Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4426 K.2024/6442

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı GLO Global Lojistik A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalı ... Global Taş. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davacıya ait 1.885 ton 550 kg. malın davadan sonra teslim edilmesi sebebi ile bu miktar mal açısından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kalan kısım bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. arasındaki 01.12.2016 tarihli sözleşme ile davalı ... Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkiline depolama, elleçleme, yükleme, boşaltma, istifleme, ürün streçleme, paletleme vb. antrepo hizmetlerinin verildiğini, davalı ... Global .Taşımacılık Tic. Ltd.

Şti'nin müvekkiline hizmet verdiği depolardan birinin diğer davalı firma IGL Global Lojistik A.Ş. firmasına ait olduğunu, sözleşme konusu hizmetlerin karşılığı davalı ... Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şti'ne her ay sonunda düzenlenen fatura bedellerinin ödendiğini, son olarak davalı ... Global Taşımacılık Tic. Ltd.

Şti firması tarafından “IGL Depo Eylül ayı depolama bedeli” karşılığı olarak KDV dahil olmak üzere toplam 73.404,21 TL tutarında fatura düzenlediğini ve fatura bedelinin müvekkili tarafından gecikme olmaksızın ödendiğini, buna karşılık diğer davalı ...Ş. tarafından ... Global Taşımacılık Tic. Ltd.

Şti'nin borcu sebebiyle depolarında bunan müvekkiline ait mallar üzerinde hapis hakkı kullanıldığını, depo ücretlerinin ödenmemesi halinde emtiaların müvekkiline teslim edilmeyeceğinin bildirildiğini, müvekkili ile davalı ...Ş. arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davalı ...Ş.' nin bahsi geçen emtiaların müvekkiline ait olduğunu bildiğini, hapis hakkı kullanmasının hukuka aykırı olduğunu,

davalı ...Ş. firmasının deposunda bulunan dava dilekçesinin ekindeki tutanakta yer alan 2.037,05 ton (dava tarihi itibariyle 2.010,93 ton) çeşitli ürünün müvekkilinin mülkiyetinde olduğu konusunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığını, bahsi geçen ürünlerin piyasa değerinin milyonlarca lira değerinde olup IGL Global Lojistik A.Ş. firmasının ... Global Taşımacılık Tic. Ltd.

Şti. firmasından alacaklı olduğunu iddia ettiği bedelin kat be kat üzerinde olduğunu, IGL firması tarafından müvekkiline ait olan ürünlerin haksız olarak alıkonulduğunu belirterek öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla davalılardan IGL Global Lojistik A.Ş.'ye ait depoda bulunan toplam 2.010,93 ton çeşitli ürünün müvekkiline iadesine karar verilmesine, müvekkiline ait ürünlerin hukuka aykırı olarak teslim edilmemesi sebebiyle müvekkilinin uğradığı ve uğrayacağı zararlara ilişkin tazmin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin ürünlerine vaki müdahalenin önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin antrepo/serbest depo işletmecisi olarak diğer davalı ... Global Ltd. Şti.'ye hizmet verildiğinin dava dilekçesinde ikrar edildiğini, ... Global Taşımacılık Tic. Ltd.

Şti. ile davacı arasındaki anlaşma gereğince diğer davalının davacıya ait eşyaları müvekkilinin deposunda tutmakta olduğunu, diğer davalının son 6 aydır ödemelerini aksattığını, alacağın çok yüksek bir bedele ulaşması nedeniyle diğer davalının 17.10.2018 tarihinde konkordato ilan ettiğini, alacağını tahsil edemeyeceğini anlayan müvekkilinin hapis hakkını kullanacağını taraflara ihtar etmesine rağmen davalı ... ve davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin yasal hakkını kullandığını, hukuka aykırı hiçbir ... ve işleminin olmadığını,

