Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4363 K.2024/7440

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 22.10.2024 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... ile vekili Avukat ... ile davalı ... Koyuncu dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 30.03.2019 keşide tarihli, ...

Çek No'lu, 3.000.000,00 TL bedelli çek ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını, 27.02.2019 tarihli Karşılıklı Anlaşma Protokolün 2. maddesinde taraflar arasında devam eden ve davalının davacı/alacaklı olduğu mahkeme/icra takip dosyaları bulunduğunu, çeklerin davalıya verilmesinden bir gün sonra, tarafların, protokol konusu davalardan Isparta 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/524 Esas sayılı dosyasında karşılıklı anlaşıldığını beyan edip imza altına aldıklarını, müvekkilince davaya konu çekin vadesinin (30.03.2019) henüz gelmemiş olmasına rağmen 05.03.2019 tarihli dekontta da görüleceği üzere 3.000.000,00 TL lik çek bedelini davalının ...

T.A.Ş. de bulunan hesabına (protokolün ikinci sayfasının ilk bölümüne uygun olarak) gönderdiğini, açıklama kısmına da "2018/524 esas sayılı dosyaya mahsuben" yapıldığının belirtildiğini, ödemeyi alan davalının, hiç vakit kaybetmeden (aynı gün) Isparta 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne giderek 2018/524 Esas sayılı dosyadan feragat ettiğini bildirir yazıyı dava dosyasına sunduğunu, müvekkilinin tüm iyiniyetli çabalarına rağmen dava konusu çek aslını (çeşitli bahaneler öne sürerek) bir türlü iade etmeyen davalının, oyalamak suretiyle bu iyiniyeti bertaraf ettiğini, çekin vadesi geldiğinde de iş bu ödenmiş çeki bankaya ibraz ettiğini,

bankaya ibraz edilen bu çek özelinde davalıya karşı herhangi bir borçlarının olmadığının tespitinin gerektiğini belirterek 30/03/2019 keşide tarihli, 1006660 nolu, 3.000.000,00 TL lik çekin karşılıksız kaldığının müvekkilinin davalıya karşı herhangi bir borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın banka kanalı ile yapmış olduğu ödemenin, çek bedeline ilişkin olmayıp 28.02.2019 tarihli teminat mektubu bedelinin iadesine ilişkin olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, dava konusu edilen çekin, protokolün 1. sayfasında ve (a) bendinde yazılı çek olduğu, banka havale makbuzundaki açıklama ile yapılan ödemenin çek bedeli ile örtüştüğü, taraflarca aktedilen protokol içeriğine göre ilgili dosyanın da bu kapsamda bulunduğu, tarafların arasında başkaca bir ihtilaf, borç-alacak münasebetinin varlığını gösterir delil olmadığı, ödemenin dava konusu çeke ilişkin yapıldığı takdir ve kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf edilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 72 inci maddesi

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.