Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4845 K.2024/6853

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkilinin eski eniştesi olduğunu, davalının oğlu ile müvekkilinin kuzen olduklarını, müvekkili ile davalının oğlunun ihtiyaçları olduğunda birbirlerine birkaç kez çek alıp verdiklerini, zamanla davalının oğlunun işlerinin iyiye gitmemesi ve babasından dolayı bazı karanlık işlere bulaşması sebebiyle, müvekkilinin bu kişi ile ile çek alıp vermeyi kestiğini, bu sebeple anlaşmazlığa düştüklerini, 13.04.2018 tarihinde gerek Denizbank Balçova Şubesinden gerekse müvekkilinin muhasebecisinden gelen aramalar ile,

Halkbank Çankaya Şubesinden 8957900 çek numaralı 1.650.000,00 TL bedelli ticari nitelikteki çekin davalı ... tarafından takasa verildiğinin öğrenildiğini, müvekkilinin müteahhitlik yaptığını, bu zamana kadar 1.650.000,00 TL bedelli bir iş yapmadığını, bu değerde gayrimenkul satın almadığını, bu kadar yüksek bedelli bir çeki keşide etmediğini, kimseden almadığını, çek üzerindeki yazıların müvekkiline ait olmadığını, muhtemelen davalının oğlunun müvekkili ile samimi olduğu dönemde sezdirmeden çek yaprakları alınıp doldurulmuş olduğunu, bununla ilgili suç duyurusunda bulunduklarını,

sözü edilen çek dışında davalının Denizbank Balçova Şubesi'nin 2325672 hesap numaralı, 91143, 276671 ve 783190 numaralı boş çeklerin de elinde olduğunu söyleyerek müvekkiline göz dağı verdiğini ileri sürerek lehtarı ..., keşidecisi ... olarak gözüken, 8957900 çek numaralı, 1.650.000,00 TL bedelli, Denizbank Balçova Şubesine ait çek ile yine Denizbank Balçova Şubesine ait 91143, 276671 ve 783190 numaralı boş çekler ile ilgili davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla davacı tarafından müvekkiline verildiğini, çekteki imzanın davacıya ait olduğunu, borçlusu tarafından imzalı boş bir çekin düzenlenip verilmesinin yasal olarak mümkün olduğunu, imzalı boş çekin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu usulen kanıtlanmadıkça geçerli bir kıymetli evrak niteliğinde olduğunu, açığa düzenlenmiş çekin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasında bulunan tarafın bu yöndeki iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini, dava konusu olayda ispat külfetinin davacıda olduğunu,

tanık dinletilmesine muvafakatlarının bulunmadığını, davacının çek yapraklarının çalındığından bahisle önceden yaptığı herhangi bir müracaatın olmadığını, basiretli bir tacir gibi davranıp bankaya çeklerin kaybolduğu hususunda talimat vermesi ve çeklerin iptali için gerekli müracaatı yapması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, İzmir CBS'nin 2018/49171 sayılı dosyasında şüpheli ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, resmi belgede sahtecilik, birden fazla kişi ile birlikte tehdit, dolandırıcılık, bedelsiz senedi kullanma, güveni kötüye kullanma, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı, başkasının bir malın teslimi veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılmak suretiyle yağma suçuna teşebbüs suçlarından kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği,

dava tarihinden sonra İzmir 24. İcra Müd'nün 2018/9014 sayılı dosyasında alacaklı-davalı ... tarafından, borçlu-davacı ... aleyhine 1.864.758,15 TL'nin tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 13.04.2018 tarihli 1.650.000,00 TL bedelli 1 adet çek olduğu, takibin halen derdest olduğu,

davacı asilin 10.09.2020 tarihli celsede dava dilekçesinde bahsi geçen Deniz Bank Balçova Şubesine ait 3 adet ve dilekçede boş ticari çek olarak bahsedilen çeklerin kendileri tarafından kaybedildiğini, çeklerin kaybedildiğinde boş ve imzasız olduğunu, dava konusu edilen 1.650.000,00 TL bedelli çekin de söz konusu bu çekler ile birlikte kaybedildiğini, ancak o çekte kaybedilmeden önce imzanın mevcut olduğunu, kendilerinin bu çeklerin de davalı elinde bulunduğu düşüncesi ile talepte bulunduklarını, ancak bu zamana kadar boş çekler ile ilgili herhangi bir talep ve icra takibi yapılmadığını beyan ettiği,

çekte bulunan imza ile ilgili davacı tarafın herhangi bir itirazının söz konusu olmadığı, ispat külfetinin davacı tarafa ait olduğu, ancak davacı tarafın dava konusu edilen çekin davacının rızası hilafına davalının eline geçtiği, çekin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu, çekin bedelsiz olduğu iddialarını kanıtlayamadığı, savcılık soruşturmasında kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verildiği, davacı tarafça bunun yanında dava dilekçesinde 3 adet boş ve imzasız çek yönünden de talepte bulunulduğu, bu belgelerin kambiyo senedi vasfında olmadığı,

karar tarihi itibariyle ibraz edilmediği ve bu belgeler ile ilgili herhangi bir icra takibinin de söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, dava konusu çek bedeli olan 1.650.000,00 TL üzerinden hesaplanacak %20 tazminatın davacıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesince kurulan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Halkbank Çankaya Şubesine ait 8957900 numaralı 13.04.2018 keşide tarihli 1.650.000,00 TL bedelli çekin davacının elinden rızası dışında çıktığı ve çek üzerindeki yazıların davacının eli ürünü olmadığı, ayrıca Denizbank Balçova Şubesine ait 91143, 276671 ve 783190 numaralı boş çeklerin de yine davacının rızası dışında elinden çıktığı iddiasıyla, dava konusu çekler nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespiti ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818 ve 680 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.