk yoluna başvurmadan bile önce davacının tazminat talep hakkının hak düşümüne uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılardan Valmar'ın taşımayı yapan geminin donatanı olduğu, diğer davalı Sudoservis Denizcilik vekili cevap dilekçesinde bu şirketin Şişecam adına navlun faturası düzenleyip, İtalya ile Türkiye arasındaki taşımayı organize ettiğini beyan ettiğinden Sudoservis Denizciliğin akdi taşıyan konumunda olduğu, dolayısıyla her iki davalının işbu davada pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu,

6102 sayılı Kanun'un 1188 inci maddesine göre, deniz yolu ile eşya taşımalarında ..., hasar ve geç teslime dayanan davaların bir yıllık hak düşürücü süreye tabi olacağı, hükmün ikinci fıkrasında bir yıllık sürenin eşyanın teslimi, eşya teslim edilmemişse teslimi gereken tarihten itibaren işlemeye başlayacağının kabul edildiği, maddenin üçüncü fıkrasının kapsamının mehazı olan Lahey/Visby kuralları ile hükmün ilk fıkrası dikkate alındığında asıl taşıyan yada onun sorumluluk sigortacısının eşyanın ..., hasar ve geç teslimi dolayısıyla kendi akidi olan alt (fiili) taşıyana rücu ile sınırlı olduğu,

maddede "sorumlu tutulan kişi" ile kast edilenin eşya taşımayı taahhüt eden freight forwarder ya da akdi taşıyan olduğu, yük ilgilileri ya da yük sigortacısının doğrudan akdi taşıyana veya

fiili taşıyana karşı müracatları ise bu hükmün kapsamı dışında kaldığı, yük ilgilileri ya da emtia nakliyat sigortacılarının taşıyanlara karşı açtıkları davaların 1188 nci maddesinin ilk iki fıkrası hükümlerine tabi olacağı, nakliyat sigortacısı olan davacı ... şirketinin sigortalısına ödediği sigorta hasar tazminatının davalı taşıyana rücu edilmesinin talep edilmediği, davanın 6102 sayılı 1188 inci maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğu,

bu süre hükmün ikinci fıkrasına göre eşyanın teslimi, eşya teslim edilmemişse teslimi gereken tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, ekspertiz raporuna göre hasar tarihinin 11.09.2020 olup davanın ise 02.03.2022 tarihinde açıldığı, davanın bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle davanın hakdüşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 6102 Sayılı Kanun'un 1188 inci maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin de tazminat ödemesini 09.11.2021 tarihinde yapmış olup arabuluculuk başvurusunun 04.02.2022 tarihinde yani kanunun tanıdığı doksan günlük dava açma süresi içerisinde yapıldığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/1916 E., 2016/6761 K. sayılı, 17.06.2016 tarihli ilamı ile de bu hususun kabul edildiğini, davalı tarafın benzer nitelikteki zamanaşımı itirazının kabul görmediğini ve Yerel Mahkeme kararının onandığını; mahkemenin de emsal nitelikte kararlarının mevcut olduğunu ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davalarının kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bir yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu, zarar sorumlusu olmayan davacı bakımından 6102 sayılı Kanun'un 1188 inci maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen sürenin uygulanamayacağı, davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesinin isabetli olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelinin 6102 sayılı Kanun'un 1472 nci maddesine göre davalılar rücu edilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 1188 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,