Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4492 K.2024/6488

Taraflar arasındaki ticaret sicil müdürlüğü kararına itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Karaman Ticaret Sicil Müdürlüğün'de 10976 sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, şirketin 2019 yılı olağan genel kurul toplantısının 30.06.2020 tarihinde gerçekleştirildiğini, toplantıya davetin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 414 üncü maddesine uygun olarak yapıldığını, tüm ortakların katıldığını, hazirun cetveline ve gündeme bir itirazın bulunmadığını, gündemin itiraz görmeyen maddeleri arasında şirketin sermaye yapısı ve ortakların sermaye taahhütlerinin de bulunduğunu, şirket ortaklarından ... ... ...'in sermaye taahhüdünü yerine getirmediğini,

şirketin finansal ihtiyaçlarına katılmadığını ve şirket idaresini zaafa uğratmaya çalıştığını, bu durumun toplantı tutanaklarına da yansıdığını, bu nedenle ... ... ...'in ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, çıkarma kararı için gerekli olan "2/3 oy nisabı ile sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması" şartlarının gerçekleştiğini, genel kurul toplantı tutanağına istinaden ortaklıktan çıkarma ve pay devrine ilişkin olarak 30.06.2020 tarih, 2020/03 sayılı ortaklar kurulu kararının (İlhan Sarı ve Ergun Keser tarafından alınan) tescili için ...'ne müracaat ettiklerini,

ancak tescil taleplerinin ...'nün 09.07.2020 tarih ve 2020-1394 sayılı yazısı ile reddedildiğini, genel kurul kararlarının 6102 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak alındığını, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün adeta yargılama makamı gibi hareket ederek usul ve yasaya aykırı bir karar verdiğini ileri sürerek, ...'nün 09.07.2020 tarih ve 2020-1394 sayılı kararının iptali ile 30.06.2020 tarihli genel kurul kararlarının tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ...'ne teslim edilen 30.06.2020 tarih ve 2020/03 sayılı ortaklıktan çıkarma başlıklı genel kurul kararında ortaklıktan çıkarılmasına karar verilen ... ... ...'in imzasının bulunmadığını, şirket ana sözleşmesinde ortaklıktan çıkarma ile ilgili bir sözleşme hükmü de bulunmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun düzenlemelerine göre bir ortağın şirketten çıkarılabilmesi için, resmi şekle uygun şekilde yapılmış pay devri ile devredenin imzasının bulunduğu karar ve pay devri sözleşmesinin sunulması,

şirket ana sözleşmesinde ortaklıktan çıkarma konusunda düzenlemelerin olması ve bu düzenlemelere uygun şekilde alınan kararların karşı yana tebliği ile karşı yan tarafından süresinde dava açılmadığının ispatı, tüm ortakların kararı ya da Yargı mercilerinin kararı ile mümkün olduğunu, dava konusu olaylarda bu hususların gerçekleşmediğini, yapılan işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı Kanun'un 640 ıncı maddesinde ortaklıktan çıkarma hallerinin hangileri olduğunun tarif edildiği, birinci bentte.

"Şirket sözleşmesinde bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebeplerin öngörülebileceği"nin ifade edildiği, davacı şirketin Bilecik Noterliği tarafından onaylanan 26.03.2013 tarih ve 3731 yevmiye numaralı şirket ana sözleşmesinde "ortaklıktan çıkarma" ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, bu durumda ortaklıktan çıkarma için kalan seçeneklerin 6102 sayılı Kanun'un 621 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sözleşme değişikliği yada aynı Kanun'un 640 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca "şirketin istemi üzerine ortağın Mahkeme kararı ile haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması" olduğu,

şirket ortağının 2/3 oy nisabı ile ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin 30.06.2020 tarih ve 2020/02 sayılı ana sözleşme tadil tasarısında ... ... ...'in imzasının bulunmadığı, 6102 sayılı Kanun'un önemli kararlar başlığını taşıyan 621 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre bir ortağın şirketten sonradan çıkarılma sebeplerinin sonradan şirket sözleşmesine konulabilmesine dair sözleşme değişikliğinin, şirket sermayesini temsil eden tüm ortakların genel kurul toplantısında oy birliği ile karar alması ile mümkün olduğu, sözleşme değişikliğinin Kanun'un 621 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca oy birliği ile gerçekleşmediği,

