Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3905 K.2024/6282

Taraflar arasındaki anonim şirkete özel denetçi atanmasına davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket toplam hissesi 10.000 pay karşılığı 10.000.000,00 TL olduğunu, bu hisselerden 2500 adet pay A grubu ve nama yazılı iken, 7500 adet pay B grubu ve hamiline yazılı olduğunu, A Grubu ve nama yazılı hisselerden 300 adet paya tekabül eden 300.000,00 TL'sı, yine B Grubu ve nama yazılı hisselerden 900 adet paya tekabül eden 900.000,00 TL'sı müvekkil ...'a ait olduğunu, Şirket Yönetim Kurulunun 01.11.2021 tarih ve 2021/06 kararı ve 05.11.2021 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi ilanı ile şirket olağan genel kurulunun 20.11.2021 tarihinde yapılacağı belirtilmişse de,

20.11.2021 tarihli genel kurulda finansal tablolar ve buna bağlı konuların müzakeresi amacıyla toplantı bir ay sonrasına ertelendiğini ve erteleme kararı 29.11.2021 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanarak toplantının 20.12.2021 tarihinde yapılacağı ilan edildiğini, davalı şirketin 2020 yılı olağan genel kurul toplantısı 21.12.2021 tarihinde yapıldığını, genel kurul toplantı tutanağının gündeme ilişkin 9 uncu maddesinde;

şirketin 2021 yılı hesap ve işlemlerinin “Analist Bağımsız Denetim Anonim Şirketi” tarafından denetlenmesi konusu görüşülürken, bu maddeye ilişkin önerge verildiğini, bu talebin yönetim kurulunca daha sonra görüşülmek üzere red edildiğini, Olağan genel kurul toplantı tutanağının gündeme ilişkin 5 nci maddesinde.

2020 yılı bilanço ve gelir gider hesaplarının okunması ve müzakere edilmesi ile 2020 yılı karı hakkında karar verilmesi görüşülürken, bu konularda önerge verildiğini ve bu talebin yönetim kurulunca daha sonra görüşülmek üzere red edildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 437 nci ve devamı maddelerinde belirtilen bilgi alma hakkına tümüyle aykırı olarak gündemin 4,

5 ve 9 uncu maddelerinde yer alan taleplere şirket yönetim kurulu tarafından cevap verilmemiş olduğundan 6102 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi ve Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayınlanan Genel Kurulunun Çalışma Esas ve Usulleri Hakkında İç Yönerge’sinin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca özel denetim taleplerinin mesnetsiz olarak reddedildiğini ileri sürerek davalı şirkete özel denetçi atanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, müvekkil şirket tarafından 20.11.2021 tarihinde yapılması kararlaştırılan Olağan Genel Kurul, davacının talebi ile ertelendiğini, 20.11.2021 ve 20.12.2021 tarihlerinde yapılan genel kurullarda ilgili tüm bilgi ve belgeler yasal süreler içinde şirkette incelemeye açık tutulmanın yanında, ayrıca talep edilen belgeler de davacıya ve/veya vekiline de imza karşılığında/e posta veya yazılı ortamda teslim edildiğini, buna rağmen davacı kötü niyetli olarak genel kurul gündemi ile alakalı olmayan 2019 ve 2021 yıllarına ait tüm ticari defterleri,

mizan ve benzeri evrakı da talep ettiğini, her ne kadar davacı, dava dilekçesinde 08.12.2021 tarihli ihtarnamesi ile bilgi ve belge talep ettiğini ancak taleplerinin reddedildiğini iddia etmiş ise de, davacıya önce e posta yöntemi ile de talep ettiği genel kurul gündemi ile alakası bulunmayan 2019 ve 2021 yılına ilişkin ve 6102 sayılı Kanun'un 437 nci maddesi kapsamında bulunmayan defter ve belge taleplerinin şirket çıkarları dikkate alınarak değerlendirilemeyeceği, ancak genel kurul ve kendisine sunulan bilgi belgelerle ilgili sorularını veya bilgi talep ettiği konuları somutlaştırdığında cevaplanabileceğinin belirtildiğini,

davacı tarafından çekilen ihtar üzerine yönetim kurulu 08.12.2021 tarih 2021/4 sayılı yönetim kurulu kararı ile talepleri genel kurul gündemini aştığından, genel kurul ile alakası olmayan bilgileri edinerek şirket menfaatlerini zarara uğratacağından hareketle talebi red ettiğini, buna rağmen davacı hukuka aykırı olarak şirketin veri sistemine girmiş ve yetkisi olmadığı halde evrak indirdiğini, bu konuda davacı hakkında Fatsa Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/7073 Sorş. nolu dosyasının devam ettiğini, davacı veya müvekkil şirket herhangi bir zarara uğratılmadığından bahis ile davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından müvekkillerine yöneltilen davanın haksız ve yersiz olduğunu, zira ortaklık esas sermayesine en az yüzde onuna sahip olan azınlık tarafından özel denetçi atanması talebinde davanın ortaklık tüzel kişiliğine karşı açılması gerektiğini, azınlık hakkı olarak özel denetim talebinde bulunulması mümkün olsa da mahkemenizce aksi yöndeki rizikoların da düşünülmesinin gerektiğini, müvekkilleri açısından husumet yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının 20.12.2021 tarihinde yapılan olağan genel kurulunun 4, 5, 6, 8, 9, 10 ve 11 inci maddelerinin iptali talebiyle Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/869 E. sayılı dosyası ile dava açtığı, davanın halen derdest olduğu görüldüğü, davacının genel kurula katılarak red oyu kullandığı ve özel denetimle açıklığa kavuşturulmasını talep ettiği gündemin 4, 5 ve 9 uncu maddelerine ilişkin iptal davası açtığı, sonrasında da eldeki özel denetçi atanması talepli davayı ikame ettiiği, iptal davası açan davacının görünen başkaca güncel menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince,6102 sayılı Kanun'un 438 ve 440 ıncı maddeleri uyarınca mahkemenin özel denetçi atanması istemli davalarda verdiği kararların, kabul veya ret olması farketmeksizin kesin olduğu, yerleşik Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğu (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2019/737 E., 2019/7543 K. sayılı 26.11.2019 Tarihli K.) bu hali ile davacının istinaf kanun yoluna başvurunun yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, anonim şirkete özel denetçi atanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun'un 438 ve 440 ıncı maddeleri

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.