davacının davalının hapis hakkını kullanması nedeniyle bir zararı doğacak ise bu zararın muhatabının diğer davalı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2- ... Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili; müvekkili şirket ile diğer davalı arasındaki ilişki çerçevesinde müvekkilinin müşterisi olan davacıya ait emtianın diğer davalı depolarında muhafaza edildiğini, diğer davalının taraflar arasında ilişki nedeniyle bir miktar borcunun olduğunu ancak konkordato başvurusu nedeniyle 17.10.2018 tarihinde İstanbul l.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/943 esas sayılı dosyasından 3 aylık geçici süre verildiğini, bu nedenle eşitlik ilkesi gereğince konkordato projesi kapsamında proje tasdik edilmeden ödenmesinin mümkün olmadığını, davalının bunu bilerek kötü niyetle hareket ederek davacıya ait olduğunu bildiği emtiayı davacıya teslim etmekten imtina ettiğini, davacıya ait olduğu bilinen emtianın hapis hakkı kullanıldığından bahisle tutulmasının hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını,

müvekkili tarafından müteaddit defalar haksız uygulamaya son verilmesi ve emtianın davacıya teslim edilmesi talep edilmiş ve ödeme imkanının bulunmadığını yasal dayanakları ile açıklanmaya çalışılmış ise de diğer davalının hukuki ihtilafın çözümü konusunda iyi niyet göstermediğini, bu davanın müvekkiline yöneltilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, davacıya emtiasının teslim etmekten imtina eden tarafın diğer davalı olduğunu savunarak davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile davacıya ait 1.885 ton 550 kilogram malın davadan sonra teslim edilmesi sebebi ile bu miktar mal açısından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Global Lojistik deposunda bulunan davacıya ait 120.575 ton malın davacıya iadesine, davalı ... Global Lojistik A.Ş. alacağını ... Global İflas masasına kaydettirmiş olduğundan alacağın ödenmesine ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, müflis ... Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şirketi hakkında açılmış olan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin davalı ... tarafından hapis hakkının kullanamayacağına ilişkin istinaf nedenlerinin yerinde görülmediği, buna karşılık mahkemece davalı ...'nin depolama alacağının yargılama sırasında iflas eden davalı ...

Global firmasının iflas masasına kaydedilmesi nedeniyle hapis hakkının kullanılamayacağı sonucuna varılmasının doğru olmadığı, alacağın müflis firmanın iflas masasına kaydı alacaklının tatmin edildiği anlamına gelmediği, dolayısıyla hapis hakkını sonlandırıcı bir etki içermediği, davalı ...

Global firması hakkındaki iflas kararı Yargıtay tarafından bozularak ortadan kalktığı, bu durumda davalı ...'nin alacağının diğer davalı ...'in iflas masasına kaydedilmiş olmasının, davalı ...'nin hapis hakkını kullanmasına engel olmadığı gibi davayı konusuz hale getirmesinin de mümkün olmadığı, mahkemece davalı ...'nin hapis hakkı dikkate alınarak davalının elinde bulunan 120 ton 575 kilogram ürün yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru bulunmadığı, davacı tarafından malların iadesi dışında uğramış olduğu zararlara ilişkin hakların saklı tutulduğu,

yine davalı ... Global firmasının elinde iadeye konu olabilecek davacıya ait herhangi bir mal bulunmadığı dikkate alındığında ... Global ...A.Ş.'nin davada pasif husumetinin bulunmadığı, bu hususun dava şartlarından olup re'sen incelenmesi gerektiği, mahkemece davalı ...

Global yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekirken esastan reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı, mahkemece davalı ... firmasında bulunan 120 ton 575 kg malın davacıya iade edilmesi, 1.885 ton 550 kg.

Mal yönünden konusuz kalan talep ile ilgili davacı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi doğru bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... Global Taş. Tic. Ltd.

Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davacıya ait 1.885 ton 550 kg. malın davadan sonra teslim edilmesi sebebi ile bu miktar mal açısından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kalan kısım bakımından davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tacirler arasındaki depolama sözleşmesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 574 üncü maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.