diğer taraftan ilan edilen gündem maddeleri arasında da ana sözleşme değişikliği olmadığı, tescili talep edilen genel kurul kararına pay devir sözleşmesinin de eklenmediği, Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34 üncü maddesi uyarınca tescili talep edilen hususları inceleme yükümlüğü bulanan Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün aynı yönetmeliğin 35 inci maddesi uyarınca "ortaklıktan çıkarma ve pay devrine ilişkin olarak alınan 30.06.2020 tarih 2020/03 sayılı ortaklar kurulu kararının tescili talebinin reddine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ortağın şirketten çıkarılmasına ilişkin esas sözleşme değişikliği yapılmadığını, halihazırdaki toplantı ve karar nisabının şirket ortağı ... ... ...'e karşı ortaklıktan çıkarma davası açmak üzere haklı nedenle çıkarmaya yönelik olduğunu, bu doğrultuda dava açılmış olup halen derdest olduğunu, şirketin 30.06.2020 tarihinde 2019 yılı olağan genel kurul toplantısını gerçekleştirdiğini, toplantıya davetin Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edilmek suretiyle yapıldığını, toplantıya ... ... ...'de dahil olmak üzere tüm ortakların katıldığını,

tüm ortaklarca hazirun cetveli ve gündeme itirazında bulunulmadığına, gündem ve toplantı bilgilerinin tebliğ alındığına dair beyan ve taahhüt belgesi imzalandığını, işbu genel kurul toplantısında mahkemeye başvurmak üzere ortak ... ... ...'in ortaklıktan çıkarılması için temsil edilen oyların en az 2/3'sinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması koşulunun gerçekleştiğini, genel kurulda alınan bu karara ilişkin olarak ortak ... ... ... tarafından ihtirazi kayıtların da toplantı tutanağına dercedildiğini,

şirket ortağını ortaklıktan çıkarmanın şirket esas sözleşmesinde öngörülen sebebe dayanarak mümkün olabildiği gibi haklı nedene dayanarak da mümkün olacağını, müvekkili şirketin esas sözleşmesinde şirket ortağının ortaklıktan çıkarılması için öngörülen herhangi bir sebep yer almadığını,

mahkemece müvekkili şirketin genel kurulunda gerçekleşen "temsil edilen oyların en az 2/3'sinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması" koşulunun esas sözleşme değişikliği için olduğunu esas alarak şirket esas sözleşme değişikliği için gereken oybirliği nisabının sağlanmamış olması sebebiyle davanın reddine karar verildiğini, ancak ortak ... ... ...'i haklı neden ile ortaklıktan çıkarmak için öncelikle bu yönde bir genel kurul kararının alınması gerektiğini,

söz konusu genel kurul kararının limited şirketler açısından genel kurulun devredilemez yetkileri arasında olması sebebiyle önemli kararlardan olup, 6102 sayılı Kanun'un 621 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca ilgili kararın alınması için gerekli nisabın, genel kurulda temsil edilen oyların en az 2/3'sinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması gerektiğini, sağlanan genel kurul nisabının esas sözleşme değişikliği için olduğuna mahkemede kanaat uyandıracak belli bir olgu bulunmadığını,

Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edilen 30.06.2020 tarihli genel kurul toplantısı gündeminde esas sözleşme değişikliğine ilişkin herhangi bir madde bulunmadığını, gündemin 6 no'lu maddesinin "Türk Ticaret Kanunu'nun ortakların şirket faaliyetlerine katılımı, sermaye ve faaliyet bütçelerine paydaş olmada olumlu veya olumsuz yönde faaliyet yürütmelerinin, görüş bildirmelerinin, şirket ana faaliyet ve yapısına etkilerinin görüşülüp ortaklığın mevcut durumunun devamı veya ayrılığının karara bağlanması,

olumsuzluklarının sermaye ve paylar yönünden alınacak kararla giderilmesi"ne ilişkin olduğunu, bu gündem doğrultusunda müvekkili şirketin, ortak ... ... ...'i salt genel kurul kararı ile değil, mahkeme kararı ile haklı nedene dayanarak çıkarmayı amaçladığını, gerekli nisabın elde edilmesi ile ortaklıktan çıkarma davasının, 04.12.2020 tarihinde açıldığını, Karaman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/321 E. sayılı dosyasının halen derdest olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun aradığı usul, şekil ve nisaplara uygun genel kurul kararının Karaman Ticaret Sicil Müdürlüğünce tescili gerekirken,

yargılama makamı gibi davranılarak tescil talebinin reddi yönünde verilen 09.07.2020 tarih ve 2020-1394 sayılı yazısı üzerine açılan işbu davanın reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı şirket ana sözleşmesinde ortaklıktan çıkarmaya ilişkin özel bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle üç ortaklı limited şirket olan davacı şirkette bir ortağın ortaklıktan çıkarılmasına 6102 sayılı Kanun'un 621 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca oy birliği ile karar verilmesi gerektiğinden ve tescili istenen kararda bu şartlar sağlanmadığından, davalı ... müdürlüğünün tescil istemini reddetmesinin usul ve yasaya uygun olduğu ve bu itibarla, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... sicili müdürlüğünü kararına itirazın yerindeliğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,