Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4314 K.2024/5905

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 16.07.2018-02.10.2019 tarihleri arasında, müvekkili şirketin İstanbul Bölge Müdürlüğünde dolandırıcılık ve suistimalleri önleme biriminde uzman yardımcısı olarak çalıştığını ve sürekli eğitime tabi tutulduğunu, işten ayrılmasının hemen ardından müvekkilinin rakibi olan aynı sektörde faaliyet gösteren şirkette aynı pozisyonda işe başladığını, bu durumun taraflar arasındaki 16.07.2018 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesinin 9 uncu maddesinin (p) bendinde düzenlenen rekabet yasağı hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, davalının müvekkili şirket nezdinde çalışırken diğer şirket ile tanıştığını,

müvekkili şirket hakkında rakip firmaya iç dinamikleri hakkında gizli bilgileri vermeyi sürdürdüğünü ileri sürerek davalının rekabet yasağı yükümlülüğüne aykırı davrandığına ve iş sözleşmesinde kararlaştırılan 13.200,00 TL (5 aylık brüt ücreti) tutarındaki cezai şartın davalının dava dışı şirkette çalışmaya başladığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; rekabet yasağının kapsamı olarak Türkiye ve davacı şirketin ticaret yaptığı ülkeler olarak belirlendiği, bu durumun davalı işçinin ekonomik geleceğini ortadan kaldıracağını, davalının uzmanlaştığı bir alanın dışına çıkarak iş aramasının beklenemeyeceğini, aşırı nitelikteki sınırlama içeren bu sözleşmenin geçersiz olduğunun kabulünün gerektiğini, davalının çalıştığı konum itibariyle davacı şirketin müşteri çevresi, üretim sırları hakkında bilgi edinmesinin mümkün olmadığını, davalının rekabet yasağına aykırı eylemde bulunmadığını, davacı ... de zarara uğratmadığını,

yapılan işin niteliği hakkında bilgi edinmeye imkan sağlamadığını müvekkilinin dava dışı şirkette yeni çalışmaya başladığını ve çalıştığı süre dikkate alındığında iddia edilen hususların meydana gelmeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayda davalının rekabet yasağına aykırı fiilinin oluşması için müşteri çaldığı, üretim tekniklerini izinsiz kopyaladığı ve kullandığı, piyasada rakip şirketlerin bilmediği sırları herhangi bir şekilde yeni işverene transfer ettiği ve onun nezdinde kullandığı veya üçüncü kişilere ilettiğine dair somut bilgi ve belge bulunmadığı,

davanın davacı nezdinde çok kısa bir süre çalıştığı ve üstlendiği görev ve sorumluluklar itibariyle davacının zararına rakip teşebbüsü rekabette avantajlı hale getirecek bir varlık transferinin (müşteri bilgisi, işletme sırrı, teknik sır vb.) somut olarak ortaya konulamadığı, eski bir çalışan aleyhine rekabet yasaklarının işletilebilmesi için kendisine daha önce iş yapması için verilen bilgilerden ve işletmenin gayrimaddi varlıklarından haksız yararlanma durumu olması ve bunun sonucu da davacı tarafın bundan zarar görmesi ya da zarar görmesinin kaçınılmaz olması,

ayrıca rekabet yasağının ekonomik özgürlüğü kısıtlamaması ve belirli bir bölge ve yer ile sınırlı olup Türkiye genelini kapsamaması gerektiği, buna dayalı cezai şart koşullarının geçersiz olacağı, davalının rekabet yasağı taahhüdünü ihlal edecek faaliyette bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin tanıkları dinlenmeden hüküm kurulduğunu, davalının müvekkili şirketin faaliyet stratejisi, işinin teknik özellikleri, sözleşme bağlantıları, araştırma-geliştirme çalışmaları, pazarlama taktikleri ve müşteri portföyü hakkında bilgi sahibi olduğunu, somut zararın ispatına gerek bulunmadığını, zarar veme ihtimalinin ispatının yeterli olduğunu, dava konusu faaliyet alanının elektronik para/ödeme olması nedeniyle coğrafi alan kısıtlamasının olmayacağını belirterek yerel mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenen rekabet yasağının ulusal sınırları da aşacak şekilde çok geniş kapsamlı olarak belirlendiği, içerisinde rekabet baş uzmanı bilirkişinin de bulunduğu heyet tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi anılan yasağın davacının rakibi olmasa da birlikte çalıştığı çözüm ortağı, müşteri veya başka bir sıfatla işbirliği yaptığı üçüncü şahıs durumundaki gerçek ve tüzel kişileri de kapsadığı, bu hükmün davalıya orantısız bir rekabet yasağı yükümlülüğü getirdiği,

nitekim, Türkiye sınırları dahilinde faaliyet gösteren herhangi bir şirkette 1 yıl süreyle haksız rekabet yaratacak çalışmalarda bulunulmaması şeklindeki düzenlemenin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güvence altına alınan çalışma hürriyeti ilkesine aykırı olup tarafların aralarında imzalayacakları bir sözleşme hükmü ile bu özgürlüğü ihlal anlamına gelecek herhangi bir düzenleme yapmalarının mümkün bulunmaması nedeniyle geçersiz olduğunun belirtildiği,

öte yandan davalının davacıya ait iş yerinde bir yıldan biraz daha fazla bir süre çalıştığı, bu sürenin işi öğrenme amaçlı oryantasyon ve eğitim ile geçtiği, bilirkişi heyetince davalının bu süre içerisinde davacı şirketin mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri, pazar payları, müşteri portföyü gibi hususlara nüfuz edecek bir görev, yetki ve pozisyonunun da bulunmadığının müşahede edildiği,

ilk derece mahkemesince davanın reddinde bir usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haksız rekabetten kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 445 